مقدمه کلیات آسانسور
آسانسور یا بالابر به وسیله حمل و نقلی عمودی گفته میشود که از آن برای جابجایی بالا به پایین یا پایین به بالای اشخاص و یا کالا در یک ساختمان، کشتی یا سازههای دیگر استفاده میشود. آسانسورها به طور عمومی توسط موتورهای الکتریکی کار میکنند یا از کابل کششی حرکتی و یا سیستمهای وزنه تعادل مثل چاله یا پمپ مایع هیدرولیک برای بالا بردن یک پیستون استوانهای مانند جک استفاده میکنند. در این متن به طور مختصر به معرفی صنعت تولید آسانسور، تعاریفی از انواع آسانسورها ، فن آوری نوین صنعت آسانسور، آسانسورهای Green و اجزای ایمنی آسانسور می پردازیم.

1. طبقه بندی انواع آسانسور کلیات آسانسور
آسانسورها از نظر مکانیزم عملکردی و حرکتی انواع مختلفی دارند که عبارتند از:
- هیدرولیکی
- کششی
- هیبریدی
- مغناطیسی
اینکه کدام نوع آسانسور برای استفاده بهتر است، موضوعی است که بستگی به کاربری آن در ساختمان و تعداد دفعاتی که لازم است از آن استفاده شود.، دارد.
1.1. آسانسور هیبریدی
آسانسور هیبریدی، مکانیزم مرکبی از دو مکانیزم کششی و هیدرویکی دارد که موتور و پیستون هر دو به بالا یا پایین رفتن کابین آسانسور کمک میکنند. مکانیزم حرکتی این نوع آسانسور شامل ترکیبی از پیستونها و سیم بکسلها است. در این سیستم بالای جک مکانیکی قرقرهای قرار میگیرد که به بالا و پایین رفتن پیستون جک، قرقره نیز حرکت میکند. چیزی که باعث میشود کابین به حرکت درآید، سیم بکسل است که با مغزی فولاد که از قرقره گذشته است به بدنهی کابین متصل میشود. طرف دیگر سیم بکسل نیز توسط گیره به زمین متصل شده است.
2.1. آسانسور مغناطیسی
آسانسور مغناطیسی فناوریاست که به تازگی وارد عرصه آسانسور شده است. در این سیستم خبری از کابلهای کواکسیال، موتور و وزنه تعدیل کننده نیست. این نوع سیستم multi یا چندگانه است، که به جز حرکت عمودی، به صورت افقی نیز حرکت میکند. حرکت این آسانسور براساس القاء الکترومغناطیسی صورت میگیرد و کابین به سیم و کابلی متصل نیست. در این نوع آسانسور دو مکانیزم کلی بکار گرفته میشود. یکی از این روشها بکارگیری کابلهای مغناطیسی در دیوارههای چاهک است و سیمپیچ در پایین کابین قرار میگیرد که با اعمال قطبهای همنام کابین به حالت معلق درمیآید و شروع به حرکت میکند. برای توقف کابین، قطبهای ناهمنام ایجاد میشود و باعث متوقف شدن آسانسور میشود. کلیات آسانسور
3.1. آسانسور هیدرولیکی
حرکت آسانسور هیدرولیکی توسط پیستونی صورت میگیرد که در زیر کابین قرار دارد و کابین را بالا و پایین میبرد. عملکرد این پیستون توسط موتور الکتریکیای تنظیم میشود که مایع هیدرولیک را به آن منتقل میکند. در حرکت عمودی این آسانسور به سمت پایین، هنگامی که مایع هیدرولیک توسط سوپاپ به پیستون منتقل میشود، سرعت حرکت نیز کم میشود تا اینکه در نهایت آسانسور متوقف میشود.
