استاندارد ملي مقررات ايمني ساختمان و نصب آسانسور استاندارهای آسانسور
قسمت اول – آسانسورهاي برقي
0 مقدمه كلي
هدف از تدوين اين استاندارد تعريف قواعد ايمني مربوط به آسانسورهاي مسافري و باري و خدماتي است كه براي تأمين ايمني اشخاص و اشياء در برابر خطر حوادث مرتبط با عملكرد اين نوع آسانسورها مي باشد.
0 – 1 در تدوين اين استاندارد روشهاي زير اتخاذ شده است.
0 – 1 – 1 تجزيه و تحليل خطرات كه ميتواند ناشي از هر جزء از قطعات يك آسانسور كامل باشد، انجام گرديده و بنابراين قوانين مربوطه در هر مورد تدوين شدهاند.
0 – 1 – 2 اين استاندارد كه خاص آسانسورهاميباشد و قوانين فني عمومي كه در زمينههاي الكتريكي ، مكانيكي و يا ساختماني كاربرد دارند، را تكرار نميكند. البته فرض ميشود كه تمامي اجزاء بايد :
0-1-2-1 بدرستي طراحي شده باشند، داراي ساختار مكانيكي و الكتريكي صحيحي باشند و با كيفيت مناسب و مقاومت كافي و بدون عيب ساخته شده باشند.
0-1-2-2 بخوبي تعمير و نگهداري شوند، بويژه بايد اطمينان حاصل شود كه ابعاد مورد نيازبا وجود فرسايش برقرار بمانند.
0-1-3 اين استاندارد خاص آسانسورها ميباشد و شامل قوانين مربوط به حفاظت در برابر آتش اجزاء ساختمان نميشود.
اما از آنجايي كه اين قوانين بر انتخاب درهاي طبقات و ويژگيهاي طراحي سيستمهاي كنترل الكتريكي تأثير مستقيم دارد لازم است به اين موضوع نيز پرداخته شود. استاندارهای آسانسور
0-1-3-1 انتخاب درهاي طبقات كه به مقاومت و عملكرد مورد نياز آنها در برابر آتش بستگي دارد در بند پيوست ج ذكرشدهاست. متداولترين چيدمانهاي ساختماني بادرهاي متناظر با هر كدام، با علائم S و F نشان دادهشدهاند.
اما در صورتي كه الزامات قانوني براي چيدمانهاي بخصوص نوع F را به جاي نوع S مجاز بشمارند، كميتههاي فني بايد اصلاحيه مورد نياز را تهيه كنند.
0 – 1 – 3 – 2 سيستمهاي كنترلي الكتريكي توصيه شده براي هر مثال از چيدمانها، در ضميمه )ج( توصيف شدهاند.
0 – 1 – 4 اين استاندارد ويژه آسانسورها بوده و ويژگيهايي را كه ذاتاً جزئي از اين وسايل نميباشد و يا مانعي براي تجارت بوجود نمي آورند اما بر روي ايمني استفاده كنندگان و يا پرسنل نصب و خدمات تأثير ميگذارند را ناديده نميگيرد.
0 – 2 بنظر ميرسد كه الزامات ساختماني خاصي در قسمتي كه آسانسور نصب می شود بايد تأمين شود و اين الزامات بدليل ويژگي ساختاري آسانسور و يا بدليل نوع بهرهبرداري از آن در مقايسه با جاهاي ديگر دقيقتر و سختترمي باشد.
0 – 3 اين استاندارد تا حد امكان فقط به بيان الزامات مواد و تجهيزاتي كه كاركرد ايمن آسانسور را تأمين مي كند مي پردازد.
0 – 4 در مواردي كه براي روشن شدن مطلب اشاره به طراحي خاص شده است، اين طرح نبايد به عنوان تنها طرح ممكن قلمداد شود. هر راه حل ديگري با نتيجه عمل مشابه كه حداقل ايمني معادل را فراهم كند، ميتواند بكار گرفته شود.
0 – 5 درباره اشكال مختلف حوادث احتمالي آسانسور در زمينههاي زير مطالعاتي انجام شده است.
0 – 5 – 1 خطرات احتمالي ناشي از :
الف – بريدن
ب – برخورد كردن
پ – سقوط
ت – ضربه
ث – گيرافتادن
ج – حريق
چ – برق گرفتگي
ح – خرابي مواد بر اثر:
1- فرسودگي
2- خوردگي
3- تخريب مكانيكي
0-5-2 اشخاصي كه ايمني آنها بايد تأمين شود عبارتند از:
الف – استفاده كنندگان ؛
ب – بازرسان و كاركنان نگهداري كننده ؛
پ – اشخاص خارج از چاه آسانسور ، موتورخانه و اتاق فلكه )درصورتوجود(.
0-5-3 اشيائي كه ايمني آنها بايد تأمين شود عبارتند از:
الف – بارهاي داخل كابين ؛
ب – اجزاو قطعات آسانسور ؛
پ – ساختمان محل نصب.
0 – 6 در تدوين اين استاندارد موارد زير در نظر گرفته شدهاند:
0-6-1 استفاده كننده ها بايد در برابر خطرات ناشي از سهل انگاري و بي دقتي هاي ناآگاهانه خود ، محافظت شوند.
0-6-2 برخي از قوانين ممكن است سخت گيري كمتري را براي بعضي از استفاده كنندگان اعمال نمايد، از اين به بعد به اين افراد استفاده كننده هاي مجاز يا آموزش ديده گفته ميشود.
در صورتي كه تعريف ديگري موجود نباشد ، اجازه استفاده از آسانسور اختصاصي براي افراد مجاز ، مجاز است ، بشرطي كه آموزشهاي لازم توسط مسئول آسانسور به منظور استفاده از آن داده شده باشد و همچنين در صورتيكه يكي از شرايط زير برقرار باشد :
الف – در صورتيكه بكارگيري آسانسور تنها توسط كليدي كه مخصوص افراد مجاز و آموزش ديده ميباشد، در مكاني محفوظ در داخل يا خارج كابين قرار بگيرد.
ب – آسانسور در محدوده اي كه براي استفاده عام ممنوع ميباشد نصب شده ، و در مدت زماني كه آسانسور قفل نباشد بطور دائم توسط يك يا بيشتر افراد مسئول ، نظارت مي شود.
0-6-3 براي آسانسورهاي خدماتي كه طبق تعريف، كابين آنها قابل دسترس براي اشخاص نباشد ممكن است بعضي از قواعد از شدت كمتري برخوردار باشند و يا اصلاً ناديده گرفته شود.
0-7 در تدوين اين استاندارد در موارد مشخصي بي احتياطي استفاده كننده در نظر گرفته شده است اما ضروري است كه اين امر محدود شود و لذا احتمال دو بي احتياطي همزمان و يا استفاده نادرست از دستورالعمل ها در نظر گرفته نشده است .
0 – 8 درضميمه هاي اين استاندارد روش انجام آزمون هاي ضروري بر روي قطعات مشخص، و همچنين بر روي آسانسور نصب شده و كامل ، آمده است .
0–8–1 ضميمه هاي زير حداكثر الزامات مورد نياز آسانسور را مشخص ميكنند. استاندارهای آسانسور
0-8-1-1 ضميمة پ . در صورتيكه تأييدية اوليه ضروري باشد، پروندة فني بايد تهيه شود.
0 – 8 – 1 – 2 ضميمه ت . شامل بررسيها و آزمونهايي است كه قبل از شروع به كار آسانسور بايد انجام شود.
0 – 8 – 1 – 3 ضميمه ث . شامل بررسيها و آزمونهاي دورهاي و همچنين بررسيها و آزمونهاي پس از يك تغيير اساسي و يا يك حادثه ميباشد. تناوب آزمونها و بررسيهاي دورهاي حداقل سالي يكبار ميباشد.
0 – 8 – 2 ضميمه ج . انجام آزمونهاي نوعي بر روي قطعات مشخصي از آسانسور امكان سادهتر شدن و محدود شدن آزمونهاي پس از نصب آسانسور و همچنين توليد انبوه اين گونه اجزاء را فراهم مي كند.
1- هدف كلي و دامنة كاربرد
اين استاندارد مربوط به آسانسورهاي تازه نصب شدة دائمي است كه داراي طبقات توقف معيني بوده و كابين آن براي حمل و نقل اشخاص و/ يا كالا طراحي شده و توسط طنابهاي فولادي و يا زنجيرها آويزان مي باشد و يا توسط جك ها نگاه داشته ميشود و همچنين، حداقل در قسمتي ، بين ريلهاي عمودي و يا ريلهايي كه كمي از راستاي قائم منحرف هستند حركت ميكند. براي وسايلي كه انحراف از راستاي قائم ريلهاي راهنما در آنها از ْ15 بيشتر باشد، اين استاندارد ميتواند بعنوان استاندارد پايه، مفيد باشد.
اين استاندارد شامل آسانسورهايي كه در زير ذكر شدهاند نميشود.
آسانسورهاي دنده شانهاي، آسانسورهايي پيچي، آسانسورهاي معدن، بالابرهاي قفسهاي خودكار، بالابرهاي تئاتري، بالابرهاي پرشي، بالابر ساختماني و كارگاهي، بالابرهاي كشتي، سكوهاي اكتشاف يا حفاري كه در دريا بكار ميروند.
هر چند اين استاندارد را ميتوان عملاً به عنوان مبناي مفيدي بكار برد، اما اين استاندارد در موارد ذيل بكار گرفته نميشود:
الف – آسانسور خصوصي كه در ساختمان براي همه افراد در دسترس نميباشد. به شرطي كه استاندارد ويژه اي در مورد آن نوع آسانسور وضع شده باشد.
ب – بالابرهايي كه فقط به دو طبقه خدمات رساني ميكنند و خاص افراد معلول بوده و طول مسير حركت آنها بيش از 4 متر و سرعت آنها بيش از 1/0 متربرثانيه نباشد و حركت كابين آنها نيازمند فشار دائم بر دكمه باشد.
بكارگيري موارد خاصي در جاهايي كه فضا اجازه نميدهد همچون موارد ذيل لازم نيست:
الف – آسانسورهايي كه قبلاً نصب شدهاند و در حال حاضر قرار است كه اين استاندارد در مورد آنها اجرا شود.
ب – انجام تغييرات مهم(ضميمه ث) درباره آسانسورهايي كه قبل از تصويب اين استاندارد نصبشدهاند.
1 – 1 دامنـة كاربرد
بخش اول اين استانداردمربوط به آسانسورهايي است كه در بند 3 تعريف شده اند و كابين آنهابوسيله طنابهاي فولادي آويخته شده و توسط موتور برقي به حركت در مي آيند و نقل و انتقال صورت مي پذيرد. در آسانسورهايي كه منحصراً براي حمل و نقل كالا بكار مي رود، چنانچه ابعاد كابين آنها ورود افراد را امكانپذير سازد،بايد در ردهبندي آسانسورهاي مسافربر قرارگيرند و درزمرة آسانسورهاي خدماتي قرارندارند به تعاريف در بند 3 مراجعه شود.
2 مراجع
مدارك الزامي زير حاوي مقرراتي است كه در متن اين استاندارد به آنها ارجاع داده شده است. بدين ترتيب آن مقررات جزئي از اين استاندارد محسوب ميشود. در مورد مراجع داراي تاريخ چاپ و/يا تجديدنظر، اصلاحيهها و تجديدنظرهاي بعدي اين مدارك موردنظر نيست. با اين وجود بهتر است كاربران ذينفع اين استاندارد، امكان كاربرد آخرين اصلاحيهها و تجديدنظرهاي مدارك الزامي زير را مورد بررسي قرار دهند. در مورد مراجع بدون تاريخ چاپ و/يا تجديدنظر، آخرين چاپ و/يا تجديدنظر آن مدارك الزامي ارجاع داده شده مورد نظر است. استاندارهای آسانسور
استفاده از مراجع زير براي كاربرد اين استاندارد الزامي است :
CEN/CENELEC standards
EN 294 1992 Safety of machinery – Safety distances to prevent danger zones
danger zones being reached by the upper limbs
EN 1050 Safety of machinery – Principles for risk assessment
EN 10025 Hot rolled products of non alloy structural steels – technical
delivery conditions
EN 50214 Flexible cables for lifts
EN 60068-2-6 Environmental testing – part 2 : Tests – Test Fc :
Vibration)sinusoidal(
EN 60068-2-27 Basic environmental testing procedures – part 2 : Tests – Test Ea and guidance : Shock
EN 60068-2-29 Basic environmental testing procedures – Part 2 : Tests – Test Eb and
guidence Bump
EN 60249-2-2 Base materials for printed circuits – Part 2 : Specifications – Specification
Nْ 2 : Phenolic cellulose paper copper – clad laminated sheet, economic
quality
EN 60249-2-3 Base materials for printed circuits – Part 2 : Specifications – Specification
Nْ 3 : Epoxyde cellule paper copper – clad laminated sheet of defined
flammability )vertical burning test(
EN 60742 Isolating transformers and safety isolating transformers – Requirements
EN 60947-4-1 LOW – voltage switchgear and controlgear – Part 4 : Contactors and motor –
starters – section 1 : Electromechanical contactors and motor – starters
EN 60947-5-1 LOW – voltage switchgear and controlgear – Part 5 : Control circuit devices
and switching elements – section 1: Electromechanical control circuit devices
EN 60950 Safety of information technology equipment, including electrical business
equipment
EN 62326-1 Printed boards – Part 1 : Generic specification
EN 1201-5 1998 Electromagnetic compatibility – Product family standard for lifts , escalators
and passenger conveyors – Emission
EN 12016 1998 Electromagnetic compatibility – Product family standard for lifts , escalators
and passenger conveyors – Immunity
prEN 81-8 1997 Fire resistance tests of lift landing doors – method of test and evaluation.
IEC Standards
IEC 60664-1 Insulation co-ordination for equipment within low-voltage systems – Part
1 : Principles, requirements and tests
IEC 60747-5 Semiconductor devices – Discrete devices and integrated circuits – Part 5 :
Optoelectronic devices
CENELEC Harmonization Documents
HD 21.1 S3 Polyvinyl chloride insulated cables of rated voltages up to and including 450/750
V – Part 1 : General requirements
HD 21.3 S3 Polyvinyl chloride insulated cables of rated voltages up to and including 450/750
V – Part 3 : Non-sheathed cables for fixed wiring
HD 21.4 S2 Polyvinyl chloride insulated cables of rated voltages up to and including 450/750
V – Part 4 : Sheathed cables for fixed wiring
HD 21.5 S3 Polyvinyl chloride insulated cables of rated voltages up to and including 450/750
V – Part 5 : Flexible cables )cords(
HD 22.4 S3 Rubber insulated cables of rated voltages up to and including 450/750 V – Part 4 :
Cords and flexible cables
HD 214 S2 Method for determining the comparative and the proof tracking indices of solid
insulating materials under moist conditions
HD 323.2.14 S2 Basic environmental testing procedures – Part 2 : Tests – Test N : Change of
tempreature
HD 360 S2 Circular rubber insulated lift cables for normal use
HD 384.4.41 S2 Electrical installations of buildings – Part 4 : Protection for safety – chapter 41 :
Protection against electric shock
HD 384.5.51 S1 Electrical installations of buildings – Part 5 : selection and erection of electrical
equipment – chapter 54 : earthing arrangements and protective conductors
HD 384.6.61 S1 Electrical installations of buildings – Part 6 : verification – chapter 61 : lnitial
verification
ISO Standards
ISO 7465 1997 Passenger lifts and service lifts – Guide rails for lifts and counterweights – T type
3 اصطلاحات و تعاريف
در اين استاندارد اصطلاحات با تعاريف زير بكار برده ميشود. براي احتراز از تكرار، اصطلاحات به ترتيب حروف الفبايي و نه بر طبق نوع تجهيزاتي كه در آنها بكار رفته، ذكر شده اند.
3 ـ 1 آسانسور
دستگاهي است دائمي كه براي جابجايي اشخاص يا كالا، بين طبقات ساختمان بوده و در طبقات مشخصي عمل مينمايد. داراي كابيني است كه ساختار، ابعاد و تجهيزات آن به اشخاص بسهولت اجازة استفاده ميدهد وميان ريلهاي منصوبة عمودي با حداكثر انحراف 15 درجه حركت ميكند .
3 ـ 2 آسانسور با رانش مثبت (وينچي )
نوعي آسانسور است كه با زنجير ياطناب فولادي آويزان شده و نيروي رانش بطريقي بغير از اصطكاك به آن وارد مي شود.
3 ـ 3 آسانسور با سيستم محركة كششي
آسانسوري خدماتي است كه بواسطة اصطكاك بين فلكة رانش و طنابهاي فولادي حركت ميكند.
3 ـ 4 آسانسور حمل بار و مسافر
آسانسورياست كه براي حمل و نقل كالا طراحي شدهاست ومعمولا” عمل حمل و نقل بهمراه افراد صورت مي گيرد.
3 ـ 5 آسانسور خدماتي
آسانسوري دائمي است كه براي جابجايي كالا بين طبقات ساختمان ميباشد و درطبقات مشخصي عمل ميكند ، داراي كابيني است كه ابعاد آن به اشخاص اجازةاستفاده رانميدهد و در ميان ريلهاي منصوبة عمودي و با حداكثر 15 درجهانحراف ، حركت ميكند. ابعادي كه كابين را براي افراد غيرقابل استفاده مي كند، نبايد از مقادير زير بيشتر شود:
الف – مساحت كف كابين 00/1 متر مربع
ب – عمق 00/1 متر
ج – ارتفاع 20/1 متر
ارتفاع بيش از 2/1 متر كل كابين ،بشرطي مجاز ميباشد كه كابين شامل چند طبقه ثابت باشد بنحوي كه ارتفاع هر يك از طبقات از 2/1 متر تجاوز ننمايد. استاندارهای آسانسور
3 ـ 6 آسانسور خدماتي با رانش مثبت (وينچي)
نوعي آسانسور خدماتي است كه با زنجير ياطناب فولادي آويزان شده و نيروي رانش بطريقي بغير از اصطكاك به آن وارد مي شود.
3 – 7 آسانسور خدماتي با سيستم محركه كششي
آسانسوري است خدماتي كه به واسطه اصطكاك بين فلكة رانش و طنابهاي فولادي حركت مي كند .
3 ـ 8 آسانسور خودرو بر ساختمانهاي خصوصي
آسانسوري كه اتاقك آن ابعاد مناسبي براي جابجايي خودروهاي سواري داشته وطراحي آن امكان اين جابجايي را بدهد.
3 ـ 9 استفاده كننده
به هرشخصي كه از خدمات آسانسوراستفاده ميكند گفته مي شود .
3 – 10 بار اسمي( ظرفيت مفيد)
ظرفيت يا باري است كه قطعات و تجهيزات آسانسوربر آن اساس ساخته شده و فروشنده عملكرد تعريف شده آسانسور را تحت آن بار تضمين نمودهاست .
3 – 11 ترمز ايمني
مكانيزمي است كه بتوسط گاورنر ) سيستم كنترل كنندة سرعت بالا( در لحظة افزايش سرعت بيش از حد مجاز فعال شد ه و با قفل شدن روي ريلهاي راهنماي كابين يا وزنةتعادل آنهارا متوقف مينمايد و شامل انواع زيرميشود:
3-11-1 ترمزايمني لحظهاي
نوعي ترمز ايمني است كه با قفل شدن سريع روي ريلهاي راهنماباعث توقف كابين ويا وزنة تعادل )با شتاب منفي بسيار زياد( مي شود.
3-11-2 ترمزايمني با اثر ضربه گير
نوعي ترمز ايمني است كه با قفل شدن به ريلهاي راهنما بطور سريع عمل ميكند ولي واكنش در كابين يا وزنة تعادل بوسيلة ضربهگير تعديل ميشود.
3-11-3 ترمز ايمني تدريجي
نوعي ترمز ايمني است كه سيستم آن در اصطكاك با ريلهاي راهنما به شكلي عمل مينمايد كه موجب شتاب منفي(تعريف شده) كمتري مي گردد.
3 ـ 12 چاه
فضايي كه در آن كابين و وزنه تعادل(درصورت وجود)حركت مي كند. اين فضا به كف چاهك ،ديوارها و سقف محدود ميگردد .
3 ـ 13 چاهك
بخشي از چاه است كه در زير پايين ترين طبقه آسانسور قرار دارد.
3 ـ 14 حداقل بار گسيختگي طناب فولادي
عبارت است از حاصل ضرب مربع قطر اسمي طناب فولادي (بر حسب متر مربع )و مقاومت كششي اسمي سيمها (بر حسب نيوتون بر ميليمتر مربع) و يك ضريب مناسب براي نوع ساختار آنها (ISO 2532 ).
بارمؤثر گسيختگي در آزمون پارگي نمونه طناب فولادي با استفاده از روش تعريف شده بايد معادل كمترين بار گسيختگي تعيين شود.
3 ـ 15 ريل راهنما
اجزايي صلب هستند كه براي هدايت كابين ويا وزنه تعادل تعبيه ميشوند .
3 ـ 16 سرعت اسمي استاندارهای آسانسور
حداكثر سرعت كابين هنگام حركت عادي را سرعت اسمي مي گويند .
3 ـ 18 سيستم محركة آسانسور
سيستمي است شامل موتوري كه آسانسور را به حركت در آورده ويااز حركت باز مي دارد.
3 ـ 19 شخص آموزش ديدة مجاز
شخصي است كه از سوي افراد مسئول نصب آسانسور ، آموزشهاي لازم را براي استفاده از آسانسور و كمكرساني اوليه ديده باشد .
3 ـ 20 ضربه گير
وسيله اي است براي جلوگيري از برخورد ناگهاني كابين و يا وزنة تعادل با كف چاهك مي باشد. انواع آن برحسب ميزان سرعت و ظرفيت و طراحي آسانسور، وجود دارند .
3 ـ 21 طناب ايمني
طنابي فولادي است كه به مكانيزم ايمني كابين يا وزنة تعادل متصل مي گردد تادر هنگام سرعت غير مجاز و يا قطع سيستم تعليق، مكانيزم ترمز ايمني را فعال سازد.
3 ـ 22 گاورنر (كنترل كننده مكانيكي سرعت بيش از مقدار تعيين شده )
وسيله اي است كه وقتي آسانسور به هر دليل به سرعتي بيش از مقدار تعيين شده مي رسد ، فعال شده و ضمن قطع جريان برق موتور ،عملكرد سيستم ترمز ايمني را سبب مي شود .
3 ـ 23 كابين )اتاقك( آسانسور
بخشي از آسانسور كه شبيه اتاقك بوده و مسافران ويا بار ، در داخل آن قرار گرفته و جابجا مي شوند.
3 ـ 24 قاب يا يوك
كادري فلزي است كه كابين يا وزنه هاي تعادل از طريق آن به سيستم تعليق متصل مي گردد .اين قاب ميتواند با ديوارهاي كابين يكپارچه باشد .
3 ـ 25 محافظ پا )سيني زير در(
صفحة قائم مسطح با لبة شيبداري است كه در زير آستانة درب طبقه يا ورودي به كابين نصب مي شود .
3 ـ 26 مساحت مفيد كابين
اندازة سطح مقطع كابين كه در ارتفاع يك متري از كف كابين بدون در نظر گرفتن فضايي كه دستگيرهها اشغال ميكنند اندازه گيري ميشود. در صورتي كه كابين بدون در باشد ، محفظه اي بعمق 1/0 متر در جلوي آستانه هر كابين از مساحت مفيد حذف ميشود .
3 ـ 27 مسافر
هر شخصي كه با آسانسور جابجا مي شود .
3 ـ 28 منطقة باز شو قفل
منطقه اي است در بالا و پايين سطح توقف كه وقتي كف كابين در آن منطقه باشد ،درهاي مربوطه قابليت بازشدن از حالت قفل را مييابند .
3 ـ 29 موتورخانه
اتاقي است كه ماشين يا ماشينهاي سيستم محركه و يا تجهيزات مربوطه در آن قراردارند .
3 ـ 30 هم سطح سازي
عملي است كه بمنظور افزايش دقت تراز بودن كف كابين با كف طبقه در هنگام توقف ،انجام مي پذيرد .
3 – 31 هم سطح سازي مجدد
عملي است كه بعد از توقف آسانسور ،براي آنكه سطح توقف در طول بارگيري يا تخليه هم تراز بماند ،انجام شده و در صورت لزوم هم سطح سازي مجدد صورت مي گيرد.
4- نمادهاو اختصارات
4 – 1 يكاها واحدها بر حسب واحدهاي بينالمللي در سيستم SI انتخاب شدهاند.
4 – 2 نمادها
جدول نمادها و اختصارات
كميت ها به ترتيبي كه در متن آمده است | نماد | يكا |
سرعت اسمي | V | m/s |
مجموع جرم كابين خالي و آن قسمتي از جرم كابلهاي آويزان كه متحرك مي باشند و اجزاء جبراني ديگر آويزان از كابين | P | Kg |
بار اسمي (جرم) | Q | Kg |
نسبت نيروي ايستايي بزرگتر به كوچكتر در قسمتهايي از طناب فولادي كه در دو طرف فلكه كشش قرار دارند |
| )1( |
ضريبي كه بستگي به شتاب )چه كاهش سرعت چه افزايش سرعت ( و شرايط مشخص نصب ، دارد. |
| )1( |
شتاب جاذبه در سقوط آزاد | gn | m/s2 |
شتاب منفي كابين در اثر ترمز | a | m/s2 |
پاية لگاريتم طبيعي | e | )1( |
ضريبي است كه بستگي به تغييرشكل مقطع شيار فلكة كششي در اثر فرسايش دارد |
| )1( |
ضريب اصطكاك بين طنابهاي فولادي روي فلكة كششي (رانش) | f | )1( |
ضريب اصطكاك بين طنابهاي فولادي و شيارها |
| )1( |
زاويه شيارهاي V در فلكه كشش )رانش( |
|
|
زاوية شيارهايي كه برش زيرين دارند با شيارهاي نيم دايره فلكه كشش )رانش( |
|
|
قطر طنابهاي فولادي كشش )رانش( | d |
|
قطر فلكه كشش )رانش( | D | mm |
تعداد طنابهاي فولادي | n | )1( |
فشار معين طنابهاي فولادي در شيارهاي فلكه كشش | P | N/mm2 |
نيروي ايستايي وارد بر طنابهاي فولادي از سمت كابين روي فلكة كششي ، وقتي كه كابين در پايين ترين تراز با ظرفيت اسمي قرار دارد | T | N |
زاوية پيچ و تماس طنابهاي فولادي روي فلكة كششي | rad | |
سرعت طنابهاي فولادي در ارتباط با سرعت اسمي كابين | Vc | m/s |
تنش كمانشي وارد بر ريلهاي راهنما ناشي از عملكرد ترمز ايمني | N/mm2 | |
كميت ها به ترتيبي كه در متن آمده است | نماد | يكا |
سطح مقطع ريل راهنما | A | )mm(2 |
ضريب كمانشي | ω | )1( |
ضريب لاغري
| )1( | |
ضريب جذب تابشي دستگاه اندازه گيري | a | % |
ضريب تبديل براي اندازه گيري تابش | F | )1( |
نسبت بين كوچكترين و بزرگترين ابعاد ورودي درب مورد آزمون | L | )1( |
قطر ورودي درب مورد آزمون | Z | m |
شدت تابش در فاصله يك متري
| W1 |
|
شدت تابشي كه در فاصله اي مساوي نصف قطر ورودي درب مورد آزمون اندازه گيري مي شود. | W2 |
|
عرض كل درب مورد آزمون | l | m |
عرض آزاد براي ورود درب مورد آزمون | E | m |
تعداد لنگه هاي درب مورد آزمون | nv | )1(
|
جرم كل مجاز | )P+Q(1 | kg
|
سرعت ايجاد عكس العمل در گاورنر | V1 | m/s
|
انرژي جذب شده توسط يكي از دو ترمز ايمني | K ,K1 ,K2 | J |
ارتفاع سقوط آزاد | h | m |
جرم لازم براي فشردگي كامل فنر ضربه گير | cr | kg |
فشردگي نهايي فنر | F1 | m |
حداكثر فاصلة بين نگهدارنده هاي ريلهاي راهنما | Lk | mm |
شعاع گردش)ژيراسيون( | I | mm |
فلكة كششي يا رانشي كه در جاهاي مختلف استفاده شده اند و منظور فلكه اي است كه به توسط موتور گير بكس سبب حركت آسانسور ميشود. )1( كميت بدون واحد | ||
4 – 3 اختصارات
درب از نوع F : دربي كه تمام ويژگيهاي مقاومت در برابر آتش كه در پيوست)ج-2( ذكر شدهاست رابرآورده ميسازد.
درب از نوع S : دربي كه تنها بخشي از ويژگيهاي مندرج در پيوست )ج-2( را دارا ميباشد.
5 چاه آسانسور
5 – 1 كليات :
5 – 1 – 1 مقررات اين بند مربوط به چاههاي است كه داراي يك يا چند كابين آسانسور ،ميباشند .
5 – 1 – 2 وزنة تعادل و كابين آسانسور بايد در يك چاه جاي گيرند .
5 – 2 پوشش چاه:
5 – 2 – 1 هر چاه بايد داراي ديوارههاي بدون روزنه و كف و سقف ، همانگونه كه در بند 5 – 3 تعريف شدهاست ، باشد.
تنها جاههاي باز مجاز ،عبارتند از :
الف – محل نصب درهاي طبقات
ب – محل نصب درهاي بازرسي و اضطراري چاه و دريچه هاي بازديد .
پ – دريچه هاي خروج گاز و دود در هنگام آتش سوزي
ت – دريچه هاي تهويه
ث – سوراخهاي باز دائمي بين چاه و موتور خانه يا اطاقهاي فلكه .
حالت خاص : چنانچه در مواقع آتش سوزي در ساختمان ، چاه آسانسور نقشي در كمك به گسترش آتش و دود به ساير طبقات نداشته باشد، موارد زير مجاز مي باشند
الف – حداقل ارتفاع ديوارهاي قابل دسترس افراد بجز سطوح ورودي 5/2 متر باشد .