اگر فشار مایع هیدرولیک از وزن کابین بیشتر باشد، حرکت به سمت بالا صورت میگیرد. مکانیزم هیدرولیکی، حرکتی نرم و آرام دارد. به همین خاطر حرکت کابین به سمت بالا یا پایین و یا هنگام توقف بدون شتاب صورت میگیرد و بیشترین سرعتش به ۱ متر بر ثانیه میرسد. سیستم هیدرولیک مناسب استفاده در ساختمانهای کم ارتفاع است. مهمترین ویژگی این سیستم، قابلیت تحمل وزن بالا است. بنابراین اگر محدودیت سرعت حرکت مسئله نباشد، این سیستم برای ساختمانهای مسکونی کمتر از ۸ طبقه، انتخاب بسیار مناسبی قلمداد میشود. موتورخانه سیستم هیدرولیک در کف چاهک و در مجاورت پیستون قرار میگیرد. برای تامین عملکرد پیستون نیز با توجه به نوع آن که یک مرحلهای، دو مرحلهای یا سه مرحلهای باشد، باید به ترتیب چاهی به اندازهی کل طول مسیر حرکت یا نصف آن یا یک سوم آن فراهم شود.سیستم هیدرولیکی انواع مختلفی دارد که در ادامه آنها را بررسی میکنیم:
1.3.1. سیستم هیدرولیکی مرسوم (آسانسور جکی) کلیات آسانسور
در این نوع سیستم، پیستون، موتور و مخزن مایع در کف چاهک قرار میگیرند. عمق چاهک بستگی به نوع پیستون دارد و در بعضی موارد با استفاده از قرقره این عمق به حداقل خودش میرسد. در موارد دیگر برای اینکه فضای مناسب پیستون برای حرکت فراهم شود، چاه را متناسب با ارتفاع ساختمان حرف میکنند.
2.3.1. سیستم هیدرولیکی بدون چاهک
در سیستم هیدرولیکی بدون چاهک، دو جک هیدرولیکی در دو طرف کابین تعبیه میشود که برخلاف سیستم هیدرولیکی جکی برای اینکه عملکرد مناسبی داشته باشد به سوپاپ و یا حفر چاه اضافه نیازی ندارد. در سیستم هیدرولیکی بدون چاهک از پیستونهای مرحلهای برای ساختمانهای تا ارتفاع ۱۵ متر و از پیستونهای معمولی برای ساختمانهای تا ارتفاع ۶ متر استفاده میشود. کلیات آسانسور
4.1. آسانسور کششی
سیستمهای کششی توسط سیم بکسلهای مغزی که به قرقره متصل است حرکت میکند. این قرقره در موتورخانه و در بالای چاهک قرار میگیرد و به وسیله یک موتور الکتریکی به حرکت درمیآید. در این سیستم، قسمتی از وزن کابین و افراد توسط وزنه تعدیل میشود. بنابراین موتور آسانسور همه وزنی را به حرکت درنمیآورد و در نتیجه کارایی سیستم بهبود مییابد و هزینه اولیه نیز کاهش پیدا میکند. بیشتر در ساختمانهای بلند از سیستمهای کششی استفاده میشود. چرا که سرعت و حرکت و شتاب آنها از سیستم هیدرولیک بسیار بیشتر است.در سیستمهای کششی به منظور حفظ کارایی و امنیت آسانسور، کابلها و قرقرهها باید به صورت دورهای چک شوند و در صورت دیدن هرگونه استهلاک یا خوردگی، باید سریعاً اقدام به تعویض آنها شود. شایعترین استهلاک و خوردگی مربوط به سیم بکسل است که در صورت عدم رسیدگی و عدم تعویض، استهلاک بین قرقره و سیم بکسل کاهش مییابد و در نتیجه به موتور فشار بیشتری وارد میشود. همچنین، امکان لغزش کابل روی قرقره بیشتر میشود.در گذشته، آسانسورهای کششی با محدودیتهایی از قبیل طول و وزن سیم بکسلها مواجه بودند اما امروزه با پیشرفت تکنولوژی و ورود کابلهای فیبر کربنی به صنعت، امکان استفاده از سیستمهای کشتی تا ارتفاعهای بیشتر فراهم شده است. این نوع آسانسور نیز به خود دسته کلی با موتورخانه و بیموتورخانه تقسیم میشود که نوع با موتورخانه هم به دو دسته گیربکس و گیرلس تقسیم میشود. کلیات آسانسور
1.4.1. آسانسور کششی با موتورخانه
1.1.4.1. آسانسور کششی با موتورخانه گیربکس
در این نوع سیستم کششی، قرقره توسط گیربکس به موتور وصل میشود و به حرکت درمیآید. کابین نیز به وسیله سیم بکسل متصل به مغزی فولاد که روی قرقره قرار دارد، به بالا و پایین حرکت میکند. بیشترین سرعت این سیستم به ۲٫۵ متر بر ثانیه میرسد و در ساختمانهای بلندتر از ۱۵۰ متر استفاده میشوند. موتور این نوع سیستم با سرعت ثابت است و سرعت حرکت با چرخدندهها و گیربکس موتور تنظیم میشود. از نظر مصرف انرژی و هزینههای تعمیر و نگهداری نیز این سیستمهای کششی گیربکسی در رنج متوسط قرار دارند.
2.1.4.1. آسانسور کششی با موتورخانه گیرلس کلیات آسانسور
در این نوع سیستم کششی، قرقره به طور مستقیم به وسیله موتور هدایت میشود. همین موضوع با عث میشود سرعت حرکت این سیستم به شکل چشمگیری تا ۱۰ متر بر ثانیه افزایش پیدا کند و به همین خاطر این سیستم مناسب استفاده در ساختمانهای بلند و برجهای مسکونی است.
چنین سیستمی نسبت به سیستمهای دیگر، هزینه نصب بالایی دارد، ولی از طرف دیگر هزینه نگهداری آن متوسط است. به طور کلی با توجه به عملکرد قابل قبول و سرعت بالای آن نسبت به دیگر سیستمها، بسیار پرکاربرد است. هزینه موتور این نوع سیستم، بسیار بیشتر از نوع گیربکسی آن است، اما در عوض مصرف انرژی بسیار کمتری دارد.
2.4.1 سیستمهای کششی بدون موتورخانه
در این نوع از سیستمهای کششی، دیگر موتور بالای چاهک قرار نمیگیرد و روی خود کابین تعبیه شده است که برای تعمیر و نگهداری نیز از همان کابین میتوان به آن دسترسی داشت. در این نوع سیستم، موتور بسیار کوچکتر از دو نوع دیگر است. تابلو فرمان در محفظهای در کنار چاهک و با فاصله تقریبی ۴۵ تا ۵۰ متر از موتور قرار میگیرد. رنج سرعت سیستمهای بدون موتورخانه چیزی حدود ۲٫۵ متر بر ثانیه میباشد. هزینه نصب و نگهداری از موتور این سیستم نیز مانند موتور گیربکس است اما مصرف انرژی آن بسیار کمتر از سیستمهای گیربکسی است. بهترین استفاده از این نوع سیستم کششی بدون موتورخانه، نصب در ساختمانهایی است که حدود ۷۰ تا ۷۵ متر ارتفاع دارند. کلیات آسانسور
در جمع بندی می توان گفت که کاربرد این آسانسورها با توجه به شرایط ساختمان متفاوت است. باید با در نظر گرفتن شرایط ساختمان و تمام جوانب تصمیم گرفت کدام یک از این دو سیستم، انتخاب بهتری است. به طور کلی برای ساختمانهایی که کمتر از ۵ طبقه هستند و رفت و آمد زیادی در آنها صورت نمیگیرد، آسانسور هیدرولیکی مناسبتر است. همچنین اگر برای جابجایی ظرفیتهای بسیار سنگین (بیش از ۲٫۵ تن) میخواهید از این آسانسور استفاده کنید. همچنین این آسانسورها نسبت به آسانسورهای کششی، هزینه نصب و تعمیر و نگهداریشان کمتر است، همچنین کمتر دچار استهلاک و خرابی میشوند و البته فضای کمتری را هم برای چاهک اشغال میکنند. ولی آسانسورهای کششی که سرعت بسیار بیشتری دارند، مناسب برای نصب در ساختمانهایی با حجم رفت و آمد بیشتر و ارتفاع بالا هستند. همچنین این سیستم، نسبت به سیستم هیدرولیکی، انرژی کمتری مصرف میکند.
کلیات آسانسور
- تحولات فن آوری اخیر صنعت آسانسور
دراین بخش برخی از پیشرفتهای اخیر فن آوری صنعت آسانسور ارائه می شود. از جمله این فن آوری ها، تولید آسانسورهای سبز و کاربرد فن آوری های دوستدار محیط زیست است. اغلب برنامه های “سبز” بر کاهش مصرف انرژی متمرکز است. ساختمانها حدود 40٪ از انرژی جهان را مصرف می کنند و آسانسورها٪ 2-10٪ مصرف انرژی یک ساختمان را تشکیل می دهند. در طول ساعات ها اوج مصرف ، آسانسورها می توانند تا 40٪ از انرژی ساختمان را بکار گیرند . گلن پدریک ، 2014 ، توضیح می دهد که هر روز بیش از 7 میلیارد سفر آسانسور در ساختمان های سراسر کشورهای جهان انجام می شود و به همین ترتیب ، صرفه جویی در مصرف انرژی آسانسورها ، مصرف انرژی را به میزان قابل توجهی کاهش می دهند.