ب – براي ديوارههاي سطوح ورودي چاه در ارتفاع بالاتر از 5/2 متري تراز طبقه ،ميتوان بجاي ديوار كامل از ديوارهاي مشبك كه ابعاد سوراخهاي آن نبايد )بطور افقي يا عمودي ( از 75 ميليمتر بيشتر باشد، استفاده نمود. )اگر درب كابين مطابق بابند 2-2-3-4-5 بطور مكانيكي قفل شود، اين تمهيدات ضرورتي نمي يابند).
5 – 2 – 2 درهاي بازرسي و درهاي اضطراري و دريچه هاي بازديد .
5-2-2-1 طرح و نصب درهاي اضطراري و بازرسي و دريچه هاي بازديد چاه ،تنها بايد بمنظور تأمين ايمني استفاده كنندگان و خدماترساني باشد .
5 – 2 – 2 – 1 – 1 درهاي بازرسي بايد داراي حداقل ارتفاع 4/1 متر و حداقل پهناي 6/0 متر باشند .
درهاي اضطراري بايد حداقل ارتفاع 8/1 متر و حداقل پهناي 35/0 متر را دارا باشد.
دريچه هاي بازديد بايد داراي حداكثر 5/0 متر و حداكثر پهناي 5/0 متر باشند.
5 – 2 – 2 – 1 – 2 در صورتي كه فاصله بين آستانة درهاي طبقات متوالي از 11 متر تجاوز كند ، درهاي اضطراري مياني بايد به گونه اي تعبيه شوند كه فاصلة بين آستانه ها بيشتر از 11 متر نباشد .مگر آنكه طبق بند 8-12-4، كابينهاي مجاوري موجود باشند بطوريكه هر كدام از آنهاداراي يك درب اضطراري بوده كه براي ديگري قابل استفاده باشد، در اينصورت اجراي اين بند ضروري نمي باشد .
5 – 2 – 2 – 2 جهت باز شدن درهاي بازرسي و درهاي اضطراري و دريچه هاي بازديد نبايد بسمت داخل چاه باشد .
5 – 2 – 2 – 2 – 1 درها و دريچه ها بايد به قفل كليددار مخصوصي مجهز باشند كه بتوانند بدون كليد مجددا” بسته و قفل شوند. درهاي بازرسي و اضطراري حتي اگر قفل باشند، بايد از داخل چاه بدون كليد باز شوند.
5 – 2 – 2 – 2 – 2 كاركرد آسانسور ،بطور خودكار فقط در صورت بسته بودن درها بايد امكان پذير باشد ،بدين منظور لوازم ايمني برقي مطابق با بند 14-1-2 بكار برده مي شود .حركت آسانسور با دريچة باز در هنگام بازرسي بشرطي مجاز است كه اين عمل با تحريك مداوم كليدي همراه باشد كه تنها در صورت باز بودن در ،قابل دسترس باشد و موقتا” اتصال ايمني دريچه را، پل نمايد.
5 – 2 – 2 – 3 درهاي بازرسي و اضطراري و دريچههاي بازديد بايد فاقد هر گونه روزنه اي بوده و همانند درهاي طبقات داراي مقاومت مكانيكي كافي باشند .
5 – 2 – 3 تهوية چاه
چاه بايد بطور مناسبي تهويه شود و اين عمل نبايد براي تهوية مكانهايي ديگر، بغير از آسانسور استفاده شود . بدين منظور بايد در بالاي چاه دريچة تهوية باحداقل مساحت 1% مقطع عرض چاه ،كه يا مستقيم و يا ازطريق اطاقهاي قرقره و موتورخانه به فضاي بيروني راه يابد، تعبيه شود.
5 – 3 ديواره ها، كف و سقف چاه
سازة چاه آسانسور ،حداقل بايد بتواند تحمل نيروهايي كه بطور معمول بدان واردمي شوند را داشته باشد . نظير نيروي وارده از سيستم محركه ، نيرويي كه توسط ريلهاي راهنما در هنگام عمل سيستم ترمز ايمني بدان وارد مي گردد،نيرويي كه بدليل توزيع غيريكنواخت بار در كف كابين بوجود مي آيد ، نيرويي كه در اثر عملكرد ضربه گيرها و همچنين عملكرد فلكة ضدپيچش و انحراف طناب و يا زنجير جبراني واقع در ته چاهك توليد ميشوند. براي ارزيابي نيروها در حين عمل ترمز ايمني يا ضربه گير، به يادآوري بند 5 رجوع شود .
ديواره ها ،كف و سقف چاه بايد داراي شرايط زير باشند :
الف – از مواد نسوز و با دوامي ساخته شوند كه عامل ايجاد گرد و غبار نباشند.
ب – داراي پايداري مكانيكي كافي باشند .
در آسانسورهاي با كابين بدون درب ،ديوار سمت وروديهاي كابين بايد داراي مقاومت مكانيكي كافي باشند بطوريكه وقتي نيرويي معادل 300 نيوتون در 5 سانتيمترمربع بطور قائم در هر نقطه اعمال شود :
الف – بدون ايجاد تغيير شكلي دائمي مقاومت كنند.
ب – تغيير شكل ارتجاعي بيش از 10 ميلي متر بوجود نيايد
5 – 4 سازة ديوارههاي چاهها و درهاي طبقات و ديواره هاي سمت ورودي كابين
5 – 4 – 1 مقررات زير بايد در سرتاسر چاه رعايت شوند.اين مقررات مربوط به درهاي طبقات ، ديواره هاي چاه و يا بخشي از ديواره هاي چاه كه درب ورودي كابين در آن قرار گرفته ،مي شود .مقررات مربوط به فاصله بين كابين و ديواره هاي چاه در بند 11 آمده است .
5 – 4 – 2 كل مجموعة درهاي طبقات و ديواره هايا بخشي از ديواره ها كه در سمت ورودي كابين قرار مي گيرند بجز ناحيه اي كه درب عمل ميكند ،بايد بدون روزنه باشند.
5 – 4 – 3 ويژة آسانسورهاي با كابين داراي درب
5 – 4 – 3 – 1 ديواره چاه با فاصلة عمودي بيش از نصف ناحيه باز شو قفل بعلاوة 50 ميليمتر زير آستانةدرب طبقه ،بايد داراي شرايط زير باشد .
الف – يا ديوارة داخلي چاه بين دو درب متوالي ،همسطح چهار چوب باشد و يا
ب – پخي ملايم و هموار و سخت با زاويه شيب حداقل 60 درجه نسبت به افق بكار برده شود.
پ – در هر دو صورت فوق با شرايط بند 5-4-4-الف و 5-4-4-ب مطابقت داشته باشد .
5 – 4 – 3 – 2 براي جلوگيري از سقوط و يا ورود افراد به فضاي بين كابين و ديوارة چاه ، در هنگام كاركرد عادي ،فواصل افقي بين ديواره سمت ورودي چاه )در قسمتهايي كه در بند قبل ذكرنگرديده ( و نزديكترين قسمتهاي كابين به آن )نظير درگاه و يا چهارچوب ورودي يا درب كابين (نبايد از 15/0 متر بيشتر گردد.)بويژه در مورد درهاي تلسكوپي، اندازة 15/0 متر بايد كنترل شود(
5 – 4 – 3 – 2 – 1 در موارد زير فاصلةافقي حداكثر تا 2/0 متر نيز ميتواند مجاز نيز مي باشد :
الف – در صورتي كه ارتفاع اين فاصله از 5/0 متر بيشتر نشود.
ب – در مورد آسانسورهاي مخصوص بار و مسافر و يا آسانسورهاي خودروبر ساختمانهاي خصوصي با درهاي كشويي عمودي .
5 – 4 – 3 – 2 – 2 در صورتيكه درب كابين داراي قفل مكانيكي باشد كه تنها در منطقة باز شو طبقات بتواند باز شود، آنگاه رعايت شرايط بند 5-4-3-2 الزامي نمي باشد .
حركت آسانسور بطور خودكار بايد منوط به قفل بودن در كابين باشد ، مگر در مواردي كه در بند 7-7-2-2 ذكر گرديد. اين قفل شدن بايد توسط يك وسيلةايمني برقي ،كه با بند 14-1-2 مطابقت داشته باشد ، براي سيستم اثبات شود .
5 – 4 – 4 ويژةآسانسورهاي با كابين بدون درب :
الف – مجموعه اي كه در بند 5-4-2 توصيف گرديده بايد از سطحي عمودي و يكپارچه ، متشكل از موادي سخت و هموار، ساخته شده باشد. پوشش سطوح ديوار بايد از موادي مانند صفحات فلزي ،پوشش هاي با سطح سخت يا مواد ديگري كه در برابر اصطكاك خصوصيات يكساني داشته باشند، تشكيل گردد. استفاده از سطوح گچي و ديوارههاي شيشه اي مجاز نمي باشد. همچنين اين مجموعه بايد از هر دو طرف حداقل بميزان 25 ميليمتر بيش از پهناي كامل ورودي كابين امتداد يابد .
ب – هر گونه بر آمدگي بايد كمتر از 5 ميليمتر بوده و برآمدگيهاي بيش از 2 ميليمتر بايد حد اقل به ميزان 75 درجه نسبت به افق پخ شده باشند .
پ – در صورت وجود تورفتگي هايي بعنوان دستگيره در درهاي طبقات اين فرورفتگي ها از سمت چاه بايد داراي حداقل ،عمق 30 ميليمتر و پهناي 40 ميليمتر باشند .لبه هاي اين فرو رفتگي در بالا و پايين بايد داراي شيبي حداقل 60 درجه و ترجيحا” 75 درجه نسبت به افق باشند.ترتيب قرارگيري ميله ها و دستگيره ها بايد بگونه اي باشد تا احتمال گرفتار شدن را كاهش داده و يا از گير كردن انگشتان در پشت آنها و يا بريدن آنها جلوگيري شود.
5 – 5 حفاظت از هر نوع فضاي خالي مستقر در زير كابين و وزنة تعادل
5 – 5 – 1 ترجيحا” در زير چاههاي آسانسور نبايد فضايي قابل دسترس افراد ،وجود داشته باشد.
5 – 5 – 2 چنانچه فضاي زير چاهك آسانسور در دسترس اشخاص قرار داشته باشد ،كف چاهك بايد تحمل حداقل نيروي را داشته باشد ، همچنين يكي از دو شرط زير را داشته باشد.
الف – يا ستوني صلب و محكم از زير ضربه گير وزنة تعادل، به زمين محكم وصل شود و يا
ب – وزنة تعادل به پاراشوت (ترمز ايمني )مجهز باشد .
5 – 6 چاهي كه داراي كابين و وزنة تعادل متعلق به چندين آسانسور يا آسانسور خدماتي باشد .
5 – 6 – 1 در قسمت پايين چاه، بين بخشهاي متحرك كابين يا وزنه تعادل آسانسورهاي مجاوربايد ديوارة جداكنندهاي تعبيه گردد، به گونهاي كه از پايينترين نقطة حركت كابين يا وزنة تعادل شروع شده و حداقل تا 5/2 متر بالاتر از كف چاهك امتداد يابد.
5 – 6 – 2 چنانچه فاصلة بينلبة سقف كابين و قسمت متحرك )كابين يا وزنةتعادل (آسانسورها يا آسانسورهاي خدماتي مجاور هم كمتر از 3/0 متر باشد ديوارة جداساز مذكور در بند 5-6-1، بايد در سراسر ارتفاع چاه با پهناي مؤثر امتداد يابد. اندازة پهناي مؤثر بايد حداقل برابر پهناي قسمت متحرك به اضافه 1/0 متر در هر طرف باشد.
5 – 7 فضاي بالاسري و چاهك
5 – 7 – 1 فاصلةبالاسري آسانسورها با سيستم محركة كششي ( به يادآوري 3 در توضيحات بند 5 مراجعه شود )
5 – 7 – 1 – 1 – وقتي وزنة تعادل روي ضربهگير فشرده شده قرار دارد، چهار وضعيت زير بايد بطور همزمان فراهم شوند :
الف – طول ريلهاي راهنما كابين بايد حركت آن را به مقدار اضافي حداقل برابر با برحسب متر ،را تامين نمايد .
ب – فاصلة عمودي آزاد بين بالاترين نقطه از سطح سقف كابين كه ابعاد آن مطابق با بند 8-13-1 (ب) مي باشد (بجز مناطق مربوط به بند 5-7-1-1(پ) و پايينترين نقطه سقف چاه (شامل تيركها و اجزاي مستقر در زير سقف چاه) بايد حداقل معادل با بر حسب متر باشد.
پ – فاصلة خالي پايين ترين نقطة سقف چاه بر حسب متر و :
1- بالاترين تجهيزات نصب شده در روي سقف كابين بجز آنهايي كه در رديف 2 ذكر گرديده ،بايد حداقل بر حسب متر باشد .
2 – بالاترين قسمت كفشكهاي راهنما يا كفشكهاي غلطكي مربوط به طنابهاي فولادي، و يا در صورت وجود درهاي كشويي عمودي، بخش فوقاني آنها بايد حداقل برابر بر حسب متر،باشد.
ت – در بالاي سقف كابين بايد فضاي كافي براي جا دادن مكعبي يه ابعاد حداقل
m 8/ . × m 6/ . × m 5/0 از يكي از وجوه، موجود باشد. براي آسانسورهاي با سيستم تعليق مستقيم )يك به يك( طنابهاي فولادي و متعلقات آنها مي توانند در اين فضا قرار گيرند به شرط آنكه خط مركزي طنابهاي فولادي از فاصلة 15/0متري سطوحعموديمكعبتجاوزنكند.
5 – 7 – 1 – 2 هنگامي كه كابين روي ضربهگيرهاي كاملا فشرده شده قراردارد، طول ريلهاي وزنة تعادل ميبايست حداقل طول حركت برحسب متر را نيز تأمين نمايد.
5 – 7 – 1 – 3 هنگامي كه كاهش سرعت آسانسور طبق بند 12-8 تحت كنترل باشد ، عدد 035/0 مذكور در بندهاي 5-7-1-1 و 5-7-1-2 را ميتوان در دو حالت زير كاهش داد :
الف – به 2/1 براي آسانسورهاي با سرعت اسمي كمتر از 4 متربرثانيه
ب – به 3/1 براي آسانسورهاي باسرعت اسمي بيش از 4 متربر ثانيه
درهيچ حالتي طول محاسبه شده نبايد از 25/0 متر كمتر شود .
5 – 7 – 1 – 4 در آسانسورهايي كه زنجير طناب جبران ،مجهز به مكانيزم ضد پيچش ميباشد ،مقدار
را ميتوان با اندازة جابجايي احتمالي فلكة ضد پيچش ، به اضافة طول حركت كابين )طول مسير ( جايگزين نمود، بشرطي كهاين مقدار از 2/0 متر كمتر نشود .
5 – 7 – 2 فاصله هوايي بالاسري براي آسانسورهاي بارانش مثبت )وينچي (
5 – 7 – 2 – 2 وقتي ضربه گيرهاي بالايي توسط كابين كاملاً فشرده مي شوند ،شرايط زير بايد بطور همزمان تأمين گردد:
الف – فاصلة آزاد عمودي بين سطوح بالاترين محل روي سقف كابين و پايينترين سطح )شامل تيركها و اجزاء مستقر در زير سقف چاه و همراستاي كابين ( بايد حداقل 1/0 متر باشد .
ب – فضاي خالي بين پايينترين سطح از سقف چاه و :
1 – بالاترين قسمت تجهيزات نصب شده بر روي سقف كابين بجز موارد اشاره شده در رديف 2 زير، بايد حداقل 3/0 متر باشد .
2 – بالاترين قسمت كفشكهاي راهنما )لغزشي يا غلطكي ( و متعلقات طناب فولادي و يا برآمدگيهاو يا قسمتهايي از درهاي كشويي عمودي )گيوتيني (در صورت وجود ، بايد حداقل 1/0 متر باشد .
پ – در بالاي سقف كابين بايد فضاي كافي براي جادادن مكعبي به ابعاد حداقل
m 8/ . × m 6/ . × m 5/0 از يكي از وجوه، موجود باشد. براي آسانسورهاي با سيستم تعليق مستقيم (يك به يك ) طنابهاي فولادي و متعلقات آنها ميتوانند در اين فضا قرار گيرند به شرطي كه خط مركزي طناب هاي فولادي از فاصلة 15/0 متري سطوح عمودي مكعب تجاوز نكند .
5 – 7 – 2 – 3 در صورتي كه كابين روي ضربهگيرهاي كاملا فشرده قرار گرفته ،در صورت وجود وزنة تعادل طول ريل آن بايد حركتي به اندازة 3/0 متر را نيز تأمين نمايد .
5 – 7 – 3 چاهك
5 – 7 – 3 – 1 چاهك پايين ترين قسمت چاه است كه كف آن بايد صاف و تقريبأ تراز باشد ، به استثناء نقاطي كه ضربهگيرهاو پايةريلها و وسايل مكش آب نصب شدهاند .
5 – 7 – 3 – 2 اگر دري بجز درب طبقات ، براي دسترسي به چاهك موجود باشد ، بايد با بند 5-5-2 مطابقت نمايد. چنانچه عمق چاهك از 5/2 متر تجاوز نمايد ، بشرط آنكه طرح ساختمان امكان آنرا بدهد ،وجود چنين دري نيز بايد پيشبيني گردد. اگر هيچ نوع دسترسي به چاهك موجود نباشد بايد در درون چاهوسيله اي دائمي ) نردبان يا پله ( تعبيه گردد تا از پايينترين طبقة در دسترس ،رفتن به كف چاهك با ايمني مقدور باشد . اين وسيله نبايد در مسير حركت تجهيزات آسانسور قرار گيرد .
5 – 7 – 3 – 3 زماني كه كابين روي ضربه گيرهاي كاملا فشرده قرار دارد، شرايط زير بايد بطور همزمان فراهم باشد:
الف – بايد در چاهك فضاي كافي حداقل ، براي قرارگيري مكعبي به ابعاد m 0/1* m 6/0* m 5/0 بر روي يكي از وجوهش، موجود باشد.
ب – فاصلةآزاد بين كف چاهك و:
1 – پايين ترين بخش كابين بجز آنها كه در رديف 2 در زير آمده ،بايد حداقل 5/0 متر باشد .
2 – پايين ترين قسمت كفشكهاي راهنماي ترمز ايمني )غلطكي يا لغزشي (، يعني زير در يا بخشهايي از درهاي كشويي عمودي بايد حداقل 1/0 متر باشد .
5 – 7 – 3 – 4 رعايت موارد زير در چاهك الزامي است :
الف – كليدي كه با بازشدن در چاهك جهت توقف و نگهداشتن آسانسور ،در دسترس باشد، و از لحاظ ايمني حالت روشن و خاموش كليد بايد مشخص باشد (بند 15-7 ملاحظه شود ).
همچنين اين كليد بايد با شرايط مقررات بند 14-2-2-3 مطابقت نمايد.
ب – وجود يك پريز الكتريكي(بند 13-6-2 )
5 – 8 كاربرد انحصاري چاه آسانسور
فضاي چاه بايد منحصرا” براي آسانسور باشد و نبايد حاوي كابلها و ابزار و چيزهاي ديگر باشد،مگر براي خود آسانسور . اما چاه ممكن است داراي سيستم گرمايش خاص خود باشد ، اين گرمايش نبايد بطور مستقيم از آب داغ و بخار تأمين
شود. همچنين هر گونه ابزار كنترل و تعديل بايد بيرون از چاه قرار گيرد .
5 – 9 روشنايي چاه :
چاه بايد به روشنايي دائمي الكتريكي مجهز باشد بطوريكه در اثناء تعميرات يا سرويس ، حتي زمانيكه همه درها بستهاند روشن باشد . اين روشنايي بايد توسط يك لامپ در حداكثر 5/0 متري از بالاترين و پايين ترين نقاط چاه و در ميان چاه نيز در هر حداكثر 7 متري يك لامپ ، به شرط آنكه اين تعداد لامپ روشنايي كافي ايجاد نمايند ، تأمين گردد. اگر حالت خاص بند 5-2-1 برقرار باشد و اگر وجود روشنايي الكتريكي در مجاور چاه ، روشنايي كافي در آن بوجود آورد، تمهيدات فوق ضرورتي نمييابند.
يادآوريهاي بند 5
يادآوري 1 – ارزيابي نيروهاي واردة عمودي در هنگام عملكرد ترمز ايمني
نيروي )N( كه بر هر ريل در هنگام عمل ترمز ايمني وارد مي آيد را مي توان از فرمولهاي زير بطور تقريبي برآورد نمود.
الف – ترمز ايمني لحظهاي
1 – بجز نوع غلطكي
2 – نوع غلطكي
ب – ترمز ايمني تدريجي
بطوريكه : استاندارهای آسانسور
P = عبارت است از مجموع جرم كابين خالي و جرم قسمتي از كابلهاي متحرك و هر گونه تجهيزات آويزان از كابين )Kg(
Q = باراسمي ) Kg (
يادآوري 2 – ارزيابي واكنش در كف چاهك در زمان عملكرد سيستم ترمزايمني يا ضربه گيرها . واكنش ) N ( از روش زير محاسبه ميشود :
– در زير هر ريل راهنما :
10 برابر جرم ريل به اضافه واكنش ) N ( در لحظة عملكرد سيستم ترمز ايمني . چنانچه ريلهايراهنمامعلق باشند محاسبة نيروي واكنش در نقاط اتصال مشابه با موردي كه ريلها در كف چاهكثابت قرار دارند ،انجام ميگيرد
– در زير تكيهگاههاي ضربه گير كابين :
– در زير تكيهگاههاي ضربهگير وزنة تعادل :
40 برابر جرم وزنة تعادل ) Kg (
يادآوري 3 – نمودار بيشترين فاصلة بالاسري در مورد آسانسورهاي كششي شكل 3 شامل نمودار اين فواصل است
* حداقل فاصلة بالاسري قابل قبول وقتي كه حداكثر امكانات مذكور در بند 5-7-1-3 بكار گرفته شود .
** ناحيهاي كه مقادير آن براساس محاسبات بند 5-7-1-4 بدستآمده و مربوط به آسانسورهايياست كهداراي قرقره هاي ضد پيچش و انحراف سيستم جبران ميباشند. اين مقادير به طراحي وسيلة ضد پيچش در طول حركت آسانسور بستگي داشته و براي سرعتهاي بيش از m/s 5/3 ضروري بوده و براي سرعتهاي كمتر نيز مجاز ميباشد .
6 موتورخانه و محل قرار گرفتن فلكه ها
6 – 1 كليات
6 – 1 – 1 سيستم محركه ، تجهيزات همراه آن و قرقرهها ، فقط بايد توسط افراد آموزش ديده و مجاز قابل دسترس باشد (تعميركار – بازرس – امدادگر )
6 – 1 – 2 سيستم محركه و تجهيزات مربوطه بايد در اتاق ويژهاي با ديوارهاي محكم و داراي سقف و درب و/يا دريچه قرار گيرد.
6 – 1 – 2 – 1 استثناهايي بر موارد الزامي بالا :
6 – 1 – 2 – 1 – 1 ممكن است فلكه هاي هرزگرد در فضاي بالاي چاه )در زير سقف ( نصب شوند ، به شرط آنكه در راستاي قطعات روي سقف كابين قرار نگيرند ،بطوريكه در ايمني كامل انجام آزمايشها ،تعميرات ونگهداري در سقف كابين و يا از بيرون چاه امكانپذير باشد .با اين وجود نصب يك فلكة هرزگرد )با تك پيچش يا دو پيچش ( در راستاي سقف كابين بمنظور برگرداندن طناب فولادي وزنة تعادل ، مجاز ميباشد .
6 – 1 – 2 – 1 – 2 نصب فلكة رانش در چاه مجاز ميباشد ،بشرطي كه :
الف – آزمايش هاو امور مربوط به نگهداري بتوانند از موتورخانه انجام شوند.
ب – مجاري مابين موتورخانه و چاه تا حدامكان كوچك باشند .
6 – 1 – 2 – 1 – 3 نصب كنترل كنندةمكانيكي سرعت بالادر چاه ،در صورتي كه آزمايشها و امور مربوط به نگهداري از بيرون چاه انجام شوند، مجاز ميباشد.
6 – 1 – 2 – 1 – 4 جهت جلوگيري از وقوع موارد زير فلكه هاي هرزگرد و رانشي داخل چاه بايد مجهز به حفاظ ايمني باشند.
الف – صدمات وارده به بدن
ب – خارج شدن طنابهاي فولادي آويز از داخل شيارهاي مربوطه ،در صورت شل شدن .
پ – وارد شدن اشياء خارجي بين شيارها و طنابها
6 – 1 – 2 – 1 – 5 وسايل بكار رفته بايد بصورتي باشد كه مانع عمليات تعمير و نگهداري نشوند.باز و بسته بودن اين وسايل فقط در موارد زير ضرورت دارد :
الف – تعويض طنابهاي فولادي .
ب – تعويض فلكهها .
پ – تراش مجدد شيارها.
6 – 1 – 2 – 2 سيستم محركه و متعلقات مربوطه و فلكه ها را مي توان در محلهايي كه براي اهداف ديگري نيز در نظر گرفته شده است نصب نمود، )محلهايي چون پشت بام كه قابل دسترسي هم باشند(مشروط به آنكه حد فاصل آنها را با ساير تجهيزات بوسيلة ديوارهاي به ارتفاع حداقل 8/1 متر با درب قابل قفل شدن، جدا شده و حداقل فضاي مورد نياز براي موتورخانه را داشته باشد.)به بند 6-3 مراجعه شود(.
6 – 1 – 2 – 3 از موتورخانه يا اطاق فلكه هايا محلهايي كه در بند 6-1-2-2 به آن اشاره شد نبايد بجز براي آسانسور استفادة ديگري نمود. عبور كانالها ،كابلها، ويا ملزوماتي غير از آنچه مورد استفاده آسانسور است مجاز نميباشد.
در عين حال جاي دادن وسايل زير در اين محلها مجاز ميباشد:
الف – وسايل وابزار آلات تعميرات آسانسور يا پله برقي .
ب – تجهيزات خنك كننده يا گرم كننده با آب داغ به استثناء بخار.
پ – سيستم اعلام يا اطفاء حريق با خصوصيات :
1 – عملكرد در درجة حرارت بالا
2 – مناسب تجهيزات الكتريكي با دوام طولاني مدت
3 – محافظ مناسب در مقابل ضربات احتمالي.
6 – 1 – 2 – 4 موتورخانه بايد ترجيحأ در بالاي چاه قرارگيرد .
6 – 2 محل ورود
6 – 2 – 1 راه عمومي براي ورود به موتورخانه و محل فلكه ها بايد :
الف – داراي وسيلة روشنايي دائمي مناسبي باشد.
ب – تردد از آن تحت هر شرايطي با ايمني كافي و بدون نياز به داخل شدن در محوطه هاي خصوصي فراهم باشد.
راههاي دسترسي به موتور خانه و خود وروديها بايد حداقل 8/1 متر ارتفاع داشته باشند.در صورت وجود پاخور با ارتفاع كمتر از 4/0 متر اين اندازهگيري از كف به عمل ميايد.
6 – 2 – 2 بطور كلي بهتر است دسترسي اشخاص به موتور خانه و محل فلكه ها ترجيحا” از طريق پله ها انجام گيرد، و چنانچه نصب راهپله امكان پذير نباشد، استفاده از نردبان تحت شرايط زير ضروري ميباشد :
الف – در معرض خطر لغزش و واژگون شدن نباشند.
ب – در موقع قرار گرفتن در محل زاويه اي بين 70 و 76 درجه با افق داشته باشند ،مگر اينكه بصورت ثابت بوده و ارتفاعشان از 5/1 متر كمتر باشد.
پ – بايد منحصرا” بمنظور چنين استفادهاي بوده و همواره در مجاورت محل دسترسي نگهداري شوند ، پيشبينيهاي لازم به اين منظور ضروري ميباشد.
ت – نزديك به انتهاي نردبان بايد يك يا چند دستگيره كه بسهولت قابل دسترسي باشند قرار گيرد .
ث – پيشبيني نقاط اتصال قبل از گذاشتن نردبان بايد صورت گيرد .
6 – 2 – 3 روشهايي براي بالابردن تجهيزات سنگين در زمان نصب و تعويض آنها در صورت لزوم ،پيش بيني شود، بگونه اي كه انجام اين عمل با ايمني كامل و بدون استفاده از پله ها صورت گيرد .
6 – 3 سازه ساختمان و تجهيزات موتورخانه ها
6 – 3 – 1 پايداري مكانيكي ،كف سازي ، عايق بندي صوتي .
6 – 3 – 1 – 1 موتورخانه هابايد بشكلي ساخته شوند كه به اندازة كافي در برابر بار و نيروهايي كه بطور معمول در معرض آن قرار دارند، مقاوم باشند و از مواد با دوامي كه توليد گرد و خاك نكنند ، باشند.
6 – 3 – 1 – 2 كف اتاقها بايد از مواد غير لغزنده ساخته شده باشد.
6 – 3 – 1 – 3 در صورتيكه وضعيت ساختمان ايجاب نمايد )براي مثال مكانهايي مثل منازل ، هتلها ،بيمارستانها ، مدارس و كتابخانه ها(ديوارها و كف و سقف موتورخانهبايد صداهاي ناشي از عمل آسانسور را جذب نمايد.
6 – 3 – 2 ابعاد
6 – 3 – 2 – 1 ابعاد موتورخانه بايد اجازةدسترسي آسان به تجهيزات داخل آن را بدهد ،و همچنين ضمن تأمين ايمني پرسنل ، سرويس قطعات بويژه تجهيزات برقي را امكان پذير سازد. پيشبيني موارد زير ضروري است :
الف – فضاي جلوي تابلوهاي كنترل و كابينتها:
اين فضا مطابق زير تعريف مي شود :س
عمق فاصلة اندازهگيري شده از سطح خارجي كابينتها و پانلها حداقل 7/0 متر باشد.
اين فاصله از محل جلوترين برآمدگي )مانند دستگيرهها( ،به 6/0 متر تقليل ميابد.
پهنا بايد به اندازة پهناي كامل كابينت و يا 5/0 متر )هركدام كه بيشتر است باشد(.
ب – فضايي كه ابعاد حداقل m 6/0 × m 5/0 به منظور سرويس و بازديد قسمتهاي متحرك درنقاطي كه ضرورت دارد، و در صورت نياز راهاندازي اضطراري از آنجا صورت ميگيرد )12-5-1(
پ – راههاي دستيابي به اين فضاها بايد حداقل داراي پهناي m 5/0 باشند .در جاهايي كه بخشهاي متحركي ندارد ، اين مقدار به m 4/0 كاهش مي يابد .