خوشبختانه ، فن آوری های جدید شامل کاربرد ایده های بهتر (Best practice) در زمینه های مرتبط با موتورها ، مبدل ها، نرم افزارهای کنترلی ، بهینه ساز های counterweights و روشنایی کابین می تواند میزان صرفه جویی قابل توجهی را بهمراه داشته باشد.
آسانسورهای جدید نسبت به آسانسورهای قدیمی، حدود 30 تا 40 درصد کارایی دارند. پاتریک باس نمونه های اخیر فناوری های ThyssenKrupp را معرفی میکند که موجب صرفه جویی در مصرف انرژی تا حدود 27٪ و صرفه جویی در فضا در حدود 30٪ می شود. تحقیق در مورد بهره وری انرژی توسط دکتر آلمیدا و همکارانش انجام شده است و اظهار داشتند که پتانسیل افزایش کارآیی فنی قابل توجهی (بالای 60%) برای آسانسورها وجود دارد که با بهبود راندمان انرژی در تجهیزات موجود و تولید تجهیزات جدید دارای راندمان مصرف انرژی بالا ، دستگاههای آسانسورها و پله های برقی می توانند در بهبود وضعیت مصرف انرژی و حتی آب و هوای در اروپا سهیم باشند. امروزه در مطالعات کمی مصارف انرژی آسانسورها و همچنین ارزیابی فن آوری های جدید جهت افزایش راندمان مصرف،انرژی از استانداردهای ISO 25745-2: 2015 استفاده می شود، که با برآورد مصرف انرژی در سال پایه ای برای کلاس بندی انواع مختلف آسانسور ها بر اساس طبقه بندی انرژی اسانسورهای جدید موجود و مدرن میباشد. تحقیقات De Almeida و همکاران آسانسور “سبز” را و مصارف انرژی را توضیح می دهد.
در این خصوص جهت تشریح برخی از فن آوری های “آسانسورهای سبز” وجهت آموزش معماران و توسعه دهندگان صنعت آسانسور، فن آوری های جدید را در دو دسته مورد بحث قرار می دهیم: کلیات آسانسور
– سخت افزارهای کارآمد در مصرف انرژی- نرم افزارهای کارآمد در مصرف انرژی
2.1 . سخت افزارهای کارآمد در مصرف انرژی (Energy-Efficient Hardware)
سخت افزارها و تجهیزات موثر در افزایش کارایی انرژی در بخش زیر اشاره شده است.
1.2.1. Machine-Room-Less (MRL) Technology
تحولات ایجاد شده در آسانسورهای بدون دنده فاقد اتاقک اسانسور(Gearless Machine-Roomless)، سبب کاهش فضای حجم فضای جهت تجهیزات آسانسور و افزایش فضای مفید شده است.

سیر تحول آسانسور معمولی به اسانسورهای فاقد اتاقک
2.2.1. Elevator Rope
3.2.1. AC and DC Motors
4.2.1. Geared and Gearless Motors
5.2.1. The TWIN System
6.2.1. Double Deck Elevators
7.2.1. LED Lighting
8.2.1. Regenerative Drives


مقایسه مصرف انرژی در بین سیستم های مختلف آسانسورها
2.2. نرم افزارهای کارآمد در مصرف انرژی ( ( Energy-Efficient Software
نرم افزار های جدید کنترل آسانسور امکان انجام مطالعات ترافیک آسانسور را فراهم می کند , چگونگی تاثیر جابجایی های آسانسور بر میزان مصرف انرژی را ارایه مینماید. با مشاهده و مطالعه ماهیت کارکرد آسانسور،میزان بهره برداری ، تعداد طبقات طی شده ، تناوب و دوره های اوج بار آسانسور و تناوب دوره های کم بار و یا خالی، محققان ، می توانند مدل سازی مصرف انرژی را انجام دهند که به توسعه استراتژی های کنترل کیفیت و ارائه پیشنهادات بهترین شیوه های مدیریت انرژی بیانجامد.
1.2.2. People Flow Solutions کلیات آسانسور
People Flow Solutions ،مشابه DDS ، برای هموار کردن جریان افراد و مدیریت تقاضابرای سوار شدن به اسانسور در زمان های پر ازدحام طراحی شده است،بعنوان مثال می توان به هتل Abraj Al Bait مکه اشاره کرد.
2.2.2. Standby Solution
در این روش با ارایه راه حل های نسبتا ارزان ،مصرف انرژی تجهیزات آسانسور را در هنگام عدم استفاده از دستگاه بطور قابل ملاحظه ای کاهش میدهد. سنسورها و نرم افزارهای داخل کابین به طور خودکار در حالت “sleep” چراغ ها ، فن ها، موسیقی و صفحه نمایش را خاموش و باعث صرفه جویی در مصرف انرژی بین 25 تا 80 درصد میگردد. بطور مثال روشنایی در داخل آسانسورکابین 40 ثانیه پس از اینکه سنسور وزن احساس کرد که هیچ کس در داخل وجود ندارد خاموش شود.
3.2.2. سیستم های ارسال به مقصد (DDS) Destination Dispatching Systems
درشیوه و روش متعارف (تصویربالا) ، در سیستم های متداول مسافران یک دکمه تماس بالا یا پایین را فشار داده و منتظر می مانند. سپس کلیه جمعیت با هم به اولین اسانسور وارد میشوند،سپس مقصد خود را انتخاب کرده و در طبقه انتخابی متوقف میشوند. درسیستم دوم (DDS) سیستم ارسال مقصد (تصویرپایین)، مسافران قبل از استفاده ازاسانسور ، مقصد خود را وارد می کنند، صفحه کلید یا صفحه نمایش لمسی به صورت مشخص درلابی قرار می گیرند. کلیات آسانسور
سیستم فوراً هر فرد را به آسانسور اختصاصی طبقه ی مورد نظر که انتخاب نموه است، هدایت می کند و مسافر را به طور خودکار به طبقه مقصد می برد. سیستم DDS مزایای مهمی از جمله کاهش مصرف انرژی ،کاهش زمان انتظار و به حداقل رساندن ازدحام در لابی های ساختمان و راهروها می شود.
تولید کنندگان DDS ادعا می کنند که میانگین زمان سفر را می توان حدوداً 30% کاهش داد. میانگین زمان انتظار برای آسانسور در یک ساختمان طبقه 16 دارای سیستم DDS 13 ثانیه است ، در حالی که میانگین زمان انتظار برای آسانسور در همان ساختمان با سیستم معمولی 138 ثانیه است.
علاوه بر صرفه جویی در وقت ، این سیستم گردش ترافیک مسافران را آسان می کند زیرا هر مسافر مستقیماً به اسانسور خاص هدایت میشود ، از بروز عجله و ازدحام در ورودی آسانسور جلوگیری میشود.این سیستم با کاهش تعداد توقف هر اسانسور، همچنین امکان دسترسی را (بخصوص برای معلولین و افراد دارای اختلال حرکتی) بهبود می بخشد. کارایی بالای سیستم DDS حتی در اماکن پرجمعیت و پرتردد، تعداد آسانسور مورد نیاز را نیز کاهش می دهد.مقایسه سیستمهای آسانسورهای معمولی و آسانسورهای مجهز به سیستم DDS 3.
سایر فن آوری ها و تکنولوژی های آسانسور
موضوع فناوری سبز فراتر از خود مسئله استفاده آسانسور است. به عنوان مثال ، دیوارهای کابین می تواند از چوب بازیافتی ساخت شود. آسانسورهای سبز می توانند سلامت ساختمان را بهبود ببخشند بطورمثال، اجتناب از کاربرد مواد و ترکیبات حاوی آلی فرار سمی (VOC) که سبب آلودگی هوای داخلی نیز میگردد، کاربرد بامبو ، فرش و پوشش های ساخته شده از مواد بازیافتی، چسب و پوشش های دوستدار محیط زیست.
برخی ا شرکت های آسانسور ، مانند اوتیس ، نه تنها با مهندسی محصولات سبب صرفه جویی در انرژی شده اند و با پیشرفت های مهم فن آوری باعث بهبود سرعت آسانسور شده است، بلکه با تولید محصولات دوستدار محیط زیست و کاربرد فناوری های سبز، تعهد خود را به محیط زیست دو چندان کرده اند. مطالعات همچنین نشان می دهد که مردم نسبت به زمان انتظار برای آسانسور نسبت به سایر وسایل حمل و نقل مانند اتوبوس ، قطار یا کشتی حساس هستند.