6 – 3 – 2 – 2 در محلهاي تردد و كاركردن ،ارتفاع ناحيه باز نبايد از 8/1 متر كمتر باشد
اين ارتفاع از سطح زيرين نقاط پلهاي سقف تا نقاط زير اندازهگيري ميشود:
الف – كف منطقة در دسترس
ب – كف منطقة كاركرد
6 – 3 – 2 – 3 فاصلة باز عمودي حداقل 3/0 متر بالاي اجزاء متحرك ماشين بايد موجود باشد.
6 – 3 – 2 – 4 در صورتيكه كف موتورخانه داراي اختلاف سطحي بيش از 5/0 متر باشد ، پيش بيني راه پله يا پله با نردههاي محافظ ضروري ميباشد.
6 – 3 – 2 – 5 تورفتگي هاي به عمق بيش از 5/0 متر و عرض كمتر از 5/0 متر و همچنين هر نوع كانالي كه در كف موتورخانه بايد پوشيده شود .
6 – 3 – 3 درها و دريچه ها
6 – 3 – 3 – 1 درهاي ورودي بايد حداقل 6/0 متر عرض و 8/1 متر ارتفاع داشته باشند )ملي.پ(، و به طرف داخل باز نشوند .
6 – 3 – 3 – 2 دريچة ورودي براي عبور افراد مسئول بايد داراي بازشو مفيدي به به ابعاد حداقل
m 8/0 × m 8/0 بوده و مجهز به مكانيزم متعادل كننده باشند )براي سهولت در باز كردن دريچه داراي نيروي متعادل ساز باشند (. در تمام دريچههاي دسترسي بايد در هر قسمت از سطح در ، در مقابل نيروي عمودي N 2000 بدون ايجاد تغيير شكل دائمي، مقاوم باشد. دريچهها نبايد به سمت پايين باز شوند مگر آنكه به نردبانهاي جمع شدني متصل باشند .در صورت استفاده از لولا، بايد از نوعي باشد كه نتواند از هم جدا شوند . بايدپيش بيني هاي لازم براي جلوگيري از سقوط اشخاص و يا اشياء)مانند نرده گذاري ( براي زماني كه دريچه باز است ، صورت گيرد .
6 – 3 – 3 – 3 درها و دريچهها بايد مجهز به قفلهايي باشند كه داراي يك كليد بوده و بدون كليد از درون موتورخانه باز شوند. قفل دريچه هايي كه براي دسترسي به وسائل هستند ، ممكن است از داخل قفل شوند.
6 – 3 – 4 ابعاد سوراخها در سايرمحلهاي باز سقف و كف اطاق بايد به حداقل ممكن كاهش يابد.
بمنظور ازبين بردن خطر سقوط اشياء از محلهاي باز بالاي چاه و آنهاييكه براي عبور كابلها ميباشند، بكاربردن لبههايي كه حداقل برآمدگي ) بلنديشان( از كف تمام شده سقف 50 ميليمتر باشد الزامي است .
6 – 3 – 5 درجه حرارت و تهويه
6 – 3 – 5 – 1 موتورخانه بايد تهويه شود . بصورتيكه بتواند موتورها و ساير ملزومات مربوطه و همينطور كابلهاي برق و غيره را بنحو احسن در مقابل گرد و غبار و دوده هاي مضر و رطوبت محافظت نمايد .
هواي مانده ساير قسمتهاي ساختمان نبايد به داخل موتورخانه كشيده شود .
6 – 3 – 5 – 2 دماي محيط داخلي موتورخانه بايدبين 5+ و 40+ درجه سانتيگراد ثابت نگهداشته شود .
6 – 3 – 6 پريزها و روشنايي :
موتورخانه بايد مجهز به روشنايي الكتريكي دائمي باشد ، كه حداقل بتواند با شدت 200 لوكس نسبت به كف، روشنايي مناسب را تأمين نمايد .
منبع تغذيه اين روشنايي بايد با بند 13-6-1 مطابقت نمايد .
نصب كليد كنترل روشنايي در محل ورودي و نزديك نقطه يا نقاط دسترسي و در ارتفاع مناسب بايد انجام شود .
تأمين يك پريز يا بيشتر مطابق بند 13-6-2صورت گيرد .
6 – 3 – 7 جابجايي تجهيزات
يك يا چند عدد پايه و يا قلاب يا مونوريل ،براي بالابردن و تعويض تجهيزات ، در سقف موتور خانه يا سكو ،در جاهاييكه بلند كردن تجهيزات سنگين در حين نصب و در صورت لزوم جابجايي آنها را راحت سازند ، بايد پيشبيني شوند .
6 – 4 ساختمان و تجهيزات اطاق فلكه
6 – 4 – 1 پايداري مكانيكي و چگونگي سطح كف
6 – 4 – 1 – 1 اطاق فلكه بايد بگونه اي ساخته شده باشد كه در برابر بارها و نيروهايي كه بطور معمول بدان وارد ميآيد پايدار باشد .همچنين بايد از مواد بادوامي كه توليد گردوخاك نمي نمايند، تشكيل شده باشد .
6 – 4 – 1 – 2 كف اطاق بايد از مواد غير لغزنده تشكيل شده باشد.
6 – 4 – 2 ابعاد
6 – 4 – 2 – 1 مكان فلكه بايد داراي ابعادي باشد كه دسترسي آسان و ايمن به تمام تجهيزات مربوطه را براي پرسنل تعميركار ، تأمين نمايد .
مقررات ب و ج بند 6-3-2-1 ،قابل اجرا مي باشند .
6 – 4 – 2 – 2 ارتفاع از زير سقف بايد حداقل 5/1 متر باشد )ملي.پ(.
6 – 4 – 2 – 2 – 1 فضاي آزادي به ارتفاع حداقل 3/0 متر در بالاي فلكه ها بجز در مورد فلكه هاي هرزگرد و فلكه هاي با دوبار پيچش ،بايد موجود باشد .
6 – 4 – 2 – 2 -2 در صورت وجود تابلوهاي كنترل در اطاق فلكه ، بايد تمهيدات بندهاي 6-3-2-1 و 6-3-2-2 در اين مورد نيز فراهم آيد .
6 – 4 – 3 «درهاي دسترسي» و دريچه ها
6 – 4 – 3 – 1 «درهاي دسترسي» بايد داراي حداقل عرض 6/0 متر و حداقل ارتفاع 4/1 متر باشند .
اين درها نبايد به طرف درون اطاق باز شوند
6 – 4 – 3 – 2 دريچههاي دسترسي واقع در كف اطاق براي افراد ،بايد داراي بازشو مفيد به ابعاد حداقل m 8/0× m 8/0 و همچنين بايد به مكانيزم تعادلي مجهز باشند )بطوريكه باز شدن باكمك يك نيروي متعادل ساز به سادگي امكانپذيرباشد(همةدريچه هابعد از بسته شدن ،بايد تحمل وزن دو نفر كه معادل نيروي N 2000 ميشود در هر نقطه از سطح دريچه بدون ايجاد تغيير شكلي دائمي را داشته باشد .دريچه هانبايد بسمت داخل باز شوند مگر آنكه به نردبانهاي جمع شونده متصل باشند در صورت استفاده از لولا ، بايد از نوعي باشد كه نتوانند از هم جدا شوند. بايد پيشبينيهاي لازم براي جلوگيري از سقوط اشخاص )مثلنردهگذاري(ويا اشياء، براي زماني كه دريچه باز است، صورت گيرد.
6 – 4 – 3 – 3 درها و دريچهها بايد مجهز به قفلهايي باشند كه داراي يك كليد بوده و از درون بدون استفاده از كليد باز شوند.
6 – 4 – 4 ابعاد سوراخها در ساير محلهاي باز سقف و كف اطاق بايد به حداقل ممكن كاهش يابد.
بمنظور ازبين بردن خطر سقوط اشياء از محلهاي باز بالاي چاه و آنهاييكه براي عبور كابلها ميباشند ، بكاربردن لبههايي كه حداقل برآمدگي ) بلنديشان ( از كف تمام شده يا سقف 50 ميليمتر باشد الزامي است .
6 – 4 – 5 در اطاق فلكه و در محلي در دسترس بايد كليد توقف نصب شود .كليد توقف موجب توقف آسانسور و حفظ وضعيت توقف آن ميگردد، و بگونهاي عمل ميكند كه هيچ نوع اشتباهي در تشخيص توقف آسانسور ،از آن روي ندهد. اين كليدبايدبا مقررات بند 14-2-2-3 مطابقت نمايد.
6 – 4 – 6 درجه حرارت
چنانچه خطر سرما و يخ زدگي در اطاقهاي فلكه موجود باشد ، بايد اقدامات لازم جهت حفاظت تجهيزات انجام گيرد . )به عنوان مثال گرم كردن روغن(. چنانچه اطاق فلكه داراي تجهيزات برقي باشد ، دماي محوطةاطاق بايد بين 5 و 40 درجه سلسيوس حفظ شود.
6 – 4 – 7 پريزها و روشنايي
اطاق فلكه بايد مجهز به روشنايي الكتريكي دائمي باشد ، بطوريكه روشنايي كافي ايجاد نمايد منبع تغذيه اين روشنايي بايد با بند 13-6-1 مطابقت نمايد. نصب كليد روشنايي در محل ورودي در نقاط در دسترس، بايد انجامگيرد.
7 – درهاي طبقه
7 – 1 ملاحظات كلي استاندارهای آسانسور
7 – 1 – 1 نواحي باز چاه كه دسترسي به كابين آسانسور را فراهم مي كنند ، بايد مجهز به درهاي بدون سوراخ يا … باشند. در حالت بسته، فاصلة آزاد بين پانلها يا بين پانلها وچهارچوب تا حد ممكن بايد كوچك باشد .
در صورتيكه اين فواصل از mm 6 بيشتر نشوند ، اين شرط برآورده مي شود . جملة دوم بند0-1-2-2 مقدمةكلي در اين مورد اعمال نميشود.اين فواصل در صورت وجود، از درون چاه اندازه گيري مي شوند .
جهت جلوگيري از خطر برش در حين عملكرد طرف بيروني درهاي خودكار نبايد داراي برجستگي هاو يا فرورفتگيهاي بيش از mm 3 باشد . اين نوع لبه ها بايد از هر دو جهت حركت داراي “پخي” باشند ، موارد استثناء بر اين مقررات براي قفلهاي سه گوش در ضميمة )ب( داده شده است .
استاندارهای آسانسور
7 – 1 – 2 براي بررسي جزئيات بيشتر در مورد سمت دروني درهاي طبقه )سمت چاه (بند 5-4 ملاحظه شود.
7 – 2 مقاومت مكانيكي درها و چهارچوب آنها
7 – 2 – 1 درها و چهارچوبها بايد طوري ساخته شوند تا به مرور زمان تغيير شكل ندهند.بدين منظور ميتوانند از فلز ساخته شوند.
بكارگيري شيشة مسلح )شيشه سيمدار(يامواد پلاستيكي تنها بمنظور رؤيت طبق بند 7-6-2-2 مجاز ميباشد.
7 – 2 – 2 مقاومت مكانيكي
درها به همراه قفلشان بايد داراي مقاومت مكانيكي كافي باشند ، بطوريكه در برابر نيروي عمودي معادل N 300 در هر نقطه اي از پانلها در ناحيه اي به مساحت cm 5 به شكل دايره يا مربع ، از هر دو طرف ، بدان وارد مي آيد بايد :
الف – بدون تغيير شكل دائمي مقاومت كنند.
ب – بدون تغيير شكل الاستيك بيش از mm 15 مقاومت كنند.
ج – بعد از اعمال چنين نيرويي بطور مطلوبي كار كنند.
7 – 2 – 2- 1 در مورد آسانسورهاي با كابين بدون در ، اعمال نيروي تعريف شدة فوق بر روي طبقه ، نبايد موجب تغيير شكلي الاستيك بيش از mm 5 در طرف چاه ، گردد.
7 – 2 – 2 – 2 تحت اعمال نيروي معادل N 150 بطور دستي )بدون كمك ابزار ( در بدترين نقاط ، در جهت باز شو درهاي خودكار افقي ، فاصله آزاد ذكر شده در بند 7-1-1 ميتواند از mm 6 بيشتر شود ، اما بطوريكه از mm 30 بيشتر نشود.
7 – 3 ارتفاع و عرض درها
7 – 3 – 1 ارتفاع
ارتفاع درب طبقه ها بايد حداقل cm195 باشد .
7 – 3 – 2 عرض
عرض مفيد درب طبقه ها ، نبايد بيشتر از m 05/0 از عرض درب كابين ،از هر طرف بيشتر باشد ،مگر آنكه تمهيدات لازم جهت پيشگيري و ايمني ، انجام گيرد .
7 – 4 آستانه ها ،ريلهاي راهنما ، متعلقات درب
7 – 4 – 1 آستانه ها
درب ورودي طبقه بايد بمنظور مقاومت كافي در برابر نيروهايي كه در هنگام بارگيري كابين به آن وارد مي آيند ، داراي آستانه يا چهارچوب باشد . بمنظور جلوگيري از ورود آب به داخل چاه مي توان شيب مناسبي در كف آن ايجاد كرد .
7 – 4 – 2 ريلهاي راهنماي درها
7 – 4 – 2 – 1 درهاي طبقه بايد بگونه اي طراحي شوند تا در حين عملكرد عادي و در انتهاي مسير از ريل خارج نشوند و همچنين جابجا نشده و گير نكنند.
7 – 4 – 2 – 2 درهاي خودكار افقي طبقه ها ، بايد از سمت بالا و پايين داراي ريل بوده و هدايت شوند .
7 – 4 – 2 – 3 درهاي خودكار عمودي طبقه ها بايد از سمت چپ و راست داراي ريل بوده و هدايت شوند .
7 – 4 – 3 آويزان كردن درهاي خودكار عمودي
7 – 4 – 3 – 1 در لته هاي درهاي خودكار عمودي طبقه ها ، بايد با دو قطعة جداگانه ، آويزان شوند.
7 – 4 – 3 – 2 ضريب ايمني قطعات آويزان كننده بايد حداقل 8 باشد.
7 – 4 – 3 – 3 قطر فلكه هاي طناب فولادي آويز ، بايد حداقل 25 برابرقطر طناب طناب فولادي باشد.
7 – 4 – 3 – 4 طنابهاي فولادي و زنجيرهاي آويز درها در برابر خارج شدن از شيار قرقره ها و دندة زنجيرها، بايد محافظت شوند.
7 – 5 حفاظت در عملكرد درها
7 – 5 – 1 كليات :
طراحي درها بايد بگونه اي باشد تا خطر ايجاد جراحت يا آسيب ديدگي ناشي از گير كردن بين در را تا حد امكان كاهش دهد.
7 – 5 – 2 درهاي خودكار مجهز به نيروي محركه
7 – 5 – 2 – 1 طراحي اين نوع در ،بايد طوري باشد تا آسيب ديدگي اشخاص بعلت برخورد به در تا حدامكان كاهش يابد . شرايط و الزامات زير بايد برآورده شوند :
7 – 5 – 2 – 1 – 1 درهاي با نيروي محركة خودكار
7 – 5 – 2 – 1 – 1 – 1 نبايد نيرويي بيش از N 150 جهت جلوگيري از بسته شدن در ، لازم باشد.اين اندازه گيري در يك سوم ابتداي حركت درب انجام نمي گردد.
7 – 5 – 2 – 1 – 1 – 2 انرژي جنبشي درب طبقه و قطعات مكانيكي نصب شده بر آن ، باسرعت ميانگين بسته شدن ، اندازه گيري و محاسبه شود و نبايد از J 6 بيشتر شود .
7 – 5 – 2 – 1 – 1 – 3 وسيله اي حفاظتي بايد تعبيه گرددتا در هنگام بسته شدن درب ، در صورتيكه شخص بين درها گير كرده باشد و يا در حال گير كردن باشد بتواند بطور خودكار موجب باز شدن مجدد درب گردد.
الف – اين وسيلة حفاظتي ميتواند در ، درب كابين تعبيه شود .)بند 8-7-2-1-1-3 را ببينيد (
ب – عملكرد اين وسيله در mm 50 انتهاي مسير حركت ضرورتي ندارد.
ج – در حالتي كه سيستم اين وسيلة حفاظتي پس از مدت زماني آن را غير فعال ميسازد تا بطريقي رفع مانع شود، انرژي تعريف شده در بالا ، نبايد از J 4 بيشتر شود.
7 – 5 – 2 – 1 – 2 درهايي كه در هنگام بسته شدن تحت كنترل دائمي مصرف كننده ميباشند )مثلا با فشار دگمه ( اگر انرژي جنبشي محاسبه شده در 7-5-2-1-1-2 از j 10 بيشتر شود، سرعت ميانگين سريعترين لته بايد كمتر از m/s 3/0 باشد.
7 – 5 – 2 – 2 درهاي خودكار عمودي
اين نوع درهاي خودكار تنها براي آسانسور هاي خودروبر ساختمانهاي خصوصي و آسانسورهاي حمل و نقل بار و مسافر مجاز ميباشند .
چنانچه تمامي شرايط زير برقرار باشد ، بسته شدن اين نوع درها با نيروي محركه مجاز است :
الف – بسته شدن بافشار دائمي دگمه اي همراه باشد.
ب – ميانگين سرعت بسته شدن لته هاكمتر از m/s 3/0 باشد .
پ – همانگونه كه در بند 8-6-1 پيش بيني شده ، درب كابين از نوع مشبك باشد.
ت – حداقل درب كابين قبل از آنكه درب طبقه شروع به بسته شدن نمايد، بسته شده باشد.
7 – 5 – 2 – 3 ساير انواع درها
در مورد درهاي نوع ديگر )بطور مثال در لولا دار( مجهز به نيروي رانشي كه در هنگام باز و بسته شدن درب ،احتمال ضربه به افراد وجود دارد ، تمهيدات مربوط به درهاي خودكار مجهز به نيروي محركه ،در اين موارد نيز بايد انجام گيرد .
7 – 6 روشنايي موضعي و چراغهاي نشانگر حضور كابين
شدت روشنايي طبيعي و يا مصنوعي طبقه در نزديكي درب طبقه و در كف آن بايد حداقل lux 50 باشد ، بطوريكه حتي اگر چراغ آسانسور خراب باشد ، وقتي استفاده كننده درب طبقه را باز ميكند ، بتواند براحتي هر چه در جلويش قرار دارد،را تشخيص دهد .
7 – 6 – 2 نشانگر حضور كابين
7 – 6 – 2 – 1 در صورتيكه درب طبقه بطور دستي كار مي كند ، استفاده كننده بايد قبل از باز نمودن در ،بطور كاملاً واضحي از وجود كابين در محل آگاه شود.
7 – 6 – 2 – 2 بمنظور فوق ، يكي از شرايط زير بايد برقرار باشد.
الف – يك يا چند قسمت از سطح درب ، بايد با در نظر گرفتن موارد زير شفاف باشد تا نور را از خود عبور دهد.
1 – داراي مقاومت مكانيكي كافي طبق بند 7-2-2 باشد .
2 – داراي ضخامت حداقل mm 6 باشد.
3 – حداقل سطح شيشه خور براي هر درب طبقه 2 m 015/0 باشد بطوريكه مساحت قسمت شفاف حداقل 2 m 01/0 باشد.
4 – با پهناي حداقل mm 60 و حداكثر mm 150 ميباشد لبة پاييني بخشهاي شفاف كه پهن تر از mm 80 است ، بايد حداقل يك متر بالاتر كف باشد.
ب – نشانگر حضور كابين در طبقه بايد وقتي كابين در حال ايستادن است روشن شود ، ودر تمام زماني كه كابين در طبقه ساكن مانده است، روشن بماند.
7 – 7 كنترل بسته و قفل شدن درب طبقه
7 – 7 – 1 حفاظت در برابر خطر سقوط
در كاركرد عادي باز كردن درب طبقه و يا هريك از لته ها)در مورد درهاي چند لته اي ( نبايد امكانپذير باشد مگر آنكه كابين در حالت توقف بوده و يا در حال رسيدن به نقطة توقف در منطقة بازشوي درب باشد.
منطقه باز شدن نبايد بيش از m 2/0 در پايين تراز طبقه امتداديابد.
در صورتي كه در كابين ودرهاي خروجي بطور همزمان عمل نمايند، منطقة باز شدن درب مي تواند به حداكثر m 35/0 در بالا و پايين تراز طبقه امتداد يابد.
7 – 7 – 2 پيشگيري از قيچي شدن بين كابين و درب طبقه
7 – 7 – 2 – 1 در صورت باز بودن درب طبقات يا بازبودن يكي از لته هاي آن )در مورد درهاي چند لتهاي ( حركت عادي كابين ياادامه حركت آن نبايد امكان پذير باشد. اگرچه ، عمليات مقدماتي قبل از شروع حركت ميتواندانجام شود.
7 – 7 – 2 – 2 موارد استثناء
حركت آسانسور با درب باز در محدوده هاي زير مجاز است :
الف – در منطقه بازشوقفل، كه امكان تراز كردن يا تراز مجددكابين نسبت به كف طبقه را فراهم نمايد، مشروط بر اينكه شرايط بند 14-2-1-2 فراهم گردد.
ب – در منطقه اي كه تا حداكثر ارتفاع m 65/1 بالاتر از تراز طبقه ، امتداديافته بطوريكه امكان بارگيري توسط استفاده كنندگان مجاز را )مقدمة عمومي 0-6-2 را ببينيد( ممكن سازد.
علاوه بر فراهم نمودن شرايط بندهاي 8-4-3 و 14-2-1-5 ،موارد زير بايد فراهم شود.
1 ( در اين حالت ارتفاع مفيد از كف كابين تا زير چهارچوب فوقاني درب طبقه كمتر از 2 متر نباشد. استاندارهای آسانسور
2 ( مادام كه كابين در اين محدوده قرار گرفته ، بسته شدن درب طبقه بدون هر گونه عمل خاص بايد امكانپذير باشد.
7 – 7 – 3 باز كردن اضطراري و قفل كردن
هر درب خروجي بايد به يك وسيله قفل كننده مجهز باشد، بطوريكه شرايط بند 7-7-1 را تأمين نمايد.اين وسيله بايد در مقابل استفادة نادرست حفاظت شود.
7 – 7 – 3 – 1 پيش از حركت كابين درب بايد كاملا” قفل شده باشد. هر چند اعمال مقدماتي براي حركت كابين مي تواند انجام گيرد. قفل بودن ، بايد توسط وسيلة ايمن برقي بر طبق بند 14-1-2 تشخيص داده شود. استاندارهای آسانسور
7 – 7 – 3 – 1 – 1 كابين تا هنگامي كه زبانة قفل كننده حداقل به اندازة mm 7 بالنگة درب درگير نشده ، نبايد قادر به حركت باشد )پيوست )1-ج( را ببينيد(.
7 – 7 – 3 – 1 – 2 ارتباط بين يكي از اجزاءاتصال )كنتاكت (كه مدار را قطع ميكند و وسيلهاي كه بطور مكانيكي قفل ميشود بايد مستقيم ساده و حفاظت شده اما قابل تنظيم باشد.
7 – 7 – 3 – 1 – 3 در مورد درهاي لولايي، قفل بايد نزديكترين فاصله ممكن به لبه هاي عمودي بسته شو درب ، عمل نمايد،بطوريكه حتي اگر درها افت يا نشست پيدا كنند، صحيح عمل كند.
7 – 7 – 3 – 1 – 4 اجزاء قفل كننده و اتصالات آن بايد در مقابل ضربه مقاوم باشند و از فلز ساخته شده و يا با فلز تقويت شوند.
7 – 7 – 3 – 1 – 5 استحكام درگيري زبانة قفل )اجزاءقفل كننده( بايد بنحوي باشد كه اعمال نيرويي در جهت باز شدن ، مؤثر بودن قفل را كاهش ندهد.
7 – 7 – 3 – 1 – 6 قفل بايد مقاومت كافي در آزمون ضميمة )ج – 1( را داشته باشد. بطوريكه بدون تغيير شكل دايمي در حاليكه نيروهاي حداقل زير بر سطح قفل و در جهت باز شدن برآن اعمال ميشود، مقاومت نمايد.
الف ( N 1000 در مورد درهاي كشويي
ب ( N 3000 بر روي زبانة قفل در درهاي لولايي
7 – 7 – 3 – 1 – 7 عمل قفل شدن و تداوم آن بايد توسط نيروي جاذبة زمين، آهنرباي دائمي يا فنر انجام گيرد. فنرها در هنگام قفل شدن بايد با فشردگي عمل كنندو داراي حركت هدايت شده باشند، و به اندازهاي باشند كه در لحظة باز شدن قفل فنر بصورت كاملا” فشرده در نيايد و فضايي بين حلقه هاي آن موجود باشد.
در صورتي كه آهنرباي دائمي )يا فنر( به هر دليلي بنحو مطلوب عمل نكند،نيروي جاذبه نبايد باعث باز شدن قفل گردد. چنانچه تثبيت اجزاء قفل كننده در محل خود بوسيلة عمل يك مغناطيس دائمي صورت پذيرد ، خنثي نمودن چنين اثري نبايد با وسايل معمولي مثل حرارت ويا ضربه امكانپذير باشد.
7 – 7 – 3 – 1 – 8 قفل بايد در برابر خطر جمع شدن گرد و خاك كه ميتواند كاركرد مناسب آنرا مختل نمايد، حفاظت شود.
7 – 7 – 3 – 1 – 9 بازرسي قطعات عمل كننده بايد به آساني امكانپذير باشد. مثلاً بدنه قفل در اين قسمتها ميتواند شفاف باشد.
7 – 7 – 3 – 1 – 10 در صورتيكه كه اتصالات قفل در داخل جعبه اي قرار دارد پيچهاي محكم كننده درپوش بايد از نوعي باشد كه در هنگام باز نمودن درپوش در سوراخهابمانند، و به چاه نريزند.
7 – 7 – 3 – 2 باز كردن اضطراري
هر يك از درهاي طبقه بايد از بيرون به كمك كليد سه گوشه با ابعاد استاندارد طبق پيوست ب قابل باز شدن باشد.
اين نوع كليد تنها بايد همراه بادستورالعملي كه حاوي جزئيات هشدارهاي لازم از وقوع حوادثي كه در نتيجه باز كردن درب ، بدون قفل نمودن دوبارة آن پايين ميآيد ، به افراد مسئول داده شود.
بعد ا ز باز نمودن اضطراري چنانچه مانعي براي باز نگهداشتن درب طبقات وجود نداشته باشد ، درب بايد بطور خودبخود قفل شود.
در صورتيكه درهاي طبقه بوسيله درب كابين باز وبسته شود، وسايلي )مثل فنرها و وزنه ها(بايد بسته شدن خودبهخود درب طبقه را وقتي كابين در خارج از منطقه باز شو قفل قرار دارد و درب طبقه به هر دليلي باز شود، تضمين نمايند .
7 – 7 – 4 وسيله برقي براي اطمينان از بسته بودن درب طبقه .
7 – 7 – 4 – 1 هر درب طبقه بايد مجهز به يك وسيلة برقي براي اثبات حالت بسته بودن آن مطابق بند 14-1-2 باشد، طوري كه شرايط مندرج در بند 7-7-2 رعايت شوند.
7 – 7 – 4 – 2 در مورد درهاي افقي كشويي طبقه كه با درب كابين بطور همزمان عمل ميكند، اين وسيله ميتواند با وسيلهاي كه براي اثبات حالت قفل ميباشد يكي باشند به شرط آنكه قفل شدن منوط به بسته شدن مطمئن درب طبقه باشد.
7 – 7 – 4 – 3 در صورتيكه درهاي طبقات لولايي باشند اين وسيله بايد بر روي لبة بسته شو درب يا بر روي ابزار مكانيكي كه سبب بسته شدن درب ميگردد، نصب شود .
7 – 7 – 5 ويژگيهاي مشترك بين وسايل اثبات بسته بودن و قفل بودن درب
7 – 7 – 5 – 1 حركت آسانسور توسط اشخاص از محلهايي كه بصورت عادي در دسترس عموم ميباشد، نبايد حتي با پل كردن يك سويچ ايمني با در طبقه باز يا قفل نشده امكانپذير باشد.
7 – 7 – 5 – 2 وسايل واسطه اي كه در قفل استفاده ميشوند بايد عملكردمثبت داشته باشند .)عملكرد مثبت بدين معناست كه با برقراري جريان، قفلشدن تأييد شود (.
7 – 7 – 6 درهاي كشويي افقي يا عمودي چند لته اي كه بطور مكانيكي بهم متصل شدهاند
در صورتيكه درها از نوع كشويي افقي يا عمودي چند لته اي باشند و مستقيما” توسط اتصالات مكانيكي بهم مرتبط باشند، انجام موارد زير مجاز ميباشد :
الف – قفل كردن يك لته بصورتيكه اين قفل بتواند بتنهايي از باز شدن ساير لته ها جلوگيري كند
ب – نصب وسايل قفل كننده بهمان صورت كه در بند 7-7-4-1 يا 7-7-4-2 براي درهاي تك لنگه توضيح داده شده است
7 – 7 – 6 – 2 در صورتيكه اتصالات مكانيكي لته ها از نوع غير مستقيم باشد )مانند سيم فولادي ، تسمه يا زنجير ( طراحي و ساخت آن بايد بگونه اي باشد تا در مقابل نيروهاي معمولي پيشبيني شده مقاومت لازم را داشته و بطور دورهاي نيز از آنها بازديد شود.
قفل كردن يك لته بطوريكه اين قفل بتواند بتنهايي از باز شدن ساير لته ها جلوگيري كند بدون نصب دستگيره مجاز ميباشد.
وضعيت بسته بودن ساير لته ها كه بسته شدن شان بدون استفاده از وسايل قفلشونده صورت گرفته، بايد توسط محافظهاي الكتريكي و مطابق بند 14-1-2 تضمين گردد.
7 – 8 بستن درهايي كه بطور خودكار عمل ميكنند.
درهاي طبقات كه بطور خودكار عمل ميكنند ، در زمان كاركرد عادي ، در طول يك بازة زماني مشخص ، بايد بسته شوند . اين بازة زماني براساس ترافيك آسانسور ،در طول زماني كه فرمان حركت كابين داده نشده ، تنظيم ميگردد.
8 كابين و وزنةتعادل
8 – 1 ارتفاع كابين
8 – 1 – 1 ارتفاع مفيد داخل كابين بايد حداقل cm195 باشد.
8 – 1 – 2 ارتفاع مفيد وروديهاي كابين براي استفاده كنندگان ،بايدحداقل cm 195 باشد.
8 – 2 مساحت مفيد و ظرفيت اسمي كابين ، تعدادمسافران
8 – 2 – 1 كليات
براي جلوگيري از سوارشدن بيش از اندازة مسافرين )اضافه بار(مساحت مفيد كابين بايد محدود گردد. در اين مورد رابطة بين بار اسمي كابين و حداكثر مساحت مفيد آن در جدول 1-1 داده شده است .
يادآوري :
وجود هرگونه تو رفتگي و يا گسترش سطح حتي با ارتفاع كمتر از يك متر ، تنها در صورتي مجاز ميباشد كه مساحت اين قسمت افزوده ،در مساحت مفيد كابين منظور شده باشد .
جدول 1-1
حداكثر مساحت مفيد كابين | ظرفيت اسمي ، جرم | حداكثر مساحت مفيدكابين | ظرفيت اسمي ،جرم
|
m2 | kg | m2 | Kg |
20/2 35/2 40/2 50/2 65/2 80/2 90/2 95/2 10/3 25/3 40/3 56/3 20/4 00/5
| 900 975 1000 1050 1125 1200 1250 1275 1350 1425 1500 1600 2000 )3( 2500 | 37/0 58/0 70/0 90/0 10/1 17/1 30/11 45/1 6/1 66/1 75/1 90/1 00/2 05/2 | )1( 100 )2( 180 225 300 375 400 450 525 600 630 675 750 800 825 |
1- حداقل مقدار براي آسانسور يك نفره. 2- حداقل مقدار براي آسانسور دو نفره. 3- در آسانسورهاي بيش از kg 2500 به ازاء هر 100 كيلوبار اضافي،4- 16/0 متر مربع به مساحت كابين اضافه مي شود. 5- براي مقادير مياني ظرفيت و مساحت كه در جدول فوق نمي باشند،6- از روش درون يابي خطي مي توان استفاده نمود. | |||
8 – 2 – 2 در آسانسورهاي باري، مسافري و آسانسورهاي خودروبر غير تجاري بغير از آسانسورهاي موضوع بند 8-2-3 مقررات ذكر شده در بند 8-2-1 براي بار اضافي اعمال ميشود و علاوه بر آن در محاسبات طراحي سطح مفيد، نه تنها باراسمي، بلكه وزن وسايلي كه بداخل آورده ميشوند نيز بايد به حساب آيد.
8 – 2 – 3 در آسانسورهاي خودروبر غير تجاري كه بهره برداري از آنها مخصوص اشخاص مجاز و آموزش ديده ميباشد، مقدار باراسمي براي سطح مفيد كابين بايد بر مبناي حداقل 200 محاسبه شود.
8 – 2 – 4 تعداد مسافران
تعداد مسافران را ميتوان يا از تقسيم باراسمي )ظرفيت( بر عدد 75 وگرد كردن نتيجه به پايينترين عدد صحيح بدست آورد و يا با كمك جدول 2-1 بدست آورد.
هر كدام از اين دو محاسبه كه كوچكترين رقم را بدهند، ملاك انتخاب تعداد مسافرين ميباشد.
8 – 3 ديوارهها)بدنه (،كف و سقف كابين
8 – 3 – 1 كابين بايد بوسيلة ديواره ها،كف و سقف كاملا مسدود شود.فقط محلهاي زير مجاز به باز بودن مي باشند :
الف – وروديها ،براي دسترسي عادي استفادهكنندگان به كابين .
ب – دربها ودريچه هاي اضطراري .
پ – محفظه هاي تهويه .
8 – 3 – 2 ديوارهها، كف و سقف بايد از نظر مكانيكي مقاومت كافي داشته باشند .
مقاومت مكانيكي چهارچوب اصلي )قاب دور كابين (يا مجموعه نگهدارندة كفشكهاي ريل راهنما ، ديواره ها ،كف و سقف كابين بايد به مقداري باشد كه بتواند در برابرنيروهاي وارده در زمان حركت عادي آسانسور و يا در موقع عمل ترمز ايمني )پاراشوت ( ويا ضربه گير هاي آن پايداري نمايد.
8 – 3 – 2 – 1 هر ديواره بايد داراي مقاومت مكانيكي باشد كه چنانچه نيرويي به بزرگي N 300 ،بطور قائم ،از سمت داخلي كابين به بيرون آن روي مقطع گرد يا مربعي به مساحت 5 مربع اعمال شود :
الف – بدون هيچگونه تغييرشكل دائمي مقاوم باشد .
ب – تغيير شكل ارتجاعي بزرگتر از 15ميليمتر ايجاد نكند .
8 – 3 – 2 – 2 مقررات بند 8-13 بايد در مورد سقف كابين اعمال شود .
8 – 3 – 3 ديواره ها، كف وسقف كابين نبايد از مواد قابل اشتعال و يا توليدكننده گاز و دودهاي خطرناك ساخته شوند.
8 – 4 محافظ پا
8 – 4 – 1 سرتاسر عرض آستانه ورودي كابين بايد مجهز به صفحه محافظ پنجة پا باشد ، مقطع عمودي اين صفحه بايد بوسيله پخي با زاوية 60 درجه نسبت به سطح افق به سمت پايين امتداد يابد تصوير اين پخ روي صفحة افقي نبايد كمتر از 20ميليمتر باشد.
جدول 1-2
تعدادمسافران | حداقل مساحت مفيد كابين) ( | تعداد مسافران | حداقل مساحتمفيد كابين )( |
| |
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 | 28/049/0 60/0 79/0 98/0 17/1 31/1 45/1 59/1 73/1 | 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 | 87/1 01/2 15/2 29/2 43/2 57/2 71/2 85/2 99/2 13/3 |
| |
| بيش از 20 مسافر ، به ازاء هر مسافر 115/0 مترمربع به سطح كابين افزوده ميشود. | ||||
8 – 4 – 2 ارتفاع قسمت عمودي صفحه محافظ پنجه پا بايد حداقل m 75/0 باشد .
8 – 4 – 3 در مورد آسانسورهايي كه با ايستادن در بالاتر از سطح توقف ،تخليه و يا بارگيري انجام ميدهند مطابق بند 14-2-1-5 ، ارتفاع قسمت عمودي صفحه محافظ پا بايد به اندازه اي باشد كه وقتي كابين در بالاترين حد بارگيري و يا تخليه قراردارد ، قسمت عمودي صفحه تا 1/0 متر زير آستانه درب را بپوشاند.
8 – 5 ورودي كابين
8 – 5 – 1 ورودي هاي كابين بايد مجهز به درب باشد .
8 – 5 – 2 اگرچه وجود درب در تمام موارد توصيه ميشود، ولي نصب نكردن درب در مورد آسانسورهاي حمل كالا كه كه كابين آنها داراي يك يا دو ورودي روبروي هم هستندمجاز ميباشد . به شرط آنكه علاوه بر مقررات 8-2-1 شرايط زير بطور همزمان برقرارباشد :
الف – آسانسور فقط توسط اشخاص مجاز و آموزش ديده استفاده شود .
ب – سرعت اسمي از m/s 63/0 تجاوز نكند .
پ – عمق كابين تا آستانه بدون درب بيش از m 5/1 باشد.
ت – تعداد مسافران طبق بند 8-2-4 محاسبه مي شود .علاوه بر آن در كابينهاي بدون درب مي بايست در قسمت ورودي سطحي به عمق 1/0 متر و عرضي برابر عرض ورودي كابين به سطح مفيد كابين اضافه شود . استاندارهای آسانسور
ث – شستي ها و يا كليدهاي كنترل كابين براي توقف و زنگ خطر حداقل در فاصلة 4/0 متري از ورودي كابين قرار گيرند .
8 – 6 دربهاي كابين
8 – 6 – 1 دربهاي كابين بايد بدون روزنه باشند .
حالت خاص :
در آسانسورهاي باري – مسافري و آسانسورهاي خودروبر غير تجاري ميتوان دربهاي كشوئي عمودي )گيوتيني ( كه به سمت بالا باز مي شوند نصب نمود . اين نوع دربها ممكن است بصورت نرده اي و يا مشبك ساخته شوند . ابعاد شبكه يا سوراخها نبايد بطور افقي از mm 10 و عمودي از mm 60 بيشتر باشد .
8 – 6 – 2 وقتي دربهاي كابين بسته هستند ، كلية وروديهاي كابين بجز فواصل ضروري مي بايدمسدود گردد .
حالت خاص :
در مورد آسانسورهايي كه كاربرد آنها مخصوص افراد مجاز و آموزش ديده )مقدمه كلي بند 0-6-2( ميباشد چنانچه ارتفاع ورودي كابين بيش از 5/2 متر باشد ارتفاع درب ممكن است به 2 متر محدود گردد ، در صورتيكه شرايط زير بطور همزمان اعمال شود.
الف – درب بصورت كشويي عمودي باشد )گيوتيني (
ب – سرعت اسمي آسانسور از m/s 63/0 تجاوز نكند.
8 – 6 – 3 در هنگام بسته بودن در كابين ، درز بين لتة درها يا بين پايين لتة درها وستونهاي جانبي ، نعل سردر يا چهارچوب آستانهها ، بايد تا حدامكان كوچك باشد.
اين مقدار نبايد از mm 6 بيشتر شود.جملة دوم از مقدمة كلي بند 0-1-2-2 براي اين مقدار فاصله ، بكار نمي رود .
8 – 6 – 4 در مورد درهاي لولايي ، براي جلوگيري از برخورد آن به كابين ، باز شوي درب بايد بطرف بيرون كابين باشد .
8 – 6 – 5 در صورت وجود هرنوع صفحات شفاف روي درب كابين اين صفحات بايد با بند 7-6-2-2 )الف (مطابقت داشته باشند . در آسانسورهاي با درب نيمه اتوماتيك چنانچه در حالت توقف درب طبقات در اتوماتيك كابين بسته بماند ، و از طريق ديگري اثبات وجود كابين در طبقه اعلام نشود ، نصب صفحة شفاف روي درب كابين الزامي است .
همچنين در صورتي كه چنين صفحه اي بر روي درب طبقه تعبيه شده باشد وجود صفحه اي مشابه روي درب كابين الزامي ميشود . در اين صورت موقعيت صفحات روي دو درب بايد در يك راستا باشد .در صورتي كه كابين داراي درب خودكار باشد ، بطوريكه وقتي كابين ساكن در تراز طبقه قرارگرفته ، باز باقي بماند ، وجود چنين صفحه اي الزامي نيست .
8 – 6 – 6 آستانه ها – ريلهاي راهنما – آويزه دربها
مقررات مندرج در بند 7-4 مربوط به دربهاي كابين بايد اعمال شوند .
8 – 6 – 7 درهاي كابين در حالت بسته بايد مقاومت مكانيكي كافي داشته باشند ، بطوريكه وقتي نيرويي معادل N 300 بطور عمود از درون كابين به بيرون آن روي مقطع گرد يا مربعي به مساحت 5 اعمال شود :
الف – بدون تغيير شكل دائمي مقاوم باشند .
ب – تغييرشكل ارتجاعي بيش از mm 15 نداشته باشند .
ج – پس از چنين آزمايشي بطور رضايت بخش كار نمايند.
8 – 7 حفاظت در حين عملكرد دربها
8 – 7 – 1 كليات :
دربها و متعلقات آن بايد طوري طراحي شوند كه صدمات ناشي از فشرده شدن بخشي از بدن شخص ، لباس و يا اشياء ديگري كه بين آنها گير ميكند را به حداقل كاهش دهند .
براي جلوگيري از احتمال بريدگي در حين حركت درهاي كشوئي خودكار ، سطح سمت كابين درها نبايد سوراخ يا برآمدگي بيش از mm 3 داشته باشد . درهاي كشوئي عمودي مطابق حالت خاص بند 8-6-1 مستثني بوده و لبه ها بايد پخ دار باشند .
8 – 7 – 2 درهاي مجهز به نيروي محركه : اين نوع درها بايد طوري طراحي شوند كه آسيب ديدگي شخص ناشي از ضربه لنگه در حداقل باشد .
به اين منظور شرايط زير بايد فراهم شود :
8 – 7 – 2 – 1 دربهاي كشويي افقي
8 – 7 – 2 – 1 – 1 دربهاي خودكار
8 – 7 – 2 – 1 – 1 – 1 نيروي لازم جهت جلوگيري از بسته شدن درب نبايد از N 150 بيشتر باشد . اين نيرو نبايد در يك سوم اول مسير حركت درب اندازه گيري شود.
8 – 7 – 2 – 1 – 1 – 2 انرژي جنبشي درب كابين و اجزاء مكانيكي كه به صورت صلب به درب متصل باشند در متوسط سرعت بسته شدن درب كه مطابق بند 7-5-2-1-1-2 محاسبه و اندازه گيري شده نبايد از 10 ژول بيشتر شود .
8 – 7 – 2 – 1 – 1 – 3 چنانچه درب هنگام بسته شدن ، به شخص در حال عبور از آستانه ضربه زده يا در حال ضربه زدن باشد يك وسيله حساس حفاظتي ميبايست به طور خودكار درب را دوباره باز كند :
الف – اين وسيله حفاظتي را مي توان در mm 50 آخر طول مسير حركت هر لنگه درب بي اثر نمود .
ب – در صورت وجود سيستمي كه پس از مدت زمان مشخص ، وسيله حفاظتي حساس را بي اثر ميكند، براي برطرف كردن موانع كه در هنگام بسته شدن مقاومت مي كند . انرژي جنبشي تعريف شده در فوق، هنگام حركت با وسيله حفاظتي خنثي نبايد بيش از J 4 باشد.
8 – 7 – 2 – 1 – 2 دربهايي كه بسته شدن آنها تحت كنترل دائم استفاده كنندگان صورت مي گيرد. )مثلاً با فشار پيوسته روي دگمه( در صورتيكه انرژي جنبشي كه طبق بند 7-5-2-1-1-2 اندازهگيري و يا محاسبه شده است از J 10 تجاوز كند، سرعت متوسط بسته شدن سريعترين لنگه درب بايد به m/s 3/0 محدود شود.
8 – 7 – 2 – 2 دربهاي كشوئي عمودي )گيوتيني(
بسته شدن اين گونه درها با نيروي محركه مجاز است ، مشروط به اينكه تمام مقررات زير بطور همزمان انجام بپذيرد :
الف – آسانسور از نوع باري – مسافري باشد .
ب – بسته شدن دربها تحت كنترل دائمي استفاده كنندگان باشد .
پ – سرعت متوسط بسته شدن لنگه دربها به m/s 3/0 محدود گردد.
8 – 8 مقررات مربوط به آستانه كابينها ي بدون درب
وقتي كه ورودي كابين فاقد درب مي باشد براي به حداقل رساندن احتمال خطر له شدن و يا خرد شدن بين آستانه كابين و ديواره چاه بايد از دستگاه فتو الكتريك و يا مشابه آن استفاده شود .
8 – 9 وسيله الكتريكي براي اثبات بسته بودن درهاي كابين
8 – 9 – 1 اگر درب كابين ) يا لته اي از درهاي چند لته اي ( باز باشد، راه اندازي آسانسور و يا ادامه حركت بطور معمول نبايد امكان پذير باشد . عمليات مقدماتي جهت حركت مي تواند انجام شود. اما حركت آسانسور بادرب باز كابين ، تحت شرايط بند 7-7-2-2 مجاز ميباشد .
8 – 9 – 2 بسته بودن هر درب كابين بايد با يك وسيله برقي مطابق بند 14-1-2 اثبات شود ، بطوريكه شرايط بند 8-9-1 برقرار شده باشد .
8 – 10 در مورد درهاي كشوئي افقي و عمودي داراي چند لته كه بطور مكانيكي به يكديگر متصل ميشود .
8 – 10 – 1 در مورد درهاي كشوئي افقي يا عمودي داراي چندين لته كه مستقيمأ بطور مكانيكي به هم متصل مي شوند ، موارد زير مجاز است :
الف – نصب وسيله الكتريكي طبق بند 8-9 ، تنها بر روي يك لته .)در دربهاي تلسكوپي بر روي سريعترين لته نصب گردد(
ب – نصب وسيله الكتريكي طبق بند 8-9 ، بر روي دستگاه محركه درب ، تنها در صورتيكه يك اتصال مكانيكي لته و اين دستگاه محركه را به يكديگر بطور مستقيم متصل كند .
پ – براي اطمينان از قفل بودن درها در موارد و شرايط بند 5-4-3-2-2 اگر اين كار مانع از باز شدن لتة درهاي ديگر شود، تنها قفل كردن يكي از لته ها كافي است . )لته درهاي تلسكوپي پس از بسته شدن بنحوي بايد بهم متصل و يا قلاب شوند(
8 – 10 – 2 در صورتيكه لته هاي درب بطور مكانيكي و غير مستقيم بهم متصل شده باشند ، )مثلا با طناب تسمه و يا زنجير( اتصالات بايد بگونه اي طراحي شده باشند كه در مقابل هر نيرويي كه بطور معمول و در عمل ، بدان وارد مي آيد مقاوم باشند و همچنين با دقت ويژه اي ساخته شده باشند و بطور دوره اي بازديد شوند .
نصب يك وسيله يك وسيله الكتريكي طبق بند 8-9، در موارد زير به روي يك لته مجاز ميباشد:
الف – اين لته، لتة محرك درب نباشد .
ب – اين لته بطور مكانيكي و مستقيم به لتة محرك متصل باشد.
8 – 11 باز كردن در كابين
8 – 11 – 1 خارج شدن مسافرين ، در صورت توقف آسانسور به هر دليلي در نزديكي ايستگاه با توقف كابين و قطع منبع تغذيه درب )در صورت وجود ( طبق موارد زير ، ميتواند امكان پذير باشد .
الف – باز كردن تمامي ويا بخشي از درب كابين با دست از سمت طبقه
ب – باز كردن تمامي و يا بخشي از درب كابين به همراه درب طبقه با دست از سمت كابين در صورتيكه درب كابين و درب طبقه به هم جفت شده باشند.
8 – 11 – 2 روشهايي كه بمنظور باز كردن درب كابين در بند 8-11-1 در نظر گرفته شده اند ،بايد دست كم در منطقةبازشو قفل بكار گرفته شوند.
نيروي لازم براي باز كردن درب كابين از N 300 نبايد بيشتر باشد .
آسانسورهاي مشمول بند 5-4-3-2-2 باز شدن درب كابين از داخل، تنها در منطقة باز شو قفل بايد ممكن باشد .
8 – 11 – 3 در آسانسورهايي كه سرعت اسمي آنها بيش از m/s 1 مي باشد باز كردن درب كابين هنگامي كه آسانسور در حركت است بايد با نيروي بيش از N 50 ممكن گردد . اين شرط در منطقة باز شو قفل الزامي نميباشد .
8 – 12 دريچه هاي سقفي و درهاي اضطراري
8 – 12 – 1 كمك به مسافران درون كابين هميشه بايد از بيرون انجام شود ، بويژه در صورتي كه روش كمك رساني اضطراري مندرج در بند 12-5 قبلا پيش بيني شده باشد .
8 – 12 – 2 اگر جهت رهايي ونجات مسافران درون كابين دريچهاي در سقف آن تعبيه شده باشد ، ابعاد اين دريچه اضطراري بايد حداقل m 5/0× m 35/0 باشد .
8 – 12 – 3 در مورد آسانسورهايي كه يك يا دو ورودي كابين بدون درب ميباشد ، وجود يك دريچه اضطراري براي نجات مسافران اجباري است .
8 – 12 – 4 در كابين هاي همجوار مي توان از درهاي اضطراري استفاده نمود ، مشروط بر اينكه فاصلة افقي بين كابينها از m 75/0 تجاوز نكند . )بويژه به بند 5-2-2-1-2 مراجعه شود ( در صورت وجود، اين درها بايد داراي m 8/1 ارتفاع و m 35/0 عرض باشند.
8 – 12 – 5 درهاي اضطراري و دريچه هاي سقفي در صورت وجود بايد با بندهاي 8-3-2 و
8-3-3 و همچنين با موارد زير مطابقت داشته باشد :
8 – 12 – 5 – 1 دريچه ها و درهاي اضطراري بايد به يك قفل مجهز باشند.
8 – 12 – 5 – 1 – 1 دريچه هاي سقفي اضطراري ، بايد از بيرون كابين بدون كليد و از درون با كليدي مناسب كه به شكل مثلث بوده و در ضميمة )ب( تعريف شده باز شوند .
بازشوي دريچه هاي اضطراري نبايد به سمت داخل كابين باشد.
در صورت باز بودن دريچه سقفي نبايد لبة آن از لبة كابين آسانسور بيرون بزند .
8 – 12 – 5 – 1 – 2 درهاي اضطراري بايد از بيرون كابين بدون كليد ، و از درون آن با استفاده از كليدي مناسب كه به شكل مثلث بوده و در ضميمة )ب( تعريف شده باز شوند .
درهاي اضطراري نبايد سر راه وزنه تعادل و ياس مقابل مانع ثابتي )بجز آهنهاي جداكننده چاهها( قرار گرفته ، راه رفت و آمد از يك كابين به كابين ديگر را مسدود كند .
8 – 12 – 5 – 2 قفل بودن مندرج در بند 8-12-5-1 بايد با نصب وسيله الكتريكي مطمئن ، مطابق بند 14-1-2 انجام گيرد .
اگر قفل بطور مؤثري عمل نكند ، اين وسيله الكتريكي بايد موجب توقف آسانسور گردد.
تنها در صورتي كه درها بطور مطمئني قفل شده باشند ، بازگشت آسانسور به كار عادي بايد ممكن باشد .
8 -13 سقف كابين
8 – 13 – 1 در تكميل مقررات بند 8-3 :
الف – سقف كابين بايد تحمل وزن دو نفر را داشته باشد ، بطوريكه هر قسمتي از آن ، بتواند در مقابل نيرويي عمودي معادل N 2000 بدون هيچ تغيير شكل دايمي ، پايداري كند .
ب – روي سقف كابين بايد فضاي بازي به مساحت حداقل m2 12/0 براي ايستادن افراد وجود داشته باشد بطوريكه ضلع كوچكتر كمتر از 25/0 مترنباشد .
پ – سقف كابين بايد طوري طراحي شود كه نصب نرده در صورت نياز روي آن امكانپذير باشد .
8 – 13 – 2 فلكه هايي كه روي يوك كابين نصب شده اند )در صورت وجود( بايد مجهز به حفاظ باشند تا از بروز موارد زير جلوگيري شود .
الف – جراحت بدني
ب – خارج شدن طنابهاي آويز از شيارهاي فلكه ها بدليل شل شدن آنها
پ – قرار گرفتن اشياء بين شيار هاي فلكه و طنابها
اين حفاظها بايد بگونه اي ساخته شوند تا مانعي براي بازرسي و يا تعمير فلكه ها ايجاد نكنند.
در صورت استفاده از زنجير نيز مراتب فوق بايد رعايت گردد.
8 – 14 فضاي خالي بالاي كابين
چنانچه در هنگام باز بودن درب طبقه ، فاصله اي خالي بين سقف كابين تا لبة بالايي درب طبقه ظاهر شود ، اين فاصله خالي بايد توسط صفحه اي در طول و عرض پوشيده شود .اين صفحه عبارت است از ورقي مقاوم كه به بالاي كابين متصل ميگردد.
اين مورد بويژه در مورد آسانسورهاي داراي سكوي بارگيري ديده مي شود .
8 – 15 تجهيزات روي سقف كابين
وسايل زير بر روي سقف كابين بايد نصب شوند :
الف – وسيلة كنترل دستي مطابق بند 14-2-1-3 )عمل بازرسي يا رويزيون (
ب – وسيلة متوقف كننده مطابق بند 14-2-2-3 و بند 15-3
پ – پريز برق مطابق بند 13-6-2
8 – 16 تهويه
8 – 16 – 1 در كابين هايي با درهاي بدون منفذ ، بايد روزنههاي براي تهويه هوا در قسمتهاي بالا و يا پايين آنها تعبيه گردد.
8 – 16 – 2 سطح موثر روزنه هاي تهويه هوا در قسمتهاي بالاي بدنة كابين ، بايد دست كم برابر يك درصد مساحت مفيد كابين باشد ، همچنين روزنه هاي قسمت پايين بدنه كابين بايد داراي همين مساحت باشند.
درزهاي اطراف درهاي كابين نيز ميتواند در محاسبه سوراخهاي تهويه هوا در نظر گرفته شود و حداكثر تا ميزان 50% مقدار لازم و موثر براي تهويه هوا سهم داشته باشد .
8 – 16 – 3 روزنه هاي تهويه هوا، بايد بگونهاي طراحي و ساخته شوند تا گذراندن ميله اي مستقيم به قطر 10ميليمتر از درون آنها به بيرون امكانپذير نباشد.
8 – 17 روشنايي
8 – 17 – 1 كابين بايد مجهز به روشنايي الكتريكي باشد بطوريكه روشنايي آزاد دائما فراهم نمايد . شدت روشنايي بايد به اندازة 50 لوكس در محل كليدهاي فرمان داخل كابين و كف كابين باشد .
8 – 17 – 2 در صورتيكه روشنايي با لامپهاي التهابي تأمين گردد ، بايد دست كم از دو لامپ به طور موازي متصل شده اند ، استفاده گردد.
8 – 17 – 3 وجود يك منبع برق اضطراري كه بطور خودكار قابل شارژ بوده و در هنگام قطع برق حداقل يك لامپ يك واتي را به مدت يك ساعت روشن نگهدارد ضروري است .
اين منبع برق اضطراري بايد بطور خودكار در هنگام قطع برق روشنايي را تأمين نمايد.
8 – 17 – 4 در صورتيكه منبع برق اضطراري در بند فوق ، براي زنگ اضطراري بند 14-2-3 نيز در نظر گرفته شده باشد بايد ظرفيت كافي براي هر دو عمل را داشته باشد.
8 – 18 وزنة تعادل
8 – 18 – 1 چنانچه وزنة تعادل از وزنههاي پر كنندة مجزا تشكيل شده باشد ، بايد براي جلوگيري از جابجايي آنها تمهيدات مناسبي وجود داشته باشد .براي اين منظور موارد زير در نظر گرفته ميشود.
الف – يا بايد يك چهارچوب ياشبكه از وزنه ها حفاظت كند .
ب – در صورتيكه فلزي باشند و سرعت اسمي آسانسور از 1 m/s تجاوز ننمايد بانصب دست كم دو ميلة مهار كننده ، وزنه ها را بايد حفظ و ايمن نمود.
8 – 18 – 2 در صورتيكه قرقره هايي به وزنة تعادل نصب شده باشند بايد به وسايلي مجهز باشند تا از بروز موارد زير جلوگيري شود .
الف – خارج شدن طنابهاي آويز از شيارهاي فلكه بدليل شل شدن
ب – ورود اشياء بين طناب و شيارهاي فلكه
اين وسايل بايد بگونه اي ساخته شوند تا مانعي براي بازرسي ويا تعمير فلكه ها بوجود نيايد .
در صورت استفاده از زنجير نيز مراتب فوق بايد رعايت گردد.
8 – 18 – 3 در صورت استفاده از سيستم وينچ نبايد وزنه تعادل به كار گرفته شده باشد .
9 سيستم آويز، سيستم جبران كننده، ترمز ايمني گاورنر
9 – 1 انواع آويز ، تعداد طنابهاي فولادي يا زنجيرها
9 – 1 – 1 كابين ها و وزنه هاي تعادل بايد بوسيلة طنابهاي فولادي و يا زنجيرهاي فولادي نوع گال )با اتصالات موازي و يا نوع دوچرخهاي ( و يا زنجيرهاي غلطكي آويزان شوند.
9 – 1 – 2 طنابهاي فولادي بايد داراي خصوصيات زير باشند .
الف – قطر اسمي آنها حداقل mm 8 باشد.
ب – مقاومت كششي تارهاي تشكيل دهندة رشته ها بايد داراي مقادير زير باشد .
1 – براي طنابهاي فولادي داراي رشته هايي با مقاومت يكسان ، 1570 يا
1770
2 – براي طنابهاي فولادي كه رشته هاي آنها داراي دو نوع مقاومت كششي هستند ،
1370 براي تارهاي بيروني و 1770 براي تارهاي دروني
پ – مشخصات ديگر )از قبيل ساختار ، ازدياد طول ، بيضوي بودن سطح مقطع ، انعطاف پذيري ، آزمونها و…(دست كم بايد باضوابط استانداردهاي ملي يا بين المللي مربوطه مطابقت نمايند .
9 – 1 – 3 تعداد طنابها يا زنجيرها بايد دست كم دو رشته باشد .
طنابها )زنجيرها ( بايد مستقل از هم باشند .
9 – 1 – 4 براي شمارش ذكر شده در بند قبل ، در صورتيكه نسبت آويز يك به يك نباشد ، فقط طنابها و زنجيرهاي مستقل در سيستم آويز شمارش ميشوند .
9 – 2 نسبت قطر فلكهها )يا فلكه وينچ( به قطر طنابهاي فولادي ، ضريب اطمينان طنابها و زنجيرها
9 – 2 – 1 نسبت بين قطر واقعي فلكه ها )يا فلكه وينچ ( به قطر نامي طنابهاي آويز صرف نظر از تعداد رشته ها دست كم بايد 40 باشد.
9 – 2 – 2 ضريب اطمينان طنابهاي آويز بايد داراي مقادير حداقل زير باشد: استاندارهای آسانسور
الف – در آسانسورهاي با سيستم محركه كششي كه داراي 3 رشته طناب و يا بيشتر باشند، 12.
ب – در آسانسورهاي باسيستم محركة كششي كه داراي 2 رشته طناب باشند ، 16.
پ – در آسانسورهاي با سيستم محركة وينچي ، 12 .