یک بررسی جدید نشان داد که حداکثرزمان انتظار برای آسانسور وجود دارد(حدود 28 ثانیه) پس از آن ، مردم شروع به بی قراری کردند و علائم نارضایتی خود را از سیستم آسانسور نشان دادند. علاوه بر این ، هر چه ساختمانها بلندتر می شوند ، سریعتر می خواهیم به مقصد برسیم. در واقع ، پیشرفت در سرعت آسانسور قابل توجه است.
اولین مسافر تجاری آسانسور که توسط شرکت Otis Elevator در سال 1857 نصب شده است ، 0.2 متر بر ثانیه بود. در سال 1913 ، بلند ترین ساختمان جهان Woolworth ، دو اسانسور با سرعت 3.5 متر بر ثانیه، و در ساختمان Empire Empire با سرعت 6 متر در ثانیه حرکت کردند. در ساختمان تجارت جهانی آسانسورها با سرعت 8 متر بر ثانیه حرکت می کنند. در مقایسه ، هم اکنون آسانسور برج شانگهای سرعت 18 متر بر ثانیه. و شرکت هیتاچی آسانسورهایی را در مرکز مالی CTF در چین ، با سرعت 20 متر بر ثانیه نصب کرده است.
این بدان معنی است که سرعت آسانسور 100 برابر افزایش یافته است. برای ایجاد سفرهای آسان در ساختمان های بلندتر، شرکت های آسانسور به تحقیق و توسعه خود ادامه می دهند، چالش ایجاد سیستم ترمز جدید و کارامدتر برای آسانسورهای جدید که به معنای بهبود سیستم ترمزها و دسترسی به ارتفاعات بیشتر همراه با ایجاد امکان متوقف کردن آن می انجامد. اگر یک آسانسور با وزن قابل توجه، دارای سرعت حدود 45 مایل بر کیلومتر باعث ایجاد گرمای زیادی به اندازه 300 درجه سانتیگراد می شود.
اوتیس روی سیستمهایی کار می کند که قادر به متوقف کردن آسانسورهای 16 تنی می باشد. هر چه سیستم های آسانسور پیچیده تر و متکی به بانکهای اطلاعاتی رایانه ای بیشتری می شوند، محافظت از اینگونه سیستم ها در برابر هکرها بسیار حایز اهمیت است.
به عنوان مثال ، در سیستم TWIN ، دو کابین در بالای آن قرار دارند، که برنامه حرکت هر یک از آنها مستقل از دیگری در همان شافت اجرا می شود. سیستم رایانه ای ، قدرتمندی بوسیله ی سنسورهای کنترل از راه دور، فاصله ایمن بین کابین های بالا و پایین را تضمین می کند.
اگر سیستم های TWIN هک شوند، ممکن است این کابین ها روی یکدیگر سقوط و منجر به فاجعه اساسی شود. همچنین سیستم های پیشرفته DDS علاوه بر کمک به روان شدن جریان روان ترافیک راهروها و لابی ها، میتوان از اجزای امنیتی در آن ها استفاده کنند به گونه ای که سیستم می داند چه افرادی و چه زمانی از ساختمان وارد و خارج می شوند.
هک شدن این سیستم ها می توانند منجر به ایجاد هرج و مرج در رفت و آمد مسافرها شود و فعالیت های نظارتی و بازرسی را مختل کند و شهرت برند صنعت تولید کننده را خدشه دار نماید. بنابراین در ساختن ” آسانسورهای سبز” موازی کاربرد تکنولوژی های مدرن، توسعه سیستم های ایمنی و محافظت از سیستم های آسانسور باید اولویت بالایی داشته باشند.
4. ایمنی آسانسور Elevator safety
آسانسورها یکی از امن ترین تجهیزات جابجایی در حال حاضر هستند و بررسی ایمنی و استاندارد سازی سیستم های آسانسور ها اهمیت بسیاری دارد به گونه ای که در هر یک مراحل نصب و ساخت مجموعه ای از مهندسین ناظر(معماری، مکانیک، برق و عمران) وظیفه ای در جهت ایمن سازی آن دارند.
1.4. اجزای ایمنی آسانسور Elevator safety features
- Safety brakes.
- Door sensors.
- Door closing devices.
- Hoistway door interlocks.
- Hoistway safety switches.
- Door restraints.
- Emergency evacuation feature.
- Pit buffers.