ضريب اطمينان عبارت است از نسبت بين حداقل بار گسستگي )N( يك زنجير يا طناب به كشش ماكزيمم N همان طناب )يازنجير ( هنگامي كه كابين با بار اسمي خود در پايين ترين طبقه متوقف باشد. موارد زير براي تعيين اين نيروي حداكثر، بايد در نظر گرفته شوند :
تعداد طنابها )يازنجيرها( ، نسبت تبديل ، ظرفيت اسمي ، جرم كابين ، جرم طنابها )زنجيرها ( ، جرم جزء آويختة كابل متحرك و يا هر وسيلة جبران كنندهاي كه بنحوي به كابين متصل و از آن آويزان است . استاندارهای آسانسور
9 – 2 – 3 اتصال بين طناب فولادي و قلاب اتصال طبق بند 9-2-3-1 ، بايد دست كم در مقابل 80 درصد كمترين مقدار باري كه باعث گسيختگي طناب فولادي مي شود ، مقاوم باشد.
9 – 2 – 3 – 1 سرهاي انتهايي طنابهاي فولادي بايد به كابين ، وزنه تعادل و يا نقاط آويز با كمك يكي از روشهاي زير و يا با هر سيستم مشابه ديگري كه داراي ايمني معادل اين روشها باشد ، متصل شوند :
1 – قلابي پر شده از فلز يا رزين
2 – قلاب گوه اي خود سفت شو )بادامكي (
3 – قلاب با نقطة اتصال اشكي شكل با حداقل تعداد 3 بست
4 – قلاب با دست تابيده شده
5 – قلاب با بست فلزي استوانه اي و يا هر سيستم مشابه ديگري
9 – 2 – 3 – 2 طنابها بايد روي فلكة وينچ بوسيله گوه و يا با استفاده از حداقل دو بست و يا هر روش ديگري كه داراي ايمني معادل ابن روشها باشد، بسته شود.
9 – 2 – 4 ضريب اطمينان زنجيرهاي آويز حداقل 10 ميباشد .
نحوة محاسبة ضريب اطمينان مشابه روش تعريف شده در بند 9-2-2 براي طنابهاي فولادي مي باشد .
9 – 2 – 5 سرهاي انتهايي زنجير بايد توسط اتصالات مناسبي در نقاط آويز به كابين ياوزنه تعادل متصل گردد.اين اتصالات بايد دست كم در مقابل 80 % كمترين مقدار باري كه باعث گسيختگي طناب ميشود مقاوم باشند.
9 – 3 كشش طناب در آسانسورهاي باسيستم محركة كششي ، فشار ويژه
9 – 3 – 1 كشش طناب فولادي بايد بگونه اي باشد تا دو شرط زير تأمين شوند.
الف – هنگاميكه وزنة تعادل روي ضربهگيرها قرار دارد و موتور آسانسور در جهت حركت به بالا در گردش است، كابين بالاتر نرود.
ب – فرمول قيد شده در يادآوري شماره 1، انتهاي بخش 9 بايد برقرار باشد.
9 – 3 – 2 فشار ويژه طنابهاي فولادي آويز بر روي شيار فلكة كششي بايدبا مقررات يادآوري شمارة 2 انتهاي بخش 9 مطابقت نمايد.
9 – 4 پيچش در آسانسورهاي وينچي
9 – 4 – 1 فلكهاي مي تواند در شرايط مندرج در بند 12-2-1 )ب ( بكار رود كه داراي شيار مارپيچ بوده وشيارها نيز مناسب با طناب فولادي باشد.
9 – 4 – 2 هنگامي كه كابين روي ضربه گيرهاي كاملا” فشرده قرار مي گيرد، بايد يك دور و نيم از طناب فولادي روي شيارهاي فلكه وينچ باقي مانده باشد.
9 – 4 – 3 فقط يك لايه از طناب فولادي بايد روي قرقره وينچ پيچيده شود.
9 – 4 – 4 زاويه پيچش بين طنابهاي فولادي و شيارهاي روي قرقره وينچ نبايد از 4 درجه بيشتر باشد.
9 – 5 توزيع بار بين طنابهاي فولادي يا زنجيرها
9 – 5 – 1 براي توزيع بار يكنواخت بار كشش در طنابهاي فولادي )يا زنجيرها( ، دست كم بايد مكانيزم متعادل كنندة خودكار در يكي از دو سر انتهايي طنابهاي فولادي پيشبيني شود.
9 – 5 – 1 – 1 در سيستمهاي شامل چرخ زنجير دو سرانتهاي متصل شده به كابين و وزنه تعادل بايد به چنين مكانيزم متعادل كنندة كششي مجهز باشند.
9 – 5 – 1 – 2 در صورتيكه چند چرخ زنجير هرزگرد بر روي يك محور منفرد قرار داشته باشند،هر يك از آنها بايد بطور مستقل ، قادر به چرخيدن باشند.
9 – 5 – 2 در صورتيكه براي متعادل نمودن كشش از فنر استفاده شود اين فنرها بايد از نوع فشاري باشند.
9 – 5 – 3 در صورتيكه كابين بوسيله دو طناب يا دو زنجير آويخته شده باشد، هرگاه يكي از طنابها و يا زنجيرها افزايش طول غيرعادي پيدا كنند )مثلا شل شوند(، آسانسور بايد توسط يك وسيلة ايمني الكتريكي مطابق بابند 14-1-2 متوقف شود.
9 – 5 – 4 وسايل و قطعاتي كه براي تنظيم طول طنابهاي فولادي يا زنجيرها بكار ميروند، بايد بگونه اي باشند كه پس از تنظيم شل نشوند.
9 – 6 طنابهاي جبران كننده
9 – 6 – 1 در صورتيكه سرعت اسمي آسانسور بيش از m/s 5/2 باشد، بايد طنابهاي جبران كننده به همراه فلكه هاي كششي بكار رود ونيز شرايط زير برقرار باشد:
الف – كشش طنابها بايد توسط نيروي جاذبه انجام گيرد.
ب – كشش بايد با يك وسيلة ايمني برقي مطابق با بند 14-1-2 كنترل شود.
پ – نسبت بين قطر واقعي قرقره ها و قطر نامي طنابهاي جبرانكننده بايد حداقل 30 باشد.
9 – 6 – 2 هنگامي كه سرعت اسمي آسانسور از m/s 5/3 تجاوز كند، علاوه بر شرايط بند 9-6-1 وجود يك وسيله ضد پيچش طنابها ضروري است .
عملكرد اين وسيله ضد پيچش به اين ترتيب خواهد بود كه با بكار انداختن وسيله ايمني برقي مشروح در بند 14-1-2،موتور اصلي آسانسور را متوقف نمايد
9 – 7 – حفاظت از چرخ زنجيرها و فلكه هاي هرزگرد و جبران كننده
جهت جلوگيري از بروز موارد زير بايد موانعي پيشبيني شود:
الف – جراحت بدني ،
ب – خارج شدن طنابها از درون شيارها ويا زنجيرها از چرخ زنجيرها در اثر شل شدن آنها،
پ – ورود اشياءبين طنابهاي فولادي )يا زنجيرها( و شيارها )يا چرخ زنجيرها(.
حفاظ هاي بكاررفته بايد طوري ساخته شوند كه مانعي براي بازرسي و نگهداري قرقره ها و يا چرخ زنجيرها بوجود نياورند.
9 – 8 ترمز ايمني (پاراشوت)
9 – 8 – 1 -1 كليات
كابين بايد به ترمز ايمني )پاراشوت (مجهز باشد كه فقط در جهت حركت رو به پايين عمل نمايد. اين ترمز ايمني بايد قادر باشد كابين را با باراسمي با سرعتي بيش از سرعت عملكرد كنترل كنندة مكانيكي سرعت گاورنر، متوقف نمايد.
حتي در صورتيكه كابين از سيستم جدا شود، پاراشوت بايد عمل نمايد.ترمز ايمني ببا درگير شدن به ريلهاي راهنما آنرا متوقف مينمايد.
9 – 8 – 1 – 2 در حالت ذكر شده در بند 5-5-2 )ب (وزنه تعادل نيز بايد مجهز به ترمز ايمني )پاراشوت ( باشد كه فقط در جهت حركت وزنة تعادل به سمت پايين عمل كرده و بتواند آن را در حاليكه با سرعتي بيش از سرعت عملكرد گاورنر در حركت است ، متوقف نمايد. )ويا اگر در حالت خاصي مشابه بند 9-8-3-1 وسايل آويزه پاره شوند(اين عمل بايد با درگير شدن ترمز ايمني به ريلهاي راهنماي وزنه تعادل انجام پذيرد.
9 – 8 – 2 شرايط استفاده از انواع ترمز ايمني (پاراشوت )
9 – 8 – 2 – 1 در صورتيكه سرعت اسمي آسانسور بيش از m/s 1 باشد، ترمز ايمني كابين بايد از نوع تدريجي باشد. ترمز ايمني ميتواند:
الف – در صورتيكه سرعت اسمي كابين m/s 1 يا كمتر باشد، از نوع ترمز ايمني )پاراشوت ( آني با اثر ضربهگير باشد.
ب – در صورتيكه سرعت اسمي كابين از m/s 63/0 يا كمتر باشد، از نوع ترمز ايمني
)پاراشوت ( آني باشد.
9 – 8 – 2 – 2 چنانچه كابين داراي چندين ترمز ايمني باشد كليه آنها بايد از نوع تدريجي باشند.
9 – 8 – 2 – 3 در صورتيكه سرعت نامي m/s 1 يا كمتر باشد ترمز ايمني وزنه تعادل بايد از نوع تدريجي باشد، در غير اينصورت ترمز ايمني وزنه تعادل )پاراشوت( ميتواند از نوع آني باشد.
9 – 8 – 3 روشهاي كنترل
9 – 8 – 3 – 1 ترمزهاي ايمني كابين و وزنه تعادل هر يك بايد داراي گاورنر مخصوص به خود باشد.
حالت خاص :
چنانچه سرعت اسمي آسانسور كمتر از m/s 1 باشد، ترمز ايمني )پاراشوت ( وزنه تعادل ميتواند از نوعي باشد كه بدليل خطا در سيستم آويز و يا از طريق طناب ايمني وارد عمل شود.
9 – 8 – 3 – 2 بكارافتادن ترمز ايمني بوسيله وسايل برقي يا هيدروليكي و يا پنوماتيكي ممنوع ميباشد .
9 – 8 – 4 شتاب كند شونده
در صورتيكه ترمز ايمني از نوع تدريجي باشد، هنگاميكه كابين با بار اسمي سقوط مينمايد ميزان متوسط شتاب كند شونده بايد بين 2 و 0/1 باشد.
9 – 8 – 5 آزاد كردن ترمز ايمني (پاراشوت )
9 – 8 – 5 – 1 آزاد نمودن ترمز ايمني )پاراشوت( كابين )وزنة تعادل( بايد فقط با بالا بردن كابين )وزنةتعادل( امكانپذير باشد.
9 – 8 – 5 – 2 ترمز ايمني )پاراشوت (پس از آزادشدن بايد بصورت عادي عمل نمايد.
9 – 8 – 5 – 3 پس از آزادنمودن ترمز ايمني، آسانسور بايد توسط سرويسكار مجاز ،آمادة كار شود.
9 – 8 – 6 شرايط ساختاري
9 – 8 – 6 – 1 استفاده از فكها يا بلوكهاي ترمز ايمني )پاراشوت (بعنوان كفشك راهنما ممنوع است .
9 – 8 – 6 – 2 در مورد ترمز ايمني آني با اثر ضربهگيري، طراحي سيستم ضربهگيرها بايد از نوع مستهلك كننده انرژي يا ضربه گير از نوع ذخيره كنندة انرژي با امكان حركت برگشتي مطابق بند 10-4-2 و 10-4-3 باشد.
9 – 8 – 6 – 3 ترمز ايمني )پاراشوت (ترجيحا”بايد در پايينترين قسمت كابين نصب گردد.
9 – 8 – 6 – 4 بايد امكان مهر و موم كردن )پلمب كردن ( اجزاء قابل تنظيم ترمز ايمني )پاراشوت( وجود داشته باشد.
9 – 8 – 7 انحراف كف كابين در صورت عملكرد ترمز ايمني
هنگامي كه ترمز ايمني عمل مي نمايد، و بار )در صورت وجود(به طور يكنواخت توزيع شده باشد. كف كابين نبايد بيش از 5% از حالت عادي شيب پيدا كند.
9 – 8 – 8 كنترلهاي برقي
وسيلة ايمني برقي بايد روي كابين نصب شود تا هنگامي كه ترمز ايمني كابين درگير ميشود موتور را به محض درگيري و يا قبل از عملكرد ترمز ايمني متوقف نمايد.
9 – 9 گاورنر
9 – 9 – 1 سرعت عملكرد گاورنر مربوط به ترمز ايمني كابين بايد حداقل 115% سرعت نامي و كمتر از موارد زير باشد:
الف – m/s 8/0 در ترمز ايمني از نوع لحظه اي بجز نوع غلطكي
ب – m/s 1 در ترمز ايمني از نوع غلطكي
پ – m/s 5/1 براي ترمز ايمني آني از نوعي ضربه گير و ترمز ايمني تدريجي كه براي سرعتهاي كمتر از m/s 1 استفاده مي شود.
ت – براي ترمز ايمني تدريجي كه در سرعتهاي بيش از m/s 1 استفاده مي شود.
9 – 9 – 2 انتخاب سرعتهاي عملكرد
9 – 9 – 2 – 1 براي آسانسورهايي كه سرعت اسمي آنها بيش از m/s 1 مي باشد توصيه مي شودكه سرعت عملكردتا حدامكان به بالاترين مقدار مندرج در بند 9-9-1 محدود شود.
9 – 9 – 2 – 2 براي آسانسورهايي كه ظرفيت اسمي خيلي سنگين و سرعت نامي پاييني دارا مي باشند، بايد گاورنر ويژه اي انتخاب شود.
در اين حالت توصيه مي شود كه سرعت اسمي عملكرد، پايين ترين مقدار مندرج در بند 9-9-1 انتخاب شود.
9 – 9 – 3 سرعت عملكرد گاورنر وزنة تعادل ، بايد از سرعت عملكرد گاورنر كابين بيشتر باشد. اختلاف سرعت عملكرد نبايد از 10% بيشتر شود.
9 – 9 – 4 نيروي كششي طناب فولادي گاورنر هنگام عملكرد، بايد دست كم از يكي از دو مقدار زير كه بزرگتر است ، كمتر نباشد.
الف – N 300 يا
ب – دو برابر مقدار نيرويي كه براي درگيري ترمز ايمني نياز است .
9 – 9 – 5 جهت چرخش ، با توجه به چگونگي عملكرد ترمز ايمني بايد روي فلكه گاورنر علامت گذاري شود.
9 – 9 – 6 طناب گاورنر
9 – 9 – 6 – 1 گاورنر بايد توسط طناب فولادي كه قابليت انعطاف زيادي دارد ، حركت داده شود.
9 – 9 – 6 – 2 مقدار باري كه باعث پارگي طناب فولادي خواهد شد، بايد با ضريب ايمني حداقل 8 برابر نيروي كششي ايجاد شده هنگام عملكرد گاورنر محاسبه گردد.
9 – 9 – 6 – 3 حداقل قطر طناب فولادي گاورنر بايد mm 6 باشد.
9 – 9 – 6 – 4 نسبت بين قطر واقعي فلكه گاورنر به قطر اسمي طناب فولادي آن بايد حداقل 30 باشد.
9 – 9 – 6 – 5 طناب بايد بوسيله فلكه ته چاه كشيده شود، حركت اين فلكه )يا وزنـة كشندة طناب فولادي ( بايد هدايت شده باشد.
9 – 9 – 6 – 6 در خلال درگيري ترمز ايمني ، طناب گاورنر و متعلقات آن بايد بدون نقص در محل خود قرار داشته باشد حتي در صورتيكه ترمز ايمني )پاراشوت ( براي عملكرد خود فاصلهاي بيش از مقدار معمول را طي كند.
9 – 9 – 6 – 7 طناب فولادي بايد به آساني از ترمز ايمني قابل جداشدن باشد.
9 – 9 – 7 مدت زمان عكس العمل
زمان عكس العمل گاورنر بايد به قدري كم و كوتاه باشد كه قبل از اينكه سرعت حركت كابين به حد خطر ناكي برسد، ترمز ايمني )پارشوت (عمل نمايد.
9 – 9 – 8 در دسترس بودن
گاورنر در تمام شرايط بايد كاملا” در دسترس باشد و در صورتيكه در داخل چاهك آسانسور نصب شده باشد بايد بتوان از بيرون چاه به آن دسترسي داشت.
9 – 9 – 9 امكان عملكرد گاورنر
در هنگام بررسي يا آزمايش بايد اين امكان وجود داشته باشد كه در سرعتهاي كمتر از مقدار مندرج در بند 9-9-1 بادرگير شدن گاورنر ، به هر روشي ترمز ايمني عمل نمايد.
9 – 9 – 10 وسايل تنظيم سرعت گاورنر ميبايد پس از تنظيم سرعت عملكرد پلمب گردد.
9 – 9 – 11 كنترلهاي الكتريكي
9 – 9 – 11 – 1 گاورنر يا وسيلة ديگري ، بايد توسط يك وسيلةبرقي ايمني مطابق با بند 14-1-2، سيستم محركه آسانسور را قبل از اينكه به سرعت عملكرد گاورنر)در جهت بالا يا پايين( برسد متوقف نمايد.
با اين وجود ، براي سرعتهاي اسمي m/s 1 وكمتر اين وسيله برقي مي تواند :
الف – در صورتيكه سرعت كابين قبل از ترمزموتور وابسته به فركانس برق اصلي شهري باشد)بطوريكه سرعت موتور غير قابل تنظيم باشد(، اين وسيلة برقي درنهايت ميتواند در لحظة رسيدن گاورنر به سرعت عملكرد عمل نمايد.
ب – اگر آسانسور با ولتاژ متغير ويا تنظيم سرعت پيوسته عمل نمايد بايد در آخرين لحظاتي كه سرعت كابين به 115% سرعت اسمي ميرسد ، به موتور فرمان توقف بدهد.
9 – 9 – 11 – 2 بعد از آزاد شدن ترمز ايمني گاورنر نبايد بطور خودكار آماده به كار شود. يك وسيله ايمن برقي مطابق با بند 14-1-2 بايد از حركت مجددآسانسور تا زمانيكه گاورنر در شرايط عملكرد قرارداد ، ممانعت نمايد.اين وسيله برقي در شرايط بند 12-2-1-4-3 ميتواند عمل نكند. حركت مجددآسانسور بايد توسط شخص ذيصلاح انجام شود.
9 – 9 – 11 – 3 پارگي يا شل شدن طناب فولادي بايد توسط وسيله برقي ايمن بند 14-1-2 موجب توقف موتور آسانسور شود.
يادآوري هاي بند 9
يادآوري 1 – كشش
رابطة زير بايد برقرار باشد :
كه در آن :نسبت بين نيروي ثابت بزرگتر به كوچكتر در قسمتي از طناب فولادي است كه در هر طرف شيار فلكه كشش و در حالت زير وارد مي شود:
– كابين با باري معادل 125% بار نامي خود در پايين ترين طبقه متوقف است .
– كابين بدون بار در بالاترين طبقه متوقف است .
– ضريبي كه شرايط خاص نصب مربوط به شتاب افزاينده و كاهنده در آن منظور شده است:
– شتاب جاذبه برحسب متر بر مجذور ثانيه ) (
a = شتاب كند شونده ترمز كابين بر حسب متر بر مجذور ثانيه ) ( .
مقادير حداقل زير براي c 1 مجاز مي باشد :
10/1 براي سرعتهاي اسمي ؛
15/1 براي سرعتهاي اسمي
20/1 براي سرعتهاي اسمي
25/1 براي سرعتهاي اسمي
براي سرعتهاي اسمي بيش از m/s 50/2 مقدار c1 براي هر حالت خاص بايد محاسبه شود ولي بهر حال نبايد از 25/1 كمتر باشد .
2 C = ضريبي كه نمايانگر تغيير مقطع شيارها بدليل سايش ميباشد؛
2 C = 1 براي شيارهاي نيم گرد و شيارهاي زير برش
2 C = 2/1 براي شيارهاي به شكل V
e = مبناي لگاريتم طبيعي
= ضريب اصطكاك طناب در داخل شيارها
براي شيارهاي به شكل V
براي شيارهاي نيم گردويا شيارهاي زير برش
α = زاوية پيچش طنابهاي فولادي با شيار فلكه )برحسب راديان ( ؛
β = زاوية شيارهاي نيم گرد و يا زيربرش در فلكه كشش )برحسب راديان ( ) 0= β براي شيارهاي نيم گرد(.
= زاويه شيارهاي بشكل V ) برحسب راديان(؛
ضريب اصطكاك بين طنابهاي فولادي و فلكه هاي چدني = 0.09
يادآوري 2 – فشارهاي مخصوص طنابهاي فولادي در شيارها.
فشار مخصوص طنابهاي فولادي از فرمولهاي زير بدست مي آيد :
براي شيارهاي نيم گرد و زيربرش
براي شيارهاي با شكل V
در هيچ حالتي فشار مخصوص طنابهاي فولادي با كابين با بار اسمي نبايد از مقدار زير تجاوز كند :
مسئوليت محاسبة فشار مخصوص با در نطر گرفتن ويژگي هاي خاص ، بعهدة طراح يا سازنده است .
علائم زير بكار برده شده اند :
d : قطر طناب ها بر اساس ميليمتر )mm(
D : قطر فلكة اصلي بر حسب ميليمتر )mm(
N: تعداد طنابها
P : فشار ويژه بر حسب نيوتون بر ميليمترمربع )N/mm2 (
T : نيروي ايستايي وارده به طنابها از طرف كابين در تراز فلكه كششي هنگامي كه كابين با ظرفيت نامي خود در پايين ترين طبقه متوقف است، بر حسب نيوتون )N(
vc : سرعت طنابها متناظر با سرعت اسمي كابين )m/s(
10 ريلهاي راهنما ، ضربه گيرها و كليدهاي حد نهايي
10 – 1 كليدهاي مربوط به ريلها
10 – 1 – 1 مقاومت ريلها )به يادآوري انتهاي اين بند مراجعه شود( متعلقات و اتصالات آنها بايد به قور كافي تحمل نيروهاي ناشي از عملكرد ترمز ايمني و خيزهاي ناشي از بارهاي نامتقارن در كابين را داشته باشد. اين خيزها بايد به مقاديري محدود شوند كه عملكرد عادي آسانسور را مختل نكنند.
10 – 1 – 2 نصب ريلها به براكتها و به ساختمان بايد به نحوي باشد كه اثرات ناشي از نشست طبيعي ساختمان يا انقباض بتن بصورت خودكار يا با تنطيم ساده ، جبران نمود.
حركت لقمه ها نبايد باعث آزاد شدن ريل از براكتها شود.
10 – 2 – هدايت كابين و وزنة تعادل
10 – 2 – 1 كابين و وزنة تعادل هر كدام بايد توسط حداقل دو ريل فولادي صلب و توپر هدايت شوند.
10 – 2 – 2 براي سرعت اسمي بيش از m/s 4/0 ، ريلها بايد از فولاد كشيده شده باشد و يا سطوح در تماس با كفشكها ماشين كاري شده باشد.
10 – 2 – 3 در صورتيكه از ترمز ايمني )پاراشوت( تدريجي استفاده ميشود، در هر ساعتي بايد مقررات بند 10-2-2 اجرا شده باشد.
10 – 3 ضربه گيرهاي كابين و وزنة تعادل
10 – 3 – 1 ضزبه گيرها بايد در پايين ترين حد مسير حركت كابين و وزنه تعادل قرار گيرند.
چنانچه ضربهگيرها به همراه كابين يا وزنه تعادل حركت ميكنند، بايد به يك پايه ستون با حداقل ارتفاع 5/0 متر در انتهاي مسير حركت برخورد نمايند.
حالت خاص : چنانچه در چاهك دسترسي به وزنه تعادل بصورت اتفاقي امكان پذير نباشد، نيازي به پايه ستون ضربه گير وزنه تعادل نميباشد.)بعنوان مثال : فراهم نمودن صفحات مشبك مطابق با حالت خاص )ب( بند 1-2-5(
10 – 3 – 2 آسانسورهاي با رانش مثبت)وينچ( ، علاوه بر دارا بودن شرايط بند 10-3-1 بايد به ضربه گيرهاي روي كابين كه در بالاترين حد مسير حركت عمل ميكنند نيز مجهز باشند.
چنانچه آسانسور داراي وزنه تعادل باشد تا زمانيكه ضربه گير وزنه تعادل كاملآ فشرده نشده ضربه گيرهاي بالايي نبايد عمل كنند.
10 – 3 – 3 از ضربه گيرهاينوع فنري و لاستيكي فقط در صورتي ميتوان استفاده كرد كه سرعت آسانسور از m/s 1 بيشتر نباشد.
10 – 3 – 4 از ضربه گيرهاي نوع فنري و لاستيكي با حركت برگشتي تدريجي ) باكمك فنر(، تنها در صورتي ميتوان استفاده كردكه سرعت آسانسور از m/s 6/1 بيشتر نباشد.
10 – 3 – 5 ضربه گيرهاي نوع مستهلك كننده انرژي )هيدروليك ( در هر آسانسوري ، با سرعت هاي اسمي متفاوت ميتواند بكار گرفته شود.
10 – 4 ميزان جابجايي ضربه گيرهاي كابين و وزنة تعادل
10 – 4 – 1 ضربه گيرهاي نوع ذخيره ساز انرژي
10 – 4 – 1 – 1 كل جابجايي ممكن ضربه گير، بايد حداقل دو برابر فاصلة توقف در سقوط آزاد، متناظر با 115% سرعت اسمي ) 2v 135/0 2 × 2v 0674 /0 (باشد. جابجايي بر حسب متر و سرعت بر حسب متربرثانيه ميباشد.
در هر صورت ميزان جابجايي نبايد كمتر از mm 65 باشد.
10 – 4 – 1 – 2 ضربه گيرها بايد براي ميزان جابجايي تعريف شده فوق ، تحت يك بار ايستايي بين 5/2 تا 4 برابرمجموع جرم كابين و بار اسمي آن )يا جرم وزنه تعادل ( طراحي شوند.
10 – 4 – 2 ضربه گير نوع ذخيره ساز انرژي با حركت برگشتي
مقررات بند 10-4-1 براي اين نوع ضربه گير بكار ميرود.
10 – 4 – 3 ضربه گيرهاي نوع مستهلك كننده انرژي
10 – 4 – 3 – 1 كل جابجايي ممكن ضربه گير، بايد حداقل دو برابر فاصله توقف در سقوط آزاد ، متناظر با 115% سرعت اسمي )2v 067 /0 (باشد. جابجايي بر حسب متر و سرعت بر حسب متر بر ثانيه ميباشد.
10 – 4 – 3 – 2 زمانيكه كند شدن حركت آسانسور در انتهاي مسير حركتش مطابق با بند12-8 اندازه گيري ميشود. سرعتي كه در آن كابين )يا وزنه تعادل ( به ضربه گيرها ميرسند، ميتواند بجاي سرعت در محاسبات جابجايي ضربه گيرمربوط به بند 10-4-3-1 استفاده شود. بهر صورت ميزان جابجايي نبايد كمتر از مقادير زير شود :
الف – 50% جابجايي محاسبه شده مطابق بند 10-4-3-1 در صورتيكه سرعت حداكثر m/s4 باشد.
ب – 3/33% جابجايي محاسبه شده مطابق بند 10-4-3-1 در صورتيكه سرعت از m/s 4 بيشتر باشد . در هر صورت ميزان جابجايي نبايد از 42% متر كمتر باشد.
10 – 4 – 3 – 3 در حالت سقوط آزاد كابين با بار اسمي ، در حين عمل ضربه گيرها ميانگين شتاب بازدارندگي نبايد از بيشتر شود.
كند شدن حركت با شتاب بيش از 5/2 نبايد بيش از 04/0 ثانيه طول بكشد.
سرعت در هنگام برخورد به ضربه گير برابر سرعتي است كه در محاسبه ميزان جابجايي در بند 10-4-3-2 و 10-4-3-1 ، در نظر گرفته شده است ، ميباشد.
10 – 4 – 3 – 4 عملكرد آسانسور بايد منوط به برگشت ضزبه گيرها به وضعيت طبيعي پس از عملكرد باشد. كنترل اين عملكرد بايد توسط ابزار ايمني مطابق با بند 14-1-2 انجام پذيرد.
10 – 4 – 3 – 5 ضربه گيرهاي هيدروليكي بايد به گونه اي ساخته شوند كه سطح سيال به آساني قابل رويت باشد.
شكل ) 4( – مقدار جابجايي لازم براي ضربه كيرها ) بند 4-10 (
10 – 5 كليدهاي حد نهايي
10 – 5 – 1 كليدهاي حد نهايي بايد وجود داشته باشند. اين كليدها بايد در نزديكترين محل به بالاترين و پايين ترين طبقه ، بدون خطر عملكرد اتفاقي ، نصب شده و عمل نمايد. اين كليدها قبل از برخورد كابين )يا وزنه تعادل در صورت وجود( به ضربه گير بايد عمل نمايند. اثرعملكرد كليدهاي نهايي بايد در خلال فشرده شدن ضربه گيرها هم ادامه داشته باشد.
10 – 5 – 2 كنترل كليدهاي حد نهايي
10 – 5 – 2 – 1 ابزارهاي كنترل كننده در پايين ترين و بالاترين طبقات بايد از كليدهاي حد نهايي مجزا باشند.
10 – 5 – 2 – 2 در آسانسورهاي با رانش مثبت)وينچ( كنترل عملكرد كليدهاي حد نهايي بايد به كمك يكي از روشهاي زير انجام پذيرد :
الف – توسط ابزاري مرتبط با حركت سيستم محركه ؛
ب – توسط كابين و وزنه تعادل ) در صورت وجود ( و در بالاي چاه ؛
پ – اگر وزنه تعادل موجود نباشد، توسط كابين در بالا و پايين چاه.
10 – 5 – 2 – 3 در آسانسورهاي كششي ، كنترل كليدهاي حد نهايي به كمك يكي از روشهاي زير انجام ميگيرد.
الف – مستقيمآ بوسيله كابين در بالا و پايين چاه؛
ب – توسط ابزاري كه بطور غيرمستقيم به كابين متصل شده مانندطناب فولادي ، تسمه يا زنجير، كه در اين حالت قطع يا شل شدن اتصال باعث توقف موتور توسط يك ابزار ايمني الكتريكي مطابق با بند 14-1-2 ميشود.