1.1.4. برق گرفتگی درآسانسور
با توجه به اهميت برقراي ايمني براي مسافران وسرويس كاران آسانسورها وبه جهت جلوگيري از هر گونه پيشامد ناشي از مشكلات الكتريكي در مدار ات فرمان، كنترل وقدرت آسانسورها كه احتمال از كار افتادن آسانسور ومحبوس شدن افراد داخل آن وجود داردونيز به جهت جلوگيري از هر گونه برق گرفتگي براي افراد داخل كابين ويا تعميركاران، لازم است كه اجراي سيستم ارتينگ وهم بندي در اين صنعت با دقت وحساسيت خاصي انجام شود.
اجراي سيستم دقيق هم بندي مي تواند علاوه بر فراهم كردن محيطي هم پتانسيل در تجهيزات فلزي ، باعث جلوگيري از آسيب ديدگي تجهيزات كنترلي وفرمان به دليل موجهاي ناخواسته جريان وولتاژ ودر نهايت آسيب ديدن قطعات الكترونيكي وازكار افتادن حركت آسانسور شود.
احداث الكترود اتصال زمين مناسب ارت براي آسانسورها با قابليت دسترسي وتست دوره اي از اهميت خاصي برخوردار است .در يك تقسيم بندي كلي براي ساختماني با يك كابين آسانسور ويك چاه وموتورخانه اتصال ارت به صورت زير مي بايست انجام شود:
– اتصال ارت به بدنه فلزي تابلوهاي برق ، موتور درايور وآهن كشي ونيز سازه فلزي ساختمان در داخل موتورخانه
– كشيدن سيم ارت واتصال آن به همراه سيمهاي فرمان در قسمتهاي فلزي درب هاي طبقات
– اتصال ارت به بدنه فلزي كابين .(اجراي هم بندي مناسب در تجهيزات بالاي كابين بسيار مهم وضروري مي باشد).
– اتصال ارت به آهن كشي آسانسور ، يازه فلزي ساختمان وتجهيزات الكتريكي (در صورت وجود)در چاهك
– ايجاد هم بندي مابين قسمتهاي فلزي تجهيزات الكتريكي ويا بين تجهيزات فلزي وهاديهاي بيگانه در موتورخانه ونيز براي تجهيزات بالاي كابين ونيز در داخل چاهك آسانسور ،كه احتمال در دسترس بودن همزمان آنها توسط فرد وجود داشته باشد.
-ايجاد هم بندي مابين تجهيزات فلزي در طول مسير چاه
براي هر قسمت وتجهيزي كه سيم فاز كشيده مي شود مي بايست اتصال ارت نيز در نظر گرفته شود.واگر مسير عبور سيم بندي به گونه اي است كه حفاظت مكانيكي براي سيمها وجود ندارد واحتمال زخمي شدن سيم بندي وجود دارد .مي بايست كه علاوه بر عبور سيمها از داخل كاندويت مناسب ، بدنه كاندويت هاي فلزي ومجاور را به يكديگر هم بندي كرده و مسيرهاي عبور فلزي ، مانند داكتها وسيني هاي فلزي را به اتصال ارت مجهز نمود.
تست دوره اي مقاومت الكترود اتصال به زمين (چاه ارت) و بازرسي وآچاركشي كليه اتصالات سيستم ارتينگ وهم بندي مي بايست در دستور كار تعميركاران آسانسورها قرار داده شود. کلیات آسانسور
2.1.4.ترمز در فناوری های امروزی آسانسورها
بررسی ایمنی و استاندارد سازی سیستم های آسانسور ها اهمیت بسیاری دارد به گونه ای که هر یک از مهندسین در جهت ایمن سازی آسانسور ها در هنگام نصب و ساخت آن دارند که در زیر وظایف آنان ذکر شده است: کلیات آسانسور
فناوری Elevation Line
تکنولوژیElevation Line شامل مجموعه ترمزهای الکترومغناطیسی تک دیسک و دو دیسک فنردار که مطابق با الزامات استاندارد اروپا، (استاندارد EN 81-1 – الزامات ساخت و نصب آسانسورها) ساخته شده اند. تامین ایمنی این سیستم تزمز، توسط سیستم مداری از ترمزهای فنری در حین حرکت آسانسور تامین می شود.