10 – 5 – 3 – 1 روش عملكرد كليدهاي حد نهايي
10 – 5 – 3 – 1 كليدهاي حد نهايي بايد :
الف – در آسانسورهاي وينچي ، هنگام ضرورت مدار تغذيه موتور و ترمز بايد بصورت مكانيكي قطع شود. بايد تمهيداتي اتخاذ شود كه مدار تغذيه موتور و بوبين ترمز مجزا باشند.
ب – در آسانسورهاي كششي يك يا دو سرعته :
- قطع مدار الكتريكي مطابق با بند )الف ( انجام گيرد و يا
2 –توسط يك ابزار ايمني برقي مطابق با بند 14-1-2 مداري كه مستقيمآ بوبين دو كنتاكتوري را كه اتصالات آنها بطور سري در مدار تغذيه موتور و ترمز قرار دارد ، قطع شود . هر يك از كنتاكتورها بايدقادر به قطع مدار زير بار باشند.
پ – در آسانسورهاي با ولتاژ متغير و يا با سرعت پيوسته متغير، باعث توقف سريع سيستم محركه گردد.
10 – 5 – 3 – 2 پس از عملكرد كليدهاي حد نهايي استفاده مجدد از آسانسور فقط بايد توسط افراد ذيصلاح انجام پذيرد.
اگر چند عدد كليد حد نهايي در هر انتها وجود دارد حداقل يكي از آنها بايد از حركت آسانسور به هر دو طرف بالا و پايين جلوگيري نمايد . راه اندازي مجدد آسانسور منوط به بازديد اين كليد توسط افراد ذيصلاح است .
10 – 6 وسيله ايمني براي حالتي كه كابين يا وزنه تعادل هنگام حركت به سمت پايين به مانعي برخورد ميكند
10 – 6 – 1 آسانسورهاي وينچي :
آسانسور وينچي بايد داراي يك وسيله اي براي تشخيص طناب فولادي يا زنجير باشد كه در صورت برخوردكابين )يا وزنه تعادل ( به مانعي هنگام حركت رو به پايين ، مدار كنترل را قطع و موجب توقف آن شود. وسيله مورد استفاده بايد مطابق بند14-1-2 باشد.
10 – 6 – 2 آسانسورهاي كششي
10 – 6 – 2 – 1 آسانسورهاي كششي بايد داراي وسيله اي باشند كه موجب توقف آسانسور و متوقف نگهداشتن آن براي حالتهاي زير باشد :
الف- زمانيكه استارت زده شود و موتور آسانسور نچرخد .
ب – چنانچه كابين )يا وزنه تعادل ( در حين حركت به سمت پايين با مانعي برخورد نموده كه موجب سر خوردن طناب فولادي روي فلكه مي شود.
10 – 6 – 2 – 2 اين وسيله در يكي از دو مدت زمان زير هر كدام كه كمتر است ، عمل نمايد.
الف – 45 ثانيه
ب – زمان كل حركت به اضافه 10 ثانيه، و در صورتيكه زمان كل حركت كمتر از 10 ثانيه باشد، با حداقل 20 ثانيه.
10 – 6 – 2 – 3 اين وسيله نبايد حركت كابين را هنگام عملكرد بازرسي )رويزيون( يا عملكرد الكتريكي اضطراري در صورت وجود ، تحت تآثير قرار دهد.
يادآوري هاي بند 10
يادآوري 1- تنش كمانشي در ريلها:
تنش كمانشي δk در ريلهاي ناشي از عملكرد ترمز اضطراري )پاراشوت (ميتواند توسط رابطه ذيل بطور تقريبي محاسبه شود.
ترمز اضطراري )پاراشوت( لحظه اي )بجز نوع غلطكي (: ) N/mm2 ( δk =
ترمز ايمني نوع غلطكي : ) N/mm2 ( δk =
ترمز ايمني نوع تدريجي : ) N/mm2 ( δk =
δ k نبايد از مقادير زير تجاوز كند :
)N/mm2( 140 براي فولاد با تنش تسليم )N/mm2(370
)N/mm2( 210 براي فولاد با تنش تسليم )N/mm2( 520
)براي مقادير مياني از روش درونيابي خطي استفاده شود(
p = مجموع جرم كابين خالي و جرم قسمتهاي متحرك كابل يا هر وسيله جبران ديگري كه از كابين آويزان شده است )kg(
Q = ظرفيت نامي
A = سطح مقطع ريل )mm2(
δk = تنش كمانشي در ريلها)N/mm2(
λ = ضزيب لاغري
lk = حداكثر فاصله بين نگهدارنده هاي ريل )mm(
i = شعاع گردشي )شعاع ژيرا سيون()mm(
يادآوري 2 – ميزان جابجايي لازم براي ضربه گيرها
جدول 2 – ضريب كمانش بصورت تابعي از براي فولاد با تنشN/mm2 370
9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1 | 0 | ||
20 30 40 | 08/1 13/1 20/1 | 07/1 13/1 19/1 | 07/1 12/1 19/1 | 06/1 11/1 18/1 | 06/1 11/1 17/1 | 05/1 10/1 16/1 | 05/1 10/1 16/1 | 04/1 09/1 15/1 | 04/1 09/1 14/1 | 04/1 08/1 14/1 | 20 30 40 |
50 60 70 80 90 | 29/1 40/1 53/1 69/1 88/1 | 28/1 39/1 52/1 68/1 86/1 | 27/1 37/1 50/1 66/1 84/1 | 26/1 36/1 49/1 64/1 82/1 | 25/1 35/1 48/1 62/1 80/1 | 24/1 34/1 46/1 61/1 78/1 | 23/1 33/1 45/1 59/1 76/1 | 23/1 32/1 44/1 58/1 74/1 | 22/1 31/1 42/1 56/1 73/1 | 21/1 30/1 41/1 55/1 71/1 | 50 60 70 80 90 |
100 110 120 130 140 | 09/2 39/2 81/2 26/3 75/3 | 07/2 35/2 77/2 22/3 70/3 | 05/2 31/2 72/2 17/3 65/3 | 02/2 27/2 68/2 12/3 60/3 | 00/2 23/2 64/2 08/3 55/3 | 98/1 21/2 60/2 03/3 50/3 | 96/1 18/2 55/2 99/2 45/3 | 94/1 16/2 51/2 94/2 41/3 | 92/1 14/2 47/2 90/2 36/3 | 90/1 11/2 43/2 85/2 31/3 | 100 110 120 130 140 |
150 160 170 180 190 | 27/4 82/4 41/5 03/6 69/6 | 22/4 77/4 35/5 97/5 62/6 | 16/4 71/4 29/5 91/5 55/6 | 11/4 65/4 23/5 84/5 49/6 | 06/4 60/4 17/5 78/5 42/6 | 00/4 54/4 11/5 72/5 36/6 | 95/3 49/4 05/5 66/5 29/6 | 90/3 43/4 00/5 59/5 23/6 | 85/3 38/4 94/4 53/5 16/6 | 80/3 32/4 88/4 47/5 10/6 | 150 160 170 180 190 |
200 210 220 230 240 | 38/7 10/8 86/8 65/9 47/10 | 31/7 03/8 78/8 57/9 39/10 | 24/7 95/7 70/8 49/9 30/10 | 17/7 88/7 63/8 41/9 22/10
| 10/7 81/7 55/8 33/9 14/10 | 03/7 73/7 47/8 25/9 05/10 | 96/6 66/7 40/8 17/9 97/9 | 89/6 59/7 32/8 09/9 89/9 | 82/6 52/7 25/8 01/9 81/9 | 75/6 45/7 17/8 93/8 73/9 | 200 210 220 230 240 |
250 | 55/10 |
|
|
|
|
|
|
|
| 55/10 | 350 |
جدول شمارة 3- ضريب كمانشي بصورت تابعي از براي فولاد با تنش N/mm2 520
0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | ||
20 30 40 | 06/1 11/1 19/1 | 06/1 12/1 19/1 | 07/1 12/1 20/1 | 07/1 13/1 21/1 | 08/1 14/1 22/1 | 08/1 15/1 23/1 | 09/1 15/1 24/1 | 09/1 16/1 25/1 | 10/1 17/1 26/1 | 11/1 18/1 27/1 | 20 30 40 |
50 60 70 80 90 | 28/1 41/1 58/1 79/1 05/2 | 30/1 43/1 60/1 81/1 10/2 | 31/1 44/1 62/1 83/1 14/2 | 32/1 46/1 64/1 86/1 19/2 | 33/1 48/1 66/1 88/1 24/2 | 35/1 49/1 68/1 91/1 29/2 | 36/1 51/1 70/1 93/1 33/2 | 37/1 53/1 72/1 95/1 38/2 | 39/1 54/1 74/1 98/1 43/2 | 40/1 56/1 77/1 01/2 48/2 | 50 60 70 80 90 |
100 110 120 130 140 | 53/2 06/3 65/3 28/4 96/4 | 58/2 12/3 71/3 35/4 04/5 | 64/2 18/3 77/3 41/4 11/5 | 69/2 23/3 83/3 48/4 18/5 | 74/2 29/3 89/3 55/4 25/5 | 79/2 35/3 96/3 62/4 33/5 | 85/2 41/3 02/4 69/4 40/5 | 90/2 47/3 09/4 75/4 47/5 | 95/2 53/3 15/4 82/4 55/5 | 01/3 59/3 22/4 89/4 62/5 | 100 110 120 130 140 |
150 160 170 180 190 | 70/5 68/6 32/7 21/8 14/9 | 78/5 57/6 41/7 30/8 24/9 | 85/5 65/6 49/7 39/8 34/9 | 93/5 73/6 58/7 48/8 44/9 | 01/6 81/6 67/7 58/8 53/9 | 09/6 90/6 76/7 67/8 63/9 | 16/6 98/6 85/7 76/8 73/9 | 24/6 06/7 94/7 86/8 83/9 | 32/6 15/7 03/8 95/8 93/9 | 40/6 23/7 12/8 05/9 03/10 | 150 160 170 180 190 |
100 110 120 130 140 | 13/10 17/11 26/12 40/13 59/14 | 23/10 28/11 37/12 52/13 71/14 | 34/10 38/11 48/12 63/13 83/14 | 44/10 49/11 60/12 75/13 96/14 | 54/10 60/11 71/12 87/13 08/15 | 65/10 71/11 82/12 99/13 20/15 | 75/10 82/11 94/12 11/14 33/15 | 85/10 93/11 05/13 23/14 45/15 | 96/10 04/12 17/13 35/14 58/15 | 06/11 15/12 28/13 47/14 71/15 | 200 210 220 230 240 |
50 | 83/15 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
11 – فواصل هوايي بين كابين و ديوار چاه آسانسور و بين كابين و وزنه تعادل
11 – 1 كليات
فواصل تعريف شده در اين استاندارد نه تنها بايد در هنگام انجام آزمونهاي قبل از بهره برداري بلكه در تمام دورة بهره برداري از آسانسور نيز برقرار بماند.
11 – 2 فواصل هوايي بين كابين و ديوار روبرو به ورودي كابين ، در آسانسورهاي با كابين درب دار
11 – 2 – 1 فاصله افقي بين سطح داخلي ديوارة چاه آسانسور بادرگاه يا با چهارچوب ورودي كابين يا درب آن )لبة ورودي درب ، در مورد درهاي لغزنده( نبايد از m 15/0 بيشتر شود.
حالتهاي خاص : فاصله داده شده در بالا:
الف – ميتواند به 2/0 متر افزايش يابد در صورتيكه ارتفاع آن از 5/0 متر بيشتر نشود.
ب – ميتواند در تمام طول مسير آسانسورهاي باربر – مسافربر و خودروبر غير تجاري مجهز به درهاي لغزنده عمودي تا 2/0 متر افزايش يابد.
پ – در حالتهاي مشمول بند 5-4-3-2-2 اين فاصله محدود نمي شود.
11 – 2 – 2 فاصلة افقي بين لبة پايين درگاه كابين و لبة پايين درگاه طبقات نبايد از mm 35 تجاوز كند
11 – 2 – 3 فاصله افقي بين درب كابين و درهاي طبقات در حالت بسته و فاصلة دسترس بين درها در تمام طول زمان عملكرد عادي نبايد از m 12/0 تجاوز كند .
11 – 3 فواصل هوايي بين كابين و ديوار روبرو به ورودي كابين، در آسانسورهاي با كابين بدون درب
11 – 3 – 1 فاصله افقي بين سطح داخلي ديوار چاه آسانسور با لبة درگاه ورودي يا لبه هاي عمودي ورودي كابين نبايد از mm 20 تجاوز كند.
11 – 3 – 2 چنانچه ارتفاع مفيد ورودي كابين كمتر از 5/2 متر باشد ، فاصله افقي بين سردر ورودي كابين و ديوارة چاه بايد بين m 07/0 و m 12/0 باشد.
استفاده از يك وسيله متحرك براي مسدود كردن اين فاصله مجاز نميباشد.
11 – 4 فواصل هوايي بين كابين و وزنه تعادل
كابين و متعلقات آن بايد در فاصله حداقل m 05/0 از وزنه تعادل )در صورت وجود( و متعلقات مربوطه قرارگيرد.
12 – سيستم محركه آسانسور
12 – 1 كليات :
هر آسانسور بايد داراي حداقل يك سيستم محركه مخصوص بخود باشد.
12 – 2 سيستم رانش كابين و وزنه تعادل
12 – 2 – 1 رانش آسانسور به دو روش زير مجاز است :
الف – بوسيله كشش اصطكاكي با استفاده از اصطكاك بين طناب فولادي و فلكه
ب – در صورتيكه سرعت اسمي از m/s 63/0 بيشتر نشود، بوسيله رانش مثبت، به عبارت ديگر:
1 – بااستفاده از قرقره )درام ( و طناب فولادي بدون وزنه تعادل )سيستمي شبيه چرخ چاه يا وينچ( يا
2 – با استفاده از چرخ زنجير و زنجير – در محاسبات اجزاي سيستم رانش بايد امكان قرار گيري وزنه تعادل )در صورت وجود( يا كابين بر روي ضربه گيرها در نظر گرفته بشود.
12 – 2 – 2 ميتوان از تسمه هايي براي جفت كردن )كوپلينگ (موتور يا موتورها به اجزايي كه ترمز الكترومكانيكي)12-4-1-2( روي آن عمل مي كند، استفاده نمود، در اين حالت كاربرد حداقل دو حلقه تسمه الزامي است .
12 – 3 استفاده از فلكه هاي كششي يا چرخ زنجيرهاي آويز از بالا
در حالت استفاده از فلكه هاي كششي يا قرقرهاي آويز از بالا احتياط هاي لازم براي جلوگيري از موارد زير بعمل مي آيد:
الف – خارج شدن طنابهاي فولادي از شيارهاي مربوطه يا زنجيرهاي درگير از چرخ زنجيرهاي مربوطه .
ب – گيركردن اشياء بين شيارها و طنابها)يابين چرخ زنجيرها و زنجيرها( در حالتي كه سيستم محركهبالاي چاه قرار ندارد.
اين تمهيدات نبايد از انجام آزمونها و سرويس فلكه ها و چرخ زنجيرها جلوگيري نمايد.
12 – 4 سيستم ترمز
12 – 4 – 1 كليات
12 – 4 – 1 – 1 آسانسور بايد به يك سيستم ترمز كه در موارد زير بطور خودكار عمل ميكند، مجهز باشد.
الف – در هنگام قطع برق
ب – در هنگام قطع تغذيه مدارهاي كنترل
12 – 4 – 1 – 2 سيستم ترمز بايد داراي ترمز الكترومكانيكي از نوع اصطكاكي باشد. مازاد بر آن مي توان از سيستمهاي نوع ديگر مانندنوع برقي نيز استفاده نمود.
12 – 4 – 2 ترمز الكترومكانيكي
12 – 4 – 2 – 1 اين نوع ترمز ، بايد بتنهايي قادر باشد كه سيستم محركه را هنگامي كه كابين با سرعت اسمي و باري معادل 25% بيش از ظرفيت نامي حركت مي كند، متوقف نمايد. در اين شرايط شتاب كند شونده كابين نبايد بيشتر از شتاب آن در هنگام عمل ترمز اضطراري يا برخورد كابين با ضربه گير باشد.
تمام اجزاء مكانيكي ترمز كه در عملكرد ترمز بر روي كاسه يا ديسك ترمز شركت دارند بايد بر روي دو مجموعه نصب شده باشند بنحوي كه اگر يكي از قطعات روي استوانه يا صفحه ترمز عمل نكرد، نيروي كافي براي توقف آرام كابين با ظرفيت اسمي، توسط مجموعة ديگر اعمال شود.
12 – 4 – 2 – 2 عمل ترمز بايد بر روي قطعة مجزايي انجام گيرد كه به فلكه كششي ) يا درام يا چرخ زنجير( جفت شده باشد.
12 – 4 – 2 – 3 در حالت كاركرد عادي براي باز نگهداشتن ترمز بايد يك جريان الكتريكي بطور پيوسته اعمال گردد.
12 – 4 – 2 – 3 – 1 قطع اين جريان الكتريكي بايد توسط حداقل دو وسيله برقي مستقل انجام شود كه مي توانند با وسايل )كنتاكتورهاي( قطع كنندة تغذيـة سيستم محركه يكپارچه باشند.
چنانچه آسانسور ساكن باشدو اتصالات اصلي يكي از كنتاكتورها باز نشود ، آسانسور بايد متوقف مانده و يا در نهايت در تغييرجهت بعدي از حركت بيشتر آن بايد جلوگيري شود.
12 – 4 – 2 – 3 – 2 هنگامي كه موتور آسانسور شبيه يك ژنراتور عمل مي كند ، اجزاء برقي ترمز نبايد توسط موتور ، تغذيه و راه اندازي شوند.
12 – 4 – 2 – 3 – 3 بعد از قطع مدار تغذيه ، بايد ترمز بدون تاخير عمل نمايد .
ديود يا خازني كه مستقيما به ترمينالهاي سيم پيچ ترمز وصل شده باشد بعنوان يك وسيله تاخيرانداز به حساب نمي آيد.
12 – 4 – 2 – 4 هر نوع سيستم محركه كه در آن وسيله عملكرد دستي اضطراري)12-5-1( طراحي شده باشد بايد قابليت آزاد نمودن ترمز را بوسيله دست داشته و براي نگهداري ترمز در حالت باز به وارد آوردن نيروي ثابتي توسط فرد نياز داشته باشد.
12 – 4 – 2 – 5 فشار به كفشك ترمز بايد توسط فنرهاي تحت فشار يا وزنه اعمال شود.
12 – 4 – 2 – 6 ترمز بايد داراي حداقل دو كفشك كه روي كاسه يا ديسك ترمز عمل مي نمايند، باشد.
12 – 4 – 2 – 7 استفاده از ترمزهاي تسمه اي ممنوع است .
12 – 4 – 2 – 8 لنتهاي ترمز بايد غير قابل اشتعال باشند.
12 – 5 عملكرد اضطراري
12 – 5 – 1 چنانچه براي حركت دستي كابين به سمت بالا با بار اسمي ، نيروي كمتر از N 400 مورد نياز باشد، سيستم محركه بايد به يك وسيله دستي اضطراري كه بتواند كابين را به كمك يك چرخ با سطح صاف به تراز دربهاي طبقات حركت دهد ، مجهز باشد.
12 – 5 – 1 – 1 چنانچه چرخ قابل برداشتن باشد ، بايد در موتورخانه و در محلي كه بسهولت قابل دسترسي ميباشد، قرار گيرد. چنانچه امكان اشتباه در تشخيص آن وجود دارد بايد بصورتي مناسب علامت گذاري شود.
12 – 5 – 1 – 2 بايد بسهولت بتوان از موتورخانه استقرار كابين را در ناحيه بازشو قفل تشخيص داد.
بعنوان مثال اين كنترل ميتواند بوسيله علائم درج شده بر روي طنابهاي فولادي آويز يا گاورنر انجام گيرد .
12 – 5 – 2 چنانچه نيروي تعريف شده در بند 12-5-1 بيش از N 400 باشد، تمهيداتي براي عملكرد اضطراري برقي آسانسور طبق بند 14-2-1-4 در موتور خانه بايد پيشبيني شود.
12 – 6 سرعت
سرعت كابين آسانسور با نصف ظرفيت ، در حركت به سمت پايين ، در وسط مسير ،بدون درنظر گرفتن فواصل زماني كاهش يا افزايش سرعت ، زمانيكه منبع تغذيه در فركانس اسمي و ولتاژ موتور ، معادل ولتاژ اسمي آن باشد. نبايد بيش از 5% از سرعت اسمي بيشتر شود .
12 – 7 توقف نمودن سيستم محركه و كنترل شرايط توقف آن
توقف نمودن سيستم محركه بايد توسط وسيله برقي ايمني مطابق بند 14-1-2 به شرح موارد زير كنترل شود:
12 – 7 – 1 موتورهايي كه مستقيما از منبع جريان مستقيم يا متناوب تغذيه ميشوند.
منبع تغذيه بايد با دو كنتاكتور مستقل قطع شود كه كنتاكتهاي آنها بايد با منبع تغذيه سري باشند . چنانچه آسانسورساكن باشد و اتصالات اصلي يكي از كنتاكتورها باز نشده باشد، آسانسور بايد متوقف مانده و يا در نهايت در تغيير جهت بعدي از حركت آن جلوگيري شود.
12 – 7 – 2 بكارگيري سيستم محركه از نوع موتور – ژنراتور )وارد لئونارد(
12 – 7 – 2 – 1 در حالتي كه تحريك ژنراتور بوسيله قطعات متداول انجام مي شود – دو كنتاكتور مستقل بايد يكي از مدارهاي زير را قطع كند:
الف – حلقه موتور ژنراتور؛
ب – تحريك ژنراتور ؛
پ – يكي از آنهاحلقه و ديگري تحريك ژنراتور .
چنانچه آسانسور ساكن باشد و اتصالات اصلي يكي از كنتاكتورها باز نشده باشد ، آسانسور بايد متوف مانده و يا در نهايت در تغيير جهت بعدي از حركت آن جلوگيري شود.
در حالتهاي ب و پ پيشبينيهاي مؤثري جهت جلوگيري از چرخش موتور بدليل وجود ميدان پسماند در ژنراتور بعمل آيد )بعنوان مثال :مدار ميرا (.
12 – 7 – 2 – 2 در حالتيكه تحريك ژنراتور بوسيله قطعات استاتيك ، تغذيه وكنترل شود. يكي از روشهاي زير مورد استفاده قرارگيرد:
الف – همانند روشهاي تعريف شده در بند 12-7-2-1
ب – سيستمي شامل :
1 – يك كنتاكتور كه تحريك ژنراتور يا حلقه موتور ژنراتور را قطع نمايد.
بوبين كنتاكتور بايد حداقل قبل از هر تغييري در جهت حركت ،بي بار شود تا چنانچه كنتاكتور آزاد نكند از هر نوع حركت آسانسور جلوگيري شود .
2 – يك وسيله كنترل ، مسير جريان را در قطعات استاتيك قطع نمايد.
3 – يك وسيله رديابي كننده براي بررسي قطع جريان برق وقتيكه آسانسور ساكن باشد.
اگر در خلال توقف عادي ، عمل قطع جريان بوسيله قطعات استاتيك مؤثر نباشد، وسيلـة رديابي كننده سبب آزاد شدن كنتاكتورشده و از هر نوع حركت بعدي آسانسور بايد جلوگيري كند.
تمهيدات مؤثري براي جلوگيري از چرخش موتور در موقع ايجاد پسماند ميدان مغناطيسي در موتور ژنراتور بايئ بعمل آيد.)مثل مدار ميرا(
12 – 7 – 3 در حالتيكه موتورهاي جريان مستقيم يا متناوب كه توسط قطعات استاتيك تغذيه و كنترل مي شوند .
يكي از روشهاي زير بايد بكار گرفته شود :
الف – دو كنتاكتور مستقل ، جريان موتور را قطع نمايند.
چنانچه آسانسور ساكن باشدو اتصالات اصلي يكي از كنتاكتورها باز نشده باشد ، آسانسور بايد متوقف مانده و يا در نهايت در تغيير جهت بعدي از حركت آن بايد جلوگيري شود.
ب – سيستمي شامل :
1 – يك كنتاكتوركه جريان را در تمام قطبها قطع مي كند. بوبين اين كنتاكتور بايد حداقل قبل از هر تغيير جهت، بي بار شودتا چنانچه كنتاكتور آزاد نگردد از هر نوع حركت آسانسور جلوگيري شود.
2 – يك وسيله كنترل كه مسير جريان انرژي در قطعات استاتيك را سد كند.
3 – يك وسيله رديابي كننده براي بررسي قطع جريان انرژي وقتي آسانسور متوقف باشد.
اگر در خلال توقف عادي ، عمل قطع جريان بوسيله قطعات استاتيك مؤثر نباشد، وسيلـة رديابي كننده سبب آزاد شدن كنتاكتورشده و از هر نوع حركت بعدي آسانسور بايد جلوگيري كند.
12 – 8 بررسي كم شدن سرعت سيستم محركه، هنگامي كه ضربه گيرهاي باكورس كمتر ، مطابق بند 10-4-3-2 مورد استفاده قرار گيرند.
12 – 8 – 1 وسايلي بايد قبل از رسيدن كابين به طبقات انتهايي ، كاهش سرعت را ، بررسي نمايند.
12 – 8 – 2 چنانچه كاهش سرعت عملي نشده باشد، اين وسايل بايد موجب كاهش سرعت كابين شده به نحوي كه اگر كابين با ضربه گيرها تماس پيداكند، سرعت ضربه از آنچه كه ضربهگيرها براي آن طراحي شده اند، بيشتر نشود.
12 – 8 – 3 چنانچه وسيلة بررسي كننده كم شدن سرعت به جهت حركت وابسته باشد ، وسيلة ديگري بايد مشخص نمايد كه حركت كابين در جهت مورد نظر است .
12 – 8 – 4 چنانچه اين وسايل يا بعضي از آنها در موتورخانه قرار داشته باشند:
الف – بايد توسط وسيله اي كه مستقيما” به كابين متصل شده است عمل نمايند.
ب – اطلاعات مربوط به موقعيت كابين نبايد از وسايل كششي ،اصطكاكي يا موتورهاي سنكرون اخذ شده باشد.
پ – چنانچه اتصالاتي بوسيله نوار ، زنجير يا طناب فولادي براي تشخيص وضعيت كابين در موتورخانه بكار گرفته شود، شكستگي يا پارگي اين وسايل اتصال دهنده بايد سبب توقف سيستم محركه از طريق عملكرد وسيله برقي ايمني 14-1-2 شود.
12 – 8 – 5 كنترل و عملكرد اين وسايل بايد طوري طراحي شده باشد كه به همراه سيستم تنظيم سرعت عادي موجب كاهش سرعت شده، و بطوريكه با بند14-1-2 مطابقت نمايد.
12 – 9 حفاظت سيستم محركه
حفاظت مؤثر بايد براي قطعات چرخشي در دسترس، كه ممكن است، بخصوص در موارد زير خطرناك باشند، پيشبيني شده باشد:
الف – كليدها و پيچها در چاهها
ب – نوارها، زنجيرها، تسمه ها
پ – چرخ دنده ها – چرخ زنجيرها
ت – محور موتورها )قسمتي كه بيرون از موتور قرار گرفته باشد(
ث – گاورنرهاي نوع گوي طيار
به استثناء فلكه هاي كششي ، چرخ لنگر )گرداننده دستي( ، كاسه ترمز و هر قطعه صاف و مدور و مشابه، حداقل قسمتي از اين وسايل بايد با رنگ زرد، رنگ آميزي شده باشند.
13 – لوازم و تأسيسات برقي
13 – 1 كليات
13 – 1 – 1 دامنة كاربرد
13 – 1 – 1 – 1 الزامات اين استاندارد مربوط به اجزاء تشكيل دهندة تجهيزات برقي و نصب آنها است كه در موارد زير اعمال ميگردد.
الف – كليد اصلي مدار قدرت و مدارهاي وابسته به آن .
ب – كليد مدار روشنايي كابين و مدارهاي وابسته
آسانسور بايد بعنوان يك مجموعه كامل در نظر گرفته شود. همانگونه كه يك ماشين و اجزاء الكتريكي تشكيل دهندة آن يك مجموعه هستند .
13 – 1 – 1 – 2 مقررات استاندارد ملي مربوط به مدارهاي تغذيه برق بايد، تا ترمينال ورودي كليدهاي موضوع بند 13-1-1-1 اعمال گردد. اين مقررات همچنين بايد براي تمام مدارهاي روشنايي موتورخانه ، اطاق فلكه ، چاه آسانسور و چاهك نيز اعمال گردد.
13 – 1 – 1 – 3 مقررات اين استاندارد براي مدارهاي وابسته به كليدهاي موضوع بند 13-1-1-1، تا حدامكان با در نظر گرفتن نيازهاي خاص آسانسور و بر پاية استانداردهاي زير تدوين شده است .
در سطح بين المللي : IEC
در سطح اروپايي : CENELEC
هرگاه يكي از اين استانداردها مورد استفاده قرارگرفته ، منابع به همراه محدوديتها ذكر گرديدهاند.
در صورتيكه اطلاعات دقيقي داده نشده باشد، تجهيزات برقي بكار رفته بايد با كدهاي پذيرفته شده مربوط به آزمايشهاي ايمني مطابقت نمايد.
13 – 1 – 2 در موتورخانه ها و اطاق فلكه ها محافظهايي براي جلوگيري از تماس مستقيم با اجزاء الكتريكي وجود داشته باشد ، كه درجه حفاظت آن حداقل IP2X باشد.
13 – 1 – 3 مقاومت عايق بين هاديها و بين هاديها با زمين بايد بزرگتر از 1000 با حداقل مقادير زير باشند :
الف – 2 Ω000/500 براي مدارهاي قدرت و مدارهاي وسايل ايمن برقي
ب – 2 Ω000/250 براي ساير مدارها )كنترل – روشنايي – علامت دهنده ها و … (
– 13 – 1 – 4 مقدار ميانگين ولتاژ در جريان مستقيم )d.c( يا مقدار مؤثر )r.m.s( در جريان متناوب )a.c( بين هاديها يا بين هاديها با زمين نبايد از V 250، براي مدارهاي كنترل و ايمني، بيشتر شود.