میکروسوئیچ های تعبیه شدن در آن مانیتورینگ و کنترل از راه دور وضعیت ترمزها، مانند پایش وضعیت آرمیچر و درجه استهلاک و فرسودگی آن را امکان پذیر می نماید. این نوع ترمزها برای انواع کاربری ها بخصوص در محل هایی که فضای محدودی برای تعبیه موتور، گیربکس و ترمز ها دارند، کارایی بالایی دارد. کلیات آسانسور
فناوری Elevation Line مختص آسانسور طراحی شده است ولی در تجهیزات دیگری مانند جرثقیل ها، بالابرها نیز قابل استفاده است. ترمزهای برند کندریون (Kendrion) با طراحی کم حجم و گشتاور ترمز ثابت، برای سیستم های ترمز آسانسور دارای گیربکس یا فاقد دنده(گیربکس) مناسب می باشند و ایده های مناسبی جهت نصب سیستم rope and belt آسانسورها ارائه می کند. کلیه نمونه های ترمز ساخته شده قابلیت کنترل و راهبری دستی در هنگام خرابی سیستم اسانسور را دارند و به یک نسخه دستی مجهز شده اند.
3.1.4.ویژگی های کلی ترمزها
در یک نگاه ویژگی های ظاهری و فنی ترمزها در قالب موارد زیر ارائه می شوند:1. سیستم ترمز اضافی2. گشتاور ترمز ثابت3. الزامات بهینه جهت بالابردن ایمنی اسانسور4. کنترل وضعیت (پایش و مانیتورینگ) تغییر وضعیت ترمزها با استفاده از میکروسوچ ها5. فناوری قابل اعتماد و بهینه
4.1.4.مشخصات و اطلاعات فنی ترمزها کلیات آسانسور
– Spring-applied single-disc brake 76 461..A00
ترمز تک دیسک فنردار 76461..A00
مشخصات فنی:– فعال شدن ترمز با عملکرد و فرمان توقف اضطراری- مخصوص دستگاه های آسانسور با گیربکس- مناسب برای فناوری کششی (طناب rope technology )- گشتاور از 75 تا 220 Nm – سرعت جابجایی تا 3 متر بر ثانیه- گشتاور قابل تنظیم- منطبق بر الزامات و دستورالعمل های ایمنی تجهیزات اسانسور مطابق با استاندارد Lift Directive 95/16/EC
– Spring-applied single-disc brake 76 451..A00
ترمز تک دیسک فنردار 76461..A00
–
مشخصات فنی:– فعال شدن ترمز با عملکرد و فرمان توقف اضطراری- مخصوص دستگاه های آسانسور با گیربکس- مناسب برای فناوری کششی (طناب rope technology )- گشتاور از440 تا 280 Nm- سرعت جابجایی تا 3 متر بر ثانیه- گشتاور قابل تنظیم- منطبق بر الزامات و دستورالعمل های ایمنی تجهیزات اسانسور مطابق با استاندارد Lift Directive 95/16/EC
– Spring-applied double-circuit brake 78 110..A00
ترمز دابل دیسک فنردار 78 110..A00مشخصات فنی: کلیات آسانسور
فعال شدن ترمز با عملکرد و فرمان توقف اضطراری- مخصوص دستگاه های آسانسور بدون دنده (بدون گیربکس)- مناسب برای فناوری belt and rope technology – گشتاور از 2×100 Nm تا 2x700Nm- سرعت جابجایی تا حدود 4 متر بر ثانیه- ترمز با انرژی بالا- مجهز به عایق صوتی – دارای امکان فعال کردن اتوماتیک مدارهای ترمز و جهت فراهم کردن امکان ترمز نرم آسانسور- امکان نصب کیت های رمزگذاری
– منطبق بر الزامات/ دستورالعمل های ایمنی آسانسور مطابق با استاندارد EN 81-20:2014 و EN 81-50:2014 جدول اطلاعات فنی ترمزها
Type | تیپ/ نوع | SA-single-disc brake | SA-single-disc brake | SA-double-circuit brake |
Version | نوع | 76 461..A00 | 76 451..A00 | 78 110..A00 |
Transmittable torque | گشتاور قابل انتقال | 75 Nm to 220 Nm | 280 Nm to 440 Nm | 2×10 Nm to 2×700 Nm |
Standart nominal voltage | ولتاژ اسمی استاندارد | 205 VDC | 205 VDC | 102 VDC |
Protection Class | طبقه و کلاس حفاظتی | IP44 | IP44 | IP21 |
Ambient temperature | بازه دمای محیط | -5 to +35 °C | -5 to +35 °C | +5 to +40 °C |
-Spring-applied single-disc brake 76 461..A00
-Spring-applied single-disc brake 76 451..A00
-Spring-applied double-circuit brake 78 110..A00