13 – 1 – 5 سيم اتصال زمين و سيم نول هميشه بايد از هم جدا باشند.
13 – 2 كنتاكتورها ، رله كنتاكتورها و اجزاء مدارهاي ايمني
13 – 2 – 1 كنتاكتورها و رله كنتاكتورها
13 – 2 – 1 – 1 كنتاكتورهاي اصلي )كه براي توقف سيستم محركه طبق بند 12-7 ضروري مي باشند( بايد از رده EN60947-4-1 طبق تعريف زير باشند :
الف – AC – 3 جهت كنتاكتورهاي موتورهاي a.c
ب -DC – 3 جهت كنتاكتورهاي توان d.c
اين كنتاكتورها بايد همچنين بتوانند 10% از عمل راهاندازي را با تنظيم دقيق امكان پذير سازند.
13 – 2 – 1 – 2 چنانچه عبور جريان، از رله كنتاكتورها براي عملكرد كنتاكتورهاي اصلي استفاده شود، اين رله كنتاكتورها بايد متعلق به طبقه بندي تعريف شده در EN60947-5-1 مي باشد :
الف – AC -15 براي كنترل الكترومگنتهاي a.c
ب -DC -13 براي كنترل الكترومگنتهاي d.c
13 – 2 – 1 – 3 در هر دو كنتاكتور اصلي موضوع 13-2-1-1 و رله كنتاكتورهاي موضوع بند 13-2-1-2 ميتوان در رابطه با معيارها يا موارد بند 14-1-1-1 فرض نمود كه :
الف – اگر يكي از كنتاكتهاي قطعكننده كه در حالت عادي بسته است )nc( ، بسته باشد، تمام كنتاكتهاي وصل كننده باز هستند.
ب – اگر يكي از كنتاكتهاي وصل كننده )no( بسته باشد، تمام كنتاكتهاي قطع كننده ، باز هستند.
13 – 2 – 2 اجزاء مدارهاي ايمني
13 – 2 – 2 – 1 در صورتيكه از وسايل موضوع بند 13-2-1-2 استفاده مي شود، مانند رله هاي مدار ايمني، فرضهاي بند 13-2-1-3 بايد اعمال گردد.
13 – 2 – 2 – 2 چنانچه ساختار رله هاي بكاربرده شده بگونهاي باشند كه وصل شدن كنتاكتهاي وصل كننده )no( و قطع كننده )nc( آنها بصورت همزمان امكانپذير نباشد مي توان از حالتي كه جذب ناقص بازوي متحرك ممكن است بوجود آورد، صرفه نظر نمود. )14-1-1-1)ج((
13 – 2 – 2 – 3 چنانچه وسايلي وجود داشته باشند كه بعد از تجهيزات ايمني برقي در مدار قرار ميگيرند، بايد شرايط بند 14-1-2-2-2 را در مورد فواصل خزشي و فواصل هوايي تأمين نمايند)بجز فواصل جدايي(.
اين مقررات در مورد وسايل ذكر شده در بندهاي 13-2-1-1 و13-2-1-2 و 13-2-2-1 و آنها كه با مقررات استانداردهاي EN60947-4-1 و EN60947-5-1 مطابقت دارند، اعمال نميشود.
ـ يادآوري ـ نصب سيستم اضافه بار در آسانسورهاي بيماربر اجباري است.
13 – 3 حفاظت موتورها
13 – 3 – 1 موتورهايي كه مستقيما” به برق اصلي وصل مي شوند بايد در مقابل اتصال كوتاه حفاظت شوند.
13 – 3 – 2 موتورهايي كه مستقيما” به برق اصلي وصل مي شوند، بايد به وسيلة ايمني )مانند بي متال( مجهز باشند، بطوريكه جريان اضافي موجب قطع برق اصلي از موتور شده، و راهاندازي مجدد)بجز مورد
13-3-3( بطور دستي انجام گيرد.
13 – 3 – 3 در صورتيكه افزايش دما در سيم پيچهاي موتور موجب عملكرد قطع كننده مدار باشد، بعد از خنك شدن سيستم مي تواند بطور خودكار متصل گردد.
13 – 3 – 4 چنانچه موتور داراي سيم پيچهاي مختلفي باشد، مقررات بندهاي 13-3-2 و 13-3-3 در مورد هر يك از سيمپيچها اعمال ميشود.
13 – 3 – 5 چنانچه موتورهاي آسانسور از ژنراتور جريان d.c تغذيه شوند اين موتورهانيز بايد در مقابل اضافه بار حفاظت گردند.
13 – 4 كليدهاي اصلي
13 – 4 – 1 در موتورخانه ها ،براي هر آسانسور بايد يك كليد اصلي موجود باشدكه قابليت قطع تمام مدارهاي مثبت )برقدار ( برق اصلي آن آسانسور را داشته باشد. اين كليد بايد قادر به قطع حداكثر جريان در شرايط استفاده عادي از آسانسور باشد . اين كليد نبايد تغذيه مدارهاي به شرح زير را قطع نمايد:
الف – روشنايي كابين يا تهويه )در صورت وجود( ؛
ب – پريز نصب شده بر روي سقف كابين ؛
پ – روشنايي موتورخانه و اطاق فلكهها ؛
ت – پريز موتورخانه ؛
ث – روشنايي چاه آسانسور ؛
ج – زنگ اخبار )زنگ خطر( ؛
13 – 4 – 2 كليدهاي اصلي تعريف شده در بند 13-4-1 بايد داراي حالتهاي قطع و وصل ثابت باشند.
كليد اصلي بايد از ورودي يا وروديهاي موتورخانه به آساني و به سرعت قابل دسترس باشد، چنانچه موتورخانه بين آسانسورهاي متعدد مشترك باشد، كليدهاي اصلي متعلق به هر آسانسور بايد به آساني قابل شناسايي باشند.
تذكر :
چنانچه موتورخانه داراي چندين نقطه دسترسي باشد، يا اگر يك آسانسور داراي چندين موتورخانه و هر كدام با نقطه )يانقاط( دسترسي خاص خود باشند مي توان يك قطع كنندة مدار بكار برد باز شدن اين قطع كننده بايد توسط يك وسيلة ايمني برقي كه در مسير بوبين كنتاكتور اصلي قرار داشته باشد)مطابق بند14-1-2( كنترل شود. وصل مجدد كنتاكتور تنها از طريق اين وسيله ايمني كه سبب قطع كنتاكتور شده است بايد امكانپذير باشد. كنتاكتور قطع كننده مدار بايد به همراه يك كليد قطع كنندة دستي جداگانه بكار برده شود.
13 – 4 – 3 در مورد آسانسورهاي گروهي ، چنانچه بعد از قطع كليد اصلي يكي از آنها ،قسمتهايي از مدارهاي عمل كنندة آن برقدار باقي بماند، برق اين قسمت از مدارها بايد قابليت اين را داشته باشد كه ايزوله شده و در صورت لزوم با قطع برق تمام آسانسورهاي اين گروه ، قطع شود.
13 – 4 – 4 هر نوع خازني براي تصحيح ضريب قدرت در صورت وجود بايد از قبل از كليد اصلي مدار قدرت وصل شود.
يادآوري :
چنانچه خطر اضافه ولتاژ وجود داشته باشد بعنوان مثال وقتي كه كابل هاي تغذية موتورها بسيار طولاني باشد كليد مدار قدرت بايد اتصال خازنها را نيز قطع نمايد.
13 – 5 سيم كشي برقي
13 – 5 – 1 در موتورخانهها و و اطاق فلكه هاو چاههاي آسانسور، هاديها و كابلها )باستثناءكابلهاي فرمان ( بايد از نوع استانداردشده با CENELEC انتخاب شوندو داراي كيفيتي حداقل معادل استاندارد تعريف شده در HD 22.4S3 ، HD 21.3S3 و و طبق اطلاعات داده شده در بند 13-1-1-3 باشند.
13 – 5 – 1 – 1 هاديهايي كه مطابقCENELEC HD 21.3S3-3 شامل : )HO7V-R , HO7V-U(2 و )HO5V-K(5, )HO5V-U( , 3)HO7V-K( 4 باشند مي توانند در تمام مدارها بكار روند بغير از مدارهاي تغذيه موتور، مشروط بر آنكه اينها در داخل سيم راهها و يا لوله هاي خرطومي ساخته شده از فلز يا پلاستيك يا هاديهايي كه به روشهاي معادل حفاظت شده اند نصب شده باشند.
يادآوري :
اين تمهيدات جايگزين راهنماي استفادة ذكر شده در ضميمه شماره 1 ازCENELEC HD 21.1S3 ميباشد.
13 – 5 – 1 – 2 كابلهاي خشك مطابق بند 2 استاندارد CENELEC HD 21.4 S2 ممكن است بطور روكار، قابل رؤيت در ديوارهاي چاه )يا موتور خانه ( و يا داخل كانال يا لوله خرطومي يا وسايل مشابه آن، نصب شوند.
13 – 5 – 1 – 3 كابلهاي معمولي قابل انعطاف كه مطابق )HO5RR-F( 3 از CENELEC HD 22.4 S3 و )HO5VV-F(5 از CENELEC HD 21.5 S3 هستند، فقط در داخل كانال ، لوله هاي خرطومي يا به ساير روشهاي با حفاظت معادل بايد نصب شوند.
كابلهاي معمولي قابل انعطاف با ضخامت روكش مطابق 5 از استاندارد CELENEC HD 22.4 S3 HO7RN-F( ) ميتوانند مثل كابلهاي خشك طبق شرايط بند 13-5-1-2 و براي اتصال به لوازم متحرك )بجز كابلهاي فرمان متصل به كابين( يا در معرضارتعاش ، بكار روند.
كابلهاي فرمان مطابق با CENELEC HD 360S2 , EN50214 بايد بعنوان كابلهاي قابل اتصال به كابين در محدوده اعلام شده در اين مدارك قابل قبول ميباشند. در تمام موارد ، كابلهاي فرمان انتخاب شده حداقل بايد داراي كيفيت معادل باشند.
13 – 5 – 1 – 4 در موارد زير مقررات بندهاي 13-5-1-1 و 13-5-1-2 و 13-5-1-3 لازم نيست اعمال شوند.
الف – هاديها و كابلهايي كه به وسايل ايمني برقي درهاي طبقه وصل نمي شوند بدين شرط كه :
1 – كابل و هاديهاي فوق در معرض خروجي اسمي بيش از VA 100 قرار نگيرند.
2 – ولتاژ بين قطبها )يا فازها( يا بين يك قطب )يا يكي از فازها ( و زمين كه بطور عادي بيش از 50 ولت نيستند.
ب – در سيم كشي داخل وسايل عمل كننده يا توزيع كننده :
1 – بين قطعات مختلف اين تجهيزات الكتريكي و يا ؛
2 – بين قطعات اين تجهيزات و ترمينالهاي اتصال دهنده .
13 – 5 – 2 سطح مقطع هاديها
سطح مقطع هاديهاي مدارهاي ايمني برقي دربها نبايد از 2 mm 75/0 كمتر باشد.
13 – 5 – 3 روش نصب
13 – 5 – 3 – 1 لوازم برقي نصب شده بايد داراي علائمي باشند تا به آساني قابل تشخيص باشند.
13 – 5 – 3 – 2 اتصالات ، ترمينالهاي اتصال و اتصال دهندهها، بجز موارد مذكور در بند 13-1-2، بايد در تابلو يا جعبه و محفظه هايي كه بدين منظور ميباشند، قرار گيرند.
13 – 5 – 3 – 3 چنانچه بعد از قطع كردن كليد يا كليدهاي اصلي آسانسور ، بعضي از ترمينالها اتصالات برقدار باقي بمانند، بايد بطور واضح از ترمينالهايي كه برق دار نيستند جدا شده باشند و چنانچه ولتاژ آنها از 50 ولت تجاوز نمايد بايد بطور مناسبي علامت گذاري شده باشند.
13 – 5 – 3 – 4 ترمينالهاي اتصال كه اتصال تصادفي بين آنها مي تواند موجب عملكرد نادرست و خطرناك آسانسور شود بايد از هم كاملا” جدا شوند، مگر آنكه ساختار آنها بگونه اي باشد كه احتمال بروز اينگونه خطرات وجود نداشته باشد.
13 – 5 – 3 – 5 به منظور حصول اطمينان از تداوم حفاظت مكانيكي كابلها و هاديها ، بايد روكش محافظ آنها يا بطور كامل داخل جعبه كليد و محفظة تجهيزات ديگر قرار داده شوند و يا از طريق يك گلند مناسب به اين محفظه ها وارد گردند.
يادآوري :
چهارچوب درهاي طبقه و كابين در زمرة اينگونه محفظه ها محسوب مي شوند.
در هر حال چنانچه خطر آسيب مكانيكي بر اثر حركت قطعات يا لبه هاي تيز خود چهارچوب وجود داشته باشد. هاديهاي متصل شده به وسايل ايمني برقي بايد بطور مكانيكي محافظت شوند.
13 – 5 – 3 – 6 چنانچه هاديها و كابلهاي موجود در يك محفظه يا كانال، داراي ولتاژهاي متفاوت باشند، تمامي آنها بايد داراي عايقبندي تعريف شده براي بالاترين ولتاژ باشند.
13 – 5 – 4 اتصال دهنده (كانكتورها)
كانكتور و لوازم اتصال نر و مادگي موجود در مدار ايمني بايد طوري طراحي و چيده شوند كه اگر جداكردن آنها نياز به ابزار خاصي نداشته باشد، اتصال مجدد بطور غلط غير ممكن باشد.
13 – 6 روشنايي و پريزها
13 – 6 – 1 تغذية برق روشنايي كابين ، چاه و اطاقهاي فلكه ها و موتورخانه بايد از تغذيه سيستم محركه مستقل باشند. اين عمل مي تواند يا بوسيله يك مدار جداگانه و يا از طريق اتصال به خط تغذيه سيستم محركه قبل از ورود به كليد اصلي موضوع بند 13-4 انجام گيرد.
13 – 6 – 2 تغذيه برق پريزهاي مورد نياز روي سقف كابين ، در اطاقهاي فلكه و موتورخانه و چاهك بايد از مدارهاي اشاره شده در بند 13-6-1 گرفته شده باشد.
اين پريزها عبارتند از :
– يا از نوع v 250 و 2P+PE با تغذيه مستقيم ؛
– و يا با ولتاژ تغذيه ايمن خيلي پايين طبق S2 CENELEC HD 384.4.41 زير بند 411.
يادآوري :
استفاده از پريزهاي فوق بمعني بكارگيري كابلهاي با سطح مقطع متناسب جريان اسمي آنها نمي باشد.سطح مقطع كابلهاي تغذيه جريان در صورتي مي تواند كمتر باشد كه هاديها در مقابل جريانهاي اضافي بطور صحيح محافظت شوند.
13 – 6 – 3 كنترل مدارهاي روشنايي و مدارهاي تغذيه پريزها
13 – 6 – 3 – 1 يك كليد مستقل بايد تغذيه مدار كابين را كنترل نمايد.)چنانچه موتورخانه شامل چند سيستم محركه آسانسور باشد، براي هر كابين بايد يك كليد جداگانه موجود باشد ( اين كليد بايد نزديك به كليد اصلي مربوطه قرار گيرد.
13 – 6 – 3 – 2 يك كليد مستقل بايد تغذيه برق مدارهاي ) روشنايي پريز ( موتورخانه، چاه و چاهك را كنترل كند. اين كليد بايد در داخل و نزديك به درب موتورخانه و در دسترس باشد.
13 – 6 – 3 – 3 هر مدار كه بوسيله كليدهاي مذكور در بندهاي 13-6-3-1 و 13-6-3-2 كنترل ميشود، بايد خود داراي حفاظت باشد.
14 حفاظت در مقابل اشكالات برقي ؛ كنترل ها؛ اولويت ها
14 – 1 حفاظت در مقابل اشكالات برقي
14 – 1 – 1 كليات : هر يك از اشكالات پيشبيني شده در بند 14-1-1-1 در تجهيزات الكتريكي آسانسورها، نبايد به خودي خود موجب كاركرد خطرناك آسانسور گردد.
14 – 1 – 1 – 1 اشكالات محتمل
الف – فقدان ولتاژ ؛
ب – افت ولتاژ ؛
پ – قطع شدن يكي از هاديها ؛
ت – اشكال عايق بندي در رابطه با اتصال بدنه يا اتصال زمين ؛
ث – اتصال كوتاه يا قطع مدار در قطعات برقي مثل مقاومت، خازن، ترانزيستور و لامپ ؛
ج – عدم جذب يا جذب ناقصهسته يا بازوي متحرك كنتاكتور يا رله ؛
چ – جدا نشدن هسته يا بازوي متحرك كنتاكتور يا رله ؛
ح – باز نشدن يك كنتاكت ؛
خ – بسته نشدن يك كنتاكت ؛
د – جابجا شدن فازها .
14 – 1 – 1 – 2 اشكال باز نشدن يك كنتاكت در مورد كنتاكتهاي ايمني منطبق شرايط بند
14-1-2-2 ، ضروري نيست كه در نظر گرفته شود.
14 – 1 – 1 – 3 اتصال بدنه، يا زمين شدن مداري كه شامل يك وسيله ايمني برقي ميباشد بايد :
الف – يا بلافاصله سبب توقف سيستم محركه شود؛
ب – يا از شروع بكار سيستم محركه بعد از اولين توقف عادي جلوگيري كند.
راه اندازي مجدد تنها بايد بطور دستي ممكن باشد .
14 – 1 – 2 وسايل ايمني برقي
14 – 1 – 2 – 1 كليات
14 – 1 – 2 – 1 – 1 باعملكرد يكي از وسايل برقي ايمني ، موضوع پيوست الف ، از حركت سيستم محركه بايد جلوگيري شود و يا بايد بلافاصله موجب توقف آن طبق بند 14-1-2-4 شود.
وسايل ايمني برقي به دو گروه زير تقسيم بندي مي شوند:
الف – يك يا تعداد بيشتر از يك كنتاكت ايمني ذكر شده در بند 14-1-2-2 مستقيما” جريان برق كنتاكتورها)كه در بند 12-7 به آن اشاره شده( يا رله كنتاكتورها را قطع نمايد.
ب – يا مدارهاي ايمني داراي شرايط بند 14-1-2-3 شامل :
1 – يك يا تعداد بيشتر از يك كنتاكت ايمني داراي شرايط بند 14-1-2-2، كه بطور غير مستقيم جريان برق كنتاكتورها (كه در بند 12-7 به آن اشاره شده) يا رله كنتاكتورها، را قطع نمايد.
2 – يا كنتاكت هايي كه مقررات بند 14-1-2-2 را برآورده نمي كنند.
14 – 1 – 2 – 1 – 2 تعريف نشده است .
14 – 1 – 2 – 1 – 3 صرفنظر از استثناهايي كه در اين استاندارد مجاز ميباشند، هيچ وسيله برقي نبايد بايك وسيله ايمني برقي بطور موازي بسته شود.
14 – 1 – 2 – 1 – 4 اثرات سلف يا خازن داخلي يا خارجي نبايد موجب بروز خطا در وسايل ايمني برقي باشند.
14 – 1 – 2 – 1 – 5 سيگنال خروجي ازيك وسيله ايمني برقي نبايد بوسيله سيگنال خروجي از ساير وسايل برقي بعدي كه در همان مدار قرار دارند، تحت تأثير قرار گيرد، كه مي تواند نتيجه خطرناكي را موجب شود.
14 – 1 – 2 – 1 – 6 در مدارهاي ايمني كه شامل دو يا تعداد بيشتري كانالهاي موازي مي باشند تمام اطلاعات به غيراز آنچه كه براي كنترل خطا لازم است بايد تنها از يك كانال دريافت شود.
14 – 1 – 2 – 1 – 7 مدارهايي كه سيگنالها را ضبط و يا تأخير ميدهند ، نبايد حتي در هنگام بروز خرابي ، از توقف سيستم محركه در خلال عملكرد يك وسيله ايمني برقي جلوگيري نموده و يا تأخير محسوسي در توقف آن ايجاد نمايند .
14 – 1 – 2 – 1 – 8 ساختار و ترتيب توزيع خطوط تغذيه الكتريكي داخلي بايد طوري باشد كه از بوجود آمدن سيگنالهاي نادرست در خروجي وسيله ايمني برقي در اثر قطع و وصل شدن جلوگيري نمايد.
بويژه پيكهاي ولتاژ ناشي از عملكرد نرمال آسانسور يا ساير تجهيزات روي شبكه ، نبايد در قطعات الكترونيكي ايجاد اغتشاش نمايند.(مصونيت در برابر تداخل نوفه )
14 – 1 – 2 – 1 – 9 در پيوست الف نوع وسيلة ايمني برقي، كه ميتواند در هر مورد بكار رود مشخص شده است .
14 – 1 – 2 – 2 كنتاكتهاي ايمني
14 – 1 – 2 – 2 – 1 عملكرد كنتاكت ايمني بايد بوسيله جداسازي مثبت )اعمال نيروي مكانيكي براي قطع مدار( انجام شود. اين جداسازي حتي اگر كنتاكتهاي ديگر باهم جوش خورده باشندبايد انجام شود.
جداسازي مثبت هنگامي حاصل مي شود كه تمامي اجزاء قطع كننده مدار بحالت قطع آورنده شوند و در قسمت عمده طول مسير حركت ، هيچگونه قطعات ارتجاعي )مانند فنر ( در بين كنتاكتهاي متحرك و قسمتي از بازوي متحرك كه نيرو را انتقال ميدهد وجود نداشته باشد.
طراحي بايد بنحوي باشد كه خطر اتصال كوتاه ناشي از خرابي قطعات را به حداقل برساند.
14 – 1 – 2 – 2 – 2 اگر پوشش حفاظتي درجه حفاظت حداقل IP4X را تأمين نمايد، كنتاكتهاي ايمني بايد عايق بندي ولتاژ اسمي 250 v را تحمل كنند و چنانچه درجه حفاظت پوشش كمتر از IP4X باشد، كنتاكتهاي ايمني بايد 250 v را تحمل نمايد. كنتاكتهاي ايمني بايد مطابق طبقهبندي تعريف شده درEN60947-5-1 باشند.
الف – AC – 15 براي كنتاكتهاي ايمني در مدارهاي .ac
ب – DC – 13 براي كنتاكتهاي ايمني در مدارهاي .dc
14 – 1 – 2 – 2 – 3 چنانچه پوشش حفاظتي حداقل از نوع IP4X نباشد، فواصل هوايي و خزشي بايد حداقل mm 6 بوده و فواصل كنتاكتهاي قطع كننده بعد از عمل جدايي حداقل mm 4 باشد.
قطعات برقدار كنتاكتهاي ايمني بايد در يك پوشش حفاظتي قرار داشته باشند. اين مقررات در شرايطي كه نفوذ عوامل خارجي در حد طبيعي باشد اجباري نميباشد، اين شرايط براساس مدارك در TC شمارة 64 از CENELEC تعريف شدهاند.)در حال حاضر IEC 364 – 32 (
14 – 1 – 2 – 2 – 4 در مورد قطع كنهاي چندگانه ، فاصله كنتاكتها بعد از جدايي آنها بايد حداقل mm 2 باشد.
14 – 1 – 2 – 2 – 5 مواد حاصله از ساييدگي هاديها نبايد باعث اتصال كوتاه كنتاكتها شود.
14 – 1 – 2 – 3 مدارهاي ايمني
14 – 1 – 2 – 3 – 1 تعريف نشده
14 – 1 – 2 – 3 – 2 مدارهاي ايمني بايد با مقررات بند 14-1-1 مربوط به بروز يك خطا، مطابقت نمايند.
14 – 1 – 2 – 3 – 3 علاوه بر موارد فوق :
الف – چنانچه تركيب يك خرابي با خرابي ديگري ، بتواند به وضعيت خطرناكي منجر شود، آسانسور بايد حداكثر تا زمانيكه مرحلة بعدي عملكرد كه اولين قطعه خراب در آن شركت دارد ، متوقف شود.تمام عملكردهاي بعدي آسانسور تا مادامي كه عيب باقي مانده است بايد غير ممكن باشد.
امكان رخداد دومين خرابي بعد از اولين آن و قبل از اينكه آسانسور بوسيله ترتيب ذكر شدة فوق متوقف شده باشد، در نظر گرفته نميشود.
ب – چنانچه بروز خرابيهاي متعددي بتواند منجر به يك وضعيت خطرناك شود ، متوقف كردن آسانسور و متوقف نگهداشتن آن حداكثر بايد قبل از بروز خرابي باشد كه جمع شدن آن با خطاهاي موجود از قبل ، منجر به وضعيت خطرناك مي شود.
پ – در صورت قطع برق و پس از وصل مجدد آن ، متوقف نگهداشتن آسانسور ضرورتي ندارد، به شرط آنكه در دورة حركت بعدي در صورت بروز مشكلات موضوع طبق بندهاي 14-1-2-3-3 ( الف و ب) آسانسور مجددا” متوقف شود.
ت – در مدارهاي نوع مضاعف بايد تمهيداتي در نظر گرفته شود تا در حد امكان از بروز خطر خرابي هايي همزماندر مدار هاي متعدد، با يك علت مشترك، جلوگيري شود.
14 – 1 – 2 – 4 عملكرد وسايل ايمني برقي
هنگامي كه يك وسيلة ايمني برقي بمنظور تأمين ايمني عمل مي كند ، بايد از شروع حركت سيستم محركه جلوگيري نموده و يا بلافاصله اقدام به توقف آن نمايد. در اين حالت بايد تغذية الكتريكي ترمز نيز ، قطع شود.
وسايل ايمني برقي بايد مستقيما” روي وسايل كنترل كننده منبع تغذيه الكتريكي سيستم محركه طبق مقررات بند 12-7 عمل كنند.
چنانچه بعلت توان انتقالي، رله كنتاكتورها براي كنترل سيستم محركه بكار روند، بايد بعنوان تجهيزاتي كه مستقيماً شروع بكار يا توقف سيستم محركه را كنترل ميكنند، بحساب آورده شوند.
14 – 1 – 2 – 5 كنترل وسايل ايمني برقي :
قطعات كنترل كننده وسايل ايمني برقي بايد چنان ساخته شوند كه تحت تنشهاي مكانيكي كه در نتيجه عملكرد عادي و مداوم بوجود مي آيد قادر به عملكرد صحيح باشند. اگر وسايل كنترل كنندة وسايل ايمني بصورت عادي طوري نصب شوند كه در دسترس عموم قرار داشته باشند، بايد چنان ساخته شوند كه با وسايل ساده، قابل بي اثر شدن (خنثي شدن) باشند.
يادآوري : يك آهنربا و يا يك قطعه سيم به عنوان پل الكتريكي، بعنوان وسيله ساده اي در نظر گرفته نمي شود در حالتي كه مدارهاي ايمني نوع مضاعف باشند، بايد به نحوي از طريق چيدمان مكانيكي يا طراحي اجزاء انتقال دهنده، اطمينان حاصل شود كه اشكالات مكانيكي سبب ازبين رفتن (ازكار افتادن) اين مضاعف سازي نخواهند شد.
اجزاء انتقال دهنده در مدارهاي ايمني بايد مستقل از جهت ،توان مقاومت در مقابل ارتعاشات امواج لرزشي سينوسي شكل ،با فركانس f از 1 تا 50 هرتز و دامنه a )mm( كه تابعي از f بصورت زير داده ميشود را داشته باشد.
Hz 1 < f 10 براي a = 25 / f
Hz 10 < f 50 براي 2 a = 250 / f
اجزاء انتقال دهنده مدارهاي ايمني نصب شده بر روي كابين يا دربها بايد مستقل از جهت، توان مقاومت در مقابل يك شتاب )گيري( m/s2 30 +/ – را داشته باشد.
يادآوري : در صورتيكه لرزه گيرهايي براي اجزاء انتقال دهنده نصب شود، اين ضربه گيرها نيز جزئي از اجزاء انتقال دهنده در نظر گرفته ميشوند.
14 – 2 كنترل ها
14 – 2 – 1 كنترل عملكردهاي آسانسور
كنترل بايد بطور الكتريكي انجام گردد.
14 – 2 – 1 – 1 عملكرد عادي: اين كنترل بايد توسط شستيها انجام شود. اين شستيها بايد در داخل محفظههايي قرار داشته باشند ، بطوريكه هيچ جزء برقدار در دسترس نباشد.
استفاده از طناب، سيم يا ميله جهت انجام كنترل بين كابين و موتورخانه تنها در موارد خاص مجاز ميباشد.)رطوبت زياد محيط داراي مواد خورنده و يا قابل انفجار(.
14 – 2 – 1 – 2 هم سطح سازي و هم سطح سازي مجدد با دربهاي باز :
در حالت خاصي كه در بند 7-7-2-2 الف به آن اشاره شده است، حركت كابين با دربهاي كابين و طبقة باز در وضعيت هم سطح سازي و هم سطح سازي مجدد در شرايط زير مجاز است :
الف – حركت به ناحية بازشو قفل محدود باشد.(بند 7-7-2-2 الف).
1 – همة حركتهاي كابين در خارج از ناحية بازشوقفل بوسيلة حداقل يك وسيله قطع و وصل روي پل يا انشعاب موازي كنتاكت وسايل ايمني برقي درب و قفل جلوگيري نمايد.
2 – اين وسيله قطع و وصل بايد يك كنتاكت ايمني باشد كه يا مطابق بند 14-1-2-2 باشد و يا به روشي وصل شده باشدكه شرايط مدارهاي ايمني مندرج در بند 14-1-2-3 را تامين نمايد.
3 – چنانچه عملكرد وسايل قطع و وصل وابسته به دستگاهي باشد كه به صورت مكانيكي غير مستقيم به كابين متصل شده باشد )بعنوان مثال بوسيله طناب تسمه و يا زنجير(، شل شدن يا جدا شدن اين اتصال مكانيكي بايد موجب توقف سيستم محركه از طريق يك وسيله ايمني برقي مطابق بند 14-1-2 عمل نمايند.
4 – در حين عمل هم سطح سازي، وسايلي كه براي غير فعال كردن ايمني برقي دربها بكار ميروند بايد فقط پس از دريافت سيگنال توقف آسانسور در طبقه ، عمل نمايند.
ب – سرعت هم سطح سازي نبايد از m/s 8/0 تجاوز كند. در مورد آسانسورهايي كه دربهاي طبقات آنها با دست باز ميشود ، بايد بررسيهاي زير انجام گيرد.
1 – در مورد سيستم محركهاي كه حداكثر سرعت چرخش آن بوسيله فركانس ثابت تغذيه، تعيين ميشود، فقط مدار كنترل حركت با سرعت كم، فعال شده باشد.
2 – در مورد ساير سيستمهاي محركه، سرعت آسانسور هنگام رسيدن به ناحية بازشوقفل از m/s 8/0 نبايد بيشتر شده باشند.
پ – سرعت هم سطح سازي مجددنبايد از m/s 3/0 تجاوز نمايد و همچنين موارد زير بايد بررسي گردد:
1 – در مورد سيستم محركهاي كه حداكثر سرعت چرخش آن بوسيله فركانس ثابت تغذيه، تعيين ميشود، فقط مدار كنترل حركت با سرعت كم، فعال شده باشند.
2 – در مورد سيستمهاي محركهاي كه توسط مبدلهاي استاتيكي )درايوهاي الكترونيكي( تغذيه ميشوند سرعت هم سطح سازي مجدد نبايد از
m/s 3/0 بيشتر شود.
14 – 2 – 1 – 3 عملكرد بازرسي (رويزيون)
جهت تسهيل بازرسي و سرويس بايد جعبه كنترلي روي سقف كابين پيش بيني گرددكه بسهولت در دسترس باشد. اين وسيله بايد توسط يك كليد )سوئيچ رويزيون( فعال شود. اين كليد بايد مطابق مقررات بند 14-1-2 در مورد وسايل ايمني برقي بوده و از نوع دو وضعيتي با حفاظت در مقابل عملكرد ناخواسته، باشد.
شرايط زير بايد بطور همزمان تأمين شود.
الف – در حين فعال بودن اين كليد موارد زير بايد غير فعال شوند:
1 – كنترلهاي عادي، شامل عملكرد هر يك از دربهاي خودكار .
2 – عملكرد برقي اضطراري
3 – عملكرد تخليه و بارگيري
بازگشت به كار عادي آسانسور تنها بايد بوسيله عملكرد ديگر كليد بازرسي )سوئيچ رويزيون ( انجام گردد.
چنانچه وسايل قطع كنندهاي كه براي خنثي نمودن بكار رفتهاند داراي كنتاكتهاي ايمني پيوسته با مكانيسم سويچ بازرسي نباشند، جهت جلوگيري از حركات ناخواسته كابين حتي در يكي از عيبهاي ليست شده در بند 14-1-1-1 كه در مدار ظاهر ميشود، بايد تمهيدات لازم وجود داشته باشد.
ب – حركت كابين بايد به فشار مداوم روي يك شستي كه در مقابل عملكرد تصادفي حفاظت شده و با جهت حركت بطور روشن بر روي آن نشان داده شده، ممكن باشد.
پ – اين وسيله كنترل )جعبة رويزيون (بايد شامل يك وسيلة توقف مطابق بند 14-2-2 باشد.
ت – سرعت كابين نبايد از m/s 63/0 تجاوز كند.
ث – حدجابجايي نبايد از حد عادي حركت كابين بيشتر باشد.
ج – بايد عملكرد آسانسور وابسته به وسايل ايمني باشد.
اين وسيله كنترل )جعبة رويزيون ( ميتواند به كليدهاي ويژه اي براي كنترل مكانيسم دربها از روي سقف كابين مجهز باشد . اين كليدها بايد در مقابل عملكرد تصادفي محافظت شده باشد.
14 – 2 – 1 – 4 عملكرد اضطراري برقي
در مورد سيستمهاي محركهاي كه براي بالابردن كابين با بار اسمي، نيروي دستي بيش از N 400 لازم باشد، كليد عملكننده اضطراري برقي مطابق بند 14-1-2 بايد در اطاق موتورخانه نصب شود در اين حالت سيستم محركه بايد از منبع تغذيه اصلي عادي يا از يك منبع تغذيه يدكي تغذيه شود.
14 – 2 – 1 – 4 – 1 عملكرد كليد اضطراري برقي از موتورخانه بايد اين امكان را فراهم سازد تا كنترل حركت كابين با فشار مداوم روي يك شستي كه در برابر عملكرد تصادفي محافظت شده است انجام گردد.جهت حركت بايد به وضوح نشان داده شده باشد.
14 – 2 – 1 – 4 – 2 بعد از عمل كردن كليد اضطراري برقي از كليه حركتهاي كابين، بجز حركتهايي كه توسط اين كليد انجام مي شوند، بايد جلوگيري گردد.
14 – 2 – 1 – 4 – 3 كليد اضطراري برقي ميتواند بوسيلة خودش يا وسيلة ايمني مندرج در بند 9-9-11-1 و 9-9-11-2 مربوط به كنترل كننده مكانيكي سرعت بالا، غير فعال شود.
14 – 2 – 1 – 4 – 4 كليد اضطراري برقي ميتواند از طريق خودش يا از طريق يكي ديگر از وسايل برقي ايمني نامبرده در زير غير فعال شود.
الف – كليدهايي كه مطابق بند 9-8-8 بر روي ترمز ايمني نصب شدهاند.
ب – كليدهايي كه مطابق بند 10-4-3-4 بر روي ضربه گيرها نصب شدهاند.
ج – كليدهاي حد نهايي طبق بند 10-5
14 – 2 – 1 – 4 – 5 كليد اضطراري برقي و شستيهاي فشاري آن بايد در محلي نصب شود كه هنگام استفاده از آن ، حركت سيستم محركه قابل رويت باشد.
14 – 2 – 1 – 4 – 6 سرعت كابين نبايد از m/s 63/0 بيشتر شود.
14 – 2 – 1 – 5 عملكرد تخليه و بارگيري
در حالت ويژه كه مطابق بند 7-7-2-2 است حركت كابين با درب طبقه و درب كابين باز جهت تخليه آسانسورها فقط براي افراد آموزش ديده و ذيصلاح )مقدمه كلي 0-6-2( و تحت شرايط زير مجاز ميباشد:
الف – حركت كابين بايد فقط در محدوداي كه از m 65/1 بالاي سطح طبقات مربوطه تجاوز نكند امكانپذير باشد.
ب – حركت كابين بايد مطابق بند 14-1-2 توسط يك وسيله برقي ايمني جهتدار محدود شود.
پ – سرعت حركت نبايد از m/s 3/0 بيشتر شود.
ت – درب طبقات و درب كابين (در صورت وجود) بايد در سمت بارگيري باز شود .
ث – ناحيه حركت بايد به وضوح از محل كنترل تخليه و بارگيري قابل رؤيت باشد.
ج – عملكرد آسانسور در حالت تخليه و بارگيري بايد بعد از عمل نمودن يك كنتاكت ايمني كه توسط سويچ كليددار فعال ميشود امكانپذير باشد. برداشتن اين كليد از روي اين سويچ بايد فقط بر گردانيدن آن بحالت اوليه )عملكرد عادي آسانسور( امكانپذير شود.
چ – فعال شدن اين كنتاكت ايمني كليددار موجب 3 مورد زير ميگردد:
1 – اثرات كنترلهاي عادي را خنثي ميكند، چنانچه وسايل قطع و وصل بكاررفته كنتاكتهاي ايمني نباشند، دقتهاي لازم و قبلي بايد جهت جلوگيري از حركت ناخواستة كابين حتي در هنگام بروز يكي از عيبهاي ليست شده در بند 14-1-1-1 بعمل آمده باشد.
2 – كابين بايد فقط با استفاده از يك شستي با فشار مداوم حركت نمايد، جهت حركت بايد به وضوح نشان داده شود.
3 – اين سويچ بوسيله خودش يا از طريق وسيله حفاظتي برقي ديگري مطابق 14-1-2 غير فعال ميشود.
الف- وسيله ايمني برقي قفل كننده درب طبقه مربوط ميباشد
ب- وسيله ايمني برقي اثبات كننده بسته بودن درب طبقة مربوطه
ج- وسيله ايمني برقي اثبات بسته بودن درب كابين درب ورودي محل تخليه بارگيري
ح – عمل بازرسي رويزيون بايد موجب متوقف شدن عمليات بارگيري شود.
بازرسي (رويزيون) بايد نسبت به عمليات تخليه و بارگيري اولويت داشته و بايد اثرات كليدهاي آن را خنثي نمايد.
خ – بايد يك وسيله متوقف كننده در كابين موجود باشد .
14 – 2 – 2 وسايل توقف
وسايل توقف بايد شامل وسيله ايمني برقي مطابق بند 14-1-2 باشد و از نوعي كه دو وضعيتي پايدار بوده به نحوي كه برگشت به كار عادي آنها در نتيجه عمل غير ارادي ميسر نشود.
14 – 2 – 2 – 1 در كابين هايي كه تمام وروديهاي آنها به دربهاي بدون روزنه مجهز شده باشد نصب وسايل توقف در كابين بجز در حالت 14-2-1-5 (ذ)ممنوع است.
چنانچه دربها خودكار باشند بايد در كابين وسيلهاي موجود باشد كه حركت معكوس آنها را ميسر سازد.
14 – 2 – 2 – 2 در كابينهايي كه تمام وروديهاي آنها مجهز به دربهاي بدون روزنه نباشد در فاصله يك متري ورودي موردنظر ميبايدكليدي براي توقف و نگه داشتن آسانسور در وضعيت توقف در دسترس مسافرين قرار گيرد.
اين كليد بايد شرايط زير را دارا باشد:
الف – يا از نوع شستي دو وضعيتي پايدار فشاري يا از نوع اهرمي دو وضعيتي پايدار باشد كه در وضعيت توقف اهرم آن به سمت پائين قرارگيرد.
ب – به وضوح مشخص شده باشد (15-2-3-1).
14 – 2 – 2 – 3 ساير وسايل توقف
وسايلي كه جهت توقف آسانسور و حفظ حالت توقف آن حتي در آسانسورهاي مجهز به دربهاي خودكار بايد در محل هاي زير وجود داشته باشد :
الف – روي سقف كابين در فاصله حداكثر يك متري از نقطه ورود افراد سرويس براي بازرسي . اين كليد توقف ميتواند همان كليدي باشد كه روي جعبه رويزيون نصب ميشود، به شرطي كه فاصلة آن از نقطة ورود از m1 بيشتر نباشد.
ب – در اطاق فلكهها
پ – در چاهك
14- 2 – 3 كنترل وزن اضافي
14 – 2 – 3 – 1 آسانسور بايد بوسيله اي مجهز شود كه هنگام اضافه وزن از شروع حركت عادي آسانسور، از جمله حركت هم سطح سازي مجددجلوگيري نمايد و علامتي را در داخل كابين روشن نمايد.
14 – 2 – 3 – 2 دقت وسيلة كنترل وزن اضافي ، 10 برابر ظرفيت اسمي آسانسور ميباشد، به شرطي كه حداقل ظرفيت نامي Kg 75باشد.
14 – 2 – 3 – 3 اين وسيلة تشخيص اضافه وزن در حين حركت آسانسور غير فعال ميگردد.
14 – 2 – 3 – 4 در صورت تشخيص اضافه وزن :
الف – استفاده كنندگان توسط علايم صوتي يا نوري در داخل كابين آگاه ميشوند.
ب – درهاي غير اتوماتيك در حالت غير قفل باقي بمانند.
14 – 2 – 4 وسيله اعلام خطر
14 – 2 – 4 – 1 مسافرين در داخل كابين از اين وسيله به منظور كمك گرفتن از افراد خارج كابين در صورت لزوم استفاده ميكنند، بدين منظور بايد وسيله تحريك آن در داخل كابين به سهولت قابل تشخيص و در دسترس باشد.
14 – 2 – 4 – 2 برق مصرفي اين وسيله بايد از منبع روشنايي اضطراري مذكور در بند 8-17-3 يا از منبع معادل ديگري تأمين شود.
14 – 2 – 4 – 3 اين وسيله ميتواند شامل يك شستي به شكل زنگ، سيستم آيفون، ارتباط تلفني يا وسيله مشابه، باشد.
يادآوري : در حالت اتصال به شبكه تلفن عمومي، شرايط مندرج در بند 14-2-3-2 اعمال نميشود.
14 – 2 – 4 – 4 سازماندهي ادارة ساختمان بايد طوري باشد كه بدون تأخير به درخواستهاي كمك اضطراري پاسخ دهد.
14 – 2 – 4 – 5 در صورتيكه طول مسير حركت آسانسور بيش از 30 متر باشد بايد يك سيستم آيفون يا وسيله مشابه كه توسط منبع اضطراري اشاره شده در بند 8-17-3 تغذيه ميگردد ارتباط بين كابين و موتورخانه را برقرار نمايد.
14 – 2 – 5 اولويتها و علايم
14 – 2 – 5 – 1 در مورد آسانسورهاي با درب غيرخودكار وسيلهاي (تايمر)بايد از حركت كابين از تراز طبقه به مدت حداقل 2 ثانيه بعد از توقف جلوگيري نمايد.
14 – 2 – 5 – 2 مسافري كه به كابين وارد ميشود بايد قادر باشد حداقل 2 ثانيه بعد از بسته شدن دربها و قبل از اعمال فرمانهاي خارجي، بوسيله شستي، طبقه مورد نظر خود را انتخاب نمايد.
در سيستمهاي كنترل كلكتيو آسانسورهاي مجهز به درب كابين و يا سيستم فزمان كلكتيو از اين قاعده مستثني ميباشند.
14 – 2 – 5 – 3 در مورد كنترل كلكتيو، يك علامت روشن (نوري) كه به طور واضح از طبقات قابل رويت باشد بايد به مسافر منتظر در طبقه مورد نظر، جهت حركت بعدي كابين را نشان دهد.
14 – 2 – 5 – 4 در مورد آسانسورهاي كنترل گروهي، نشان دهندههاي موقعيت (طبقهنما) در طبقات توصيه نميشود اگر چه اعلام ورود قريب الوقوع كابين توسط يك علامت شنيداري توصيه ميشود .
15 – نكات و دستورالعملها
15 – 1 كليات :
تمام برچسبها، نكات ودستورالعملها بايد خوانا بوده و قابل فهم باشد (در صورت لزوم توسط علايم يا نشانهها نشان داده شود) و همچنين بايد غير قابل پاره شدن بوده، از مواد بادوام فلز يا غير قابل اشتعال ساخته شود، در محل قابل رؤيت قرار گيرد و به زبان فارسي نوشته شده باشد (يا در صورت لزوم به چند زبان)
15 – 2 داخل كابين
15 – 2 – 1 بار اسمي آسانسور بر حسب كيلوگرم و معادل آن برابر تعداد مسافر بايد مشخص گردد تعداد مسافر مطابق با بند 8-2-4 تعيين ميشود كه بايد بصورت زير باشد:
حداكثر ظرفيت ….. حداكثر نفر ….. حداكثر كيوگرم…
حداقل ارتفاع حروف و اعداد بكار رفته براي جلب توجه بايد به قرار زير باشد :
الف – 10 ميلي متر براي حروف بزرگ و شمارهها
ب – 7 ميلي متر براي حروف كوچك
در آسانسورهاي خودروبر حداقل ارتفاع حروف و شمارهها بايد به قرار زير باشد:
پ – 100 ميلي متر براي حروف بزرگ و شمارهها
ت – 70 ميلي متر براي حروف كوچك
15 – 2 – 2 اسم فروشنده و شماره مشخص كنندة آسانسور )سريال ساخت( بايد نشان داده شود.
15 – 2 – 3 ساير اطلاعات
15 – 2 – 3 – 1 شستي يا كليد توقف )در صورت وجود( بايد به رنگ قرمز باشد و با كلمة توقف مشخص گردد و جايي قرار گيرد كه در استفاده از كليد اشتباهي پيش نيايد.
شستي زنگ در صورت وجود بايد به رنگ زرد باشد و با شكل زنگ مشخص شود.
رنگهاي قرمز و زرد نبايد براي ساير دكمههاي كابين بكار رود.
عملكرد آسانسور در حالت تخليه و بارگيري بايد بعد از عمل نمودن كنتاكت ايمني كه توسط سويچ كليد دار فعال ميشود، امكانپذير باشد.برداشتن كليد از روي اين سويچ بايد فقط با گردانيدن آن به حالت اوليه (عملكرد عادي آسانسور) امكانپذير شود.
15 – 2 – 3 – 2 وسايل كنترل بايد به وضوح نمايانگر نوع عمل خود باشند. براي اين منظور موارد زير توصيه ميگردد:
الف – براي شستيهاي فرمان طبقات، علائم … و 2- و 1- و 0 و 1 و 2 و… غيره
ب – براي دگمه بازكننده مجدد درب در صورت وجود نشانه
پ – براي دگمه بستن مجدد درب (در صورت وجود نشانه )
15 – 2 – 4 دستورالعملهايي جهت كاربرد ايمن آسانسور بايد در داخل كابين بنحوي نصب گردندكه هنگام نياز، به وضوح مشخص باشندو بايد حداقل موارد زير را نشان دهند:
الف – در حالتيكه آسانسور بدون درب كابين باشد:
1 – مسافر نبايد به ديوارة چاه نزديك شود.
2 – مسافر نبايد جلو يا عقب بار بايستد.
3 – بارها نبايد نزديك به ديواره چاه قرار گيرند.
4 – بارهاي متحرك بايد ثابت و بيحركت شوندتا بتوان آنها را از ديواره چاه دور نگه داشت .
ب – در مورد آسانسورهاي با كنترل تخليه و بارگيري دستورالعملهايي، عملكرد آن را مشخص كند.
پ – در آسانسورهاي مجهز به تلفن يا سيستمهاي ارتباط داخلي، دستورالعملهاي راهنما نصب شود(در صورتي كه طرز استفادة آن آشكار نباشد).
ت – بعد از استفاده از آسانسور لازم است از بسته شدن درهايي كه بطور دستي عمل ميكنندو درهاي برقي كه با كنترل مدام استفاده كننده(مثلا با فشار بر روي يك شستي) عمل ميكنند، اطمينان حاصل نمود.
15 – 3 روي سقف كابين
اطلاعات زير بايد نشان داده شود.
الف – عبارت توقف بر روي يا نزديك وسيله توقف، بنحوي كه احتمال بروز خطا در وضعيت توقف رخ ندهد.
ب – كلمات كاركرد عادي و بازرسي (رويزيون) بر روي يا نزديك كليد عملكرد
پ – جهت حركت، بر روي يا نزديك شستيهاي بازرسي مربوطه
15 – 4 موتورخانه و اطاق قرقره
15 – 4 – 1 يك عبارت اخطاردهنده حداقل شامل موارد زير :
“خطر- موتورخانه آسانسور
ورود كليه افراد غير مجاز ممنوع “
كه بايد روي قسمت بيروني دربها يا دريچهها كه محل دسترسي به موتورخانه و اتاق قرقرهها ميباشد، نصب گردد. در حالتي كه دسترسي از راه دريچه باشد، يك اخطار قابل رويت دائمي بايد كاربرد اين نوع دريچه را همراه با جملات زير نشان دهد:
“خطر سقوط – دريچه را مجددا” ببنديد.”
15 – 4 – 2 نوشتههاي راهنما بايد بگونهاي باشند كه شناسايي كليد يا كليدهاي اصلي و كليدهاي روشنايي به آساني ميسر باشد. چنانچه چندين سيستم محركه در يك موتورخانه قرار داشته باشند، اين نوشتارها بايد بگونهاي باشد كه امر شناسايي كليدهاي مربوطه به هر آسانسور را به آساني ميسر نمايد.
اگر بعد از قطع كليد اصلي بعضي از قسمتها برقدار باقي ميمانند )مانند ارتباط بين آسانسورها، روشناييها( يك نوشته بايد اين موارد را مشخص نمايد.
15 – 4 – 3 در محوطة داخلي موتورخانه نصب دستورالعملهاي راهنما در ارتباط با از كار افتادن آسانسور و بويژه چگونگي استفادة اضطراري از ابزار دستي يا برقي ، جهت حركت دادن كابين و كليد باز كردن درب طبقات، بطور كامل و واضح ضروري ميباشد.
15 – 4 – 3 – 1 جهت حركت كابين بايد بوضوح روي سيستم محركه نزديك به چرخ دستي و چرخ طيار نشان داده شود.در صورتيكه اين چرخ طيار غير قابل جداشدن باشد، جهتها ميتواند روي خود چرخ مشخص گردد.
15 – 4 – 3 – 2 بر روي يا نزديك شستيهاي عملكرد برقي اضطراري بايد جهت حركت كابين نشان داده شود.
15 – 4 – 4 بر روي يا نزديك كليد توقف در اتاق قرقره بايد كلمه توقف، در جايي نصب شودكه احتمال بروز خطا در هنگام استفاده رخ ندهد.
15 – 4 – 5 حداكثر بار مجاز روي تيرك يا قلاب سقف بايد نشان داده شود.)بند 6-3-7 را ببينيد(
15 – 5 روي قسمت خارجي چاه
15 – 5 – 1 نزديك به درهاي بازرسي چاه، نوشته زير بايد نصب شود.
“خطر – چاه آسانسور”
” ورود افراد غير مجاز ممنوع “
15 – 5 – 2 چنانچه اشتباه در تشخيص درب طبقات آسانسور با بازشوي دستي از ساير درهاي مجاور داشته باشد، درب طبقات بايد با برچسب كلمة ” آسانسور” مشخص شود.
15 – 5 – 3 درهاي طبقه آسانسورها كه كاربرد آنها منحصرا” براي افراد مجاز و استفادهكنندگان آموزش ديده ميباشد.)بند 2-6-5 از مقدمه كلي(بايد روي درهاي سمت طبقه نوشته زير نصب شود:
“براي اشخاص غير مجاز ممنوع”
15 – 5 – 4 در آسانسورهاي باري مسافري و خودروبر غير تجاري، بايد ظرفيت اسمي بر روي درهاي طبقه نشان داده شود.
15 – 6 بر روي گاورنر
يك پلاك اطلاعات بايد نصب شده باشد كه حاوي اطلاعات زير باشد:
الف – نام سازندة گاورنر
ب – علامت آزمون نوعي و مراجع آن
پ – سرعت درگير شدن كه براي آن تنظيم شده است .
15 – 17 نزديك يا روي كليد توقف در چاهك بايد كلمة ” توقف ” )STOP( در جايي نصب شود كه احتمال بروز خطا در هنگام استفاده رخ ندهد.
15 – 8 روي ضربهگيرها
بجز ضربهگيرهاي از نوع ذخيره كننده انرژي بايد پلاك مشخصات كه موارد زير رانشان دهد باشد:
الف – نام سازندة ضربه گير
ب – علامت آزمون نوعي و مراجع آن
15 – 9 نشانگر طبقه
نوشتهها ، اخطارها و علائم قابل رويت بايد براي اشخاص داخل كابين اين امكان را فراهم آورند كه بدانند كابين در كدام طبقه توقف كرده است .
15 – 10 نشانگر الكتريكي
كنتاكتورها، رلهها، فيوزها و سرسيمهاي اتصالات مدارهايي كه بداخل تابلوهاي كنترل يا فرمان وارد ميشوندبايد طبق نقشه سيمكشي علامتگذاري شود.
در حالتيكه از اتصالات چندگانه استفاده ميشود، فقط اين اتصالات (نه سيمها) نياز به علامتگذاري دارند.
15 – 11 كليد درب طبقه(كليد سه گوش )
اين كليدها بايد داراي پلاكي باشند كه خطر استفاده نادرست از كليد و لزوم اطمينان از قفل شدن درب، پس از باز كردن را تذكر دهد.
15 – 12 وسيله اعلام خطر
زنگ يا وسيلهاي كه در هنگام درخواست كمك از داخل كابين عمل ميكند، بايد با علامت زنگ خطر آسانسور بطور واضح مشخص شود.
در صورت وجود چند آسانسوربايد بتوان كابيني كه از آن درخواست كمك ميشود، را شناسايي كرد.
15 – 13 قفل درها
بر روي قفلها بايد يك پلاك مشخصات شامل موارد زير نصب گردد:
الف – نام سازنده
ب – علامت آزمون نوعي و مراجع آن
15 – 14 ترمز ايمني
بر روي ترمز ايمني يك پلاك مشخصات شامل موارد زير نصب گردد:
الف – نام سازنده
ب – علامت آزمون نوعي و مراجع آن
16 آزمونها، بررسيها، دفتر ثبت نتايج و سرويس و نگه داري
16 – 1 آزمونها و بررسيها
16 – 1 – 1 در هنگام درخواست مجوز اوليه براي نصب آسانسور ،بايد دفترچهاي مشتمل بر اطلاعات لازم براي طراحي آسانسور و انتخاب قطعات اجرايي نصب بر مبناي اين استادارد ارائه و مورد تأييد شركتهاي خدمات مهندسي ذيصلاح قرار گيرد.
16 – 1 – 2 قبل از آنكه آسانسور در حالت سرويس و بهره برداري قرار گيرد به منظور تحقيق در خصوص مطابقت كار انجام شده با اين استاندارد لازم است آزمونها و بررسيهايي روي دستگاه انجام گيرد. اين آزمونها و بررسيها بايد به موجب پيوست “ت” اين استاندارد توسط شخص حقوقي يا سازمان ذيصلاح و مورد تأئيد توسط مؤسسة استاندارد و تحقيقات صنعتي انجام پذيرد.
16 – 1 – 2 – 1 در خصوص آسانسورهايي كه موضوع تأييديه مندرج در بندهاي قبل نبوده اندتمام يا قسمتي از اطلاعات فني و محاسبات مندرج در پيوست )پ( ميتواند درخواست گردد.
16 – 1 – 2 – 2 اگر آزمون نوعي لازم باشد بايد كپي از گواهي هر آزمون نوعي ارائه شود. اين گواهيها بايد توسط شخص حقيقي و حقوقي ذيصلاح براي اين منظور صادر شده كه شامل موارد زير باشد:
الف – وسايل قفل كننده ؛
ب – درهاي طبقات ؛
پ – گاورنر
ت – ترمز ايمني ؛
ث – ضربه گيرهاي نوع مستهلك كننده انرژي (يا ضربه گيراز نوع ذخيره كننده انرژي با حركت برگشتي)
16 – 1 – 3 بمنظور آنكه آسانسور در حين بهرهبرداري نيز در شرايط مناسبي قرار داشته باشد، آزمونها و بررسي هاي دورهاي بايد انجام گيرد اين آزمونها و بررسيهاي دورهاي بايد مطابق پيوست “ث-1” اين استاندارد انجام پذيرد.
بعد از هرگونه تغييرات مهم يا حادثهاي، بمنظور بررسي كاركرد آسانسور مطابق با اين استاندارد آزمونها و بررسيهايي بايد انجام پذيرد. اين آزمونها و بررسيها بايد مطابق پيوست “ث-2” صورت گيرد.
16 – 2 دفترچة ثبت يا پروندة آسانسور
16 – 2 – 1 مشخصات اصلي آسانسور در آخرين مرحله نصب كه وارد كار سرويسدهي ميشود بايد در يك دفترچه يا پرونده ثبت و ضبط شود. اطلاعات اين دفترچه بايد به روز بوده و شامل آخرين اطلاعات در دو بخش به صورت زير باشد.
الف – بخش فني، شامل تاريخ راهاندازي آسانسور، مشخصات اصلي آسانسور، مشخصات اصلي طنابهاي فولادي يا زنجيرهاو آزمونهاي نوعي، 5 قطعه موضوع بند 16-1-2-2 ، تغييرات مهم مانند تعويض طنابهاي فولادي يا قطعات مهم، و همينطور سوانح ميباشد. نقشههاي نصب آسانسور در ساختمان، موقعيت و نقشههاي سيمكشي مربوط به آسانسور )در آن از علائم IEC استفاده شود( كه ميتواند تنها محدود به مفهوم كلي ملاحظات ايمني باشد، اين علايم بايد با فهرست اصطلاحات توضيح داده شوند.
ب – بخشي كه شامل نسخههايتاريخ گذاري شده از كپي گزارش آزمونها و بازرسيها به همراه مشاهدات نگهداري ميشود.
16 – 2 – 2 اين دفترچه يا پرونده بايد در هر حال توسط متصدي سرويس آسانسور و يا شخص يا سازمان مسئول براي انجام آزمونها و بررسيهاي دورهاي قابل دسترس باشد. (موسسه استاندارد شخص حقيقي يا حقوقي مسئول انجام آزمونها و بررسيهاي دورهاي را مشخص مي كند)
16 – 3 سرويسدهي (خدمات)
آسانسور و لوازم آن بايد در وضعيت كاركرد خوب و مناسب نگهداري گردد، لذا براي اين منظور انجام سرويس منظم بايد توسط اشخاص ذيصلاح صورت پذيرد.
موارد زير جزو تغييرات مهم محسوب ميشوند:
تغييرات در :
– سرعت اسمي
– ظرفيت (بار اسمي)
– جرم كابين
– طول مسير حركت
– نوع وسايل قفل كننده )جايگزيني يك قفل با يك قفل ديگر از همان نوع به عنوان يك تغيير مهممحسوب نميگردد(
– تغيير يا جايگزاري
– سيستم كنترل
– ريلهاي راهنما يا نوع ريلهاي راهنما
– نوع درب يا اضافه كردن يك درب يا بيشتر از يك درب طبقه يا دربهاي كابين
– موتورگيربكس يا فلكههاي آن
– كنترل كننده مكانيكي سرعت (گاورنر)
– ضربه گيرها
– ترمز ايمني (پاراشوت)
چنانچه بر طبق مقررات ملي، بعد از تغيير مهم و يا يك حادثه انجام آزمونهايي لازم باشد، مدارك مربوط به اينگونه اصلاحات و جزئيات ضروري بايد در اختيار شخص يا سازمان مسئول به اين بررسي يا آزمون قرار گيرد .
شخص يا سازمان مسئول، لزوم و نحوة انجام آزمونها بر روي قطعات و تجهيزات تعويضي يا اصلاح شده تصميم خواهند گرفت .
اين آزمونها در نهايت به همان صورتي انجام ميپذيرد كه براي قطعات اوليه قبل از شروع كار آسانسور ضرورت دارد.