مقدمه
در عصر صنعتي ـ ديليام تامپسون با آسانسور هيدروليك خود اليث. ماشین های ساخت دست انسان
چي اوتيس با استفاده از ترمز اضطراري و رنوفون زيمس كه اولين آسانسور الكتريكي را ابداع نمود كمك كردند تا مسير استانداردهاي بالاي صنعت آسانسور امروزي طي شود.
شواهد تاريخي ايران اثبات ميكند كه آسانسور در مجموعههاي منحصر به فرد تخت جمشيد كاخ آپادانا ـ معبد آناهيتا بيش از زمان ارشميدس نيز مورد استفاده قرار گرفته است.
اولين آسانسور الكتريكي ايران توسط آقاي مهندس «خانشاقي» براي اولين ساختمان بلند مرتبه ايران در خيابان جمهوري (مخدرالدوله/ در سال 1329 شمسي (1950 ميلادي) طراحي و ساخته شده است.
آسانسورها: ماشین های ساخت دست انسان
بالا و پايين رفتن افراد در ساختمانهاي چند طبقه جديد. معمولاً به وسيله آسانسورها تامين ميشود. يك معمار، معمولاً يك مهندس حرفهاي را براي طراحي آسانسورها و تاسيسات آن دعوت مينمايد.
در ساختمانهاي بزرگ چند طبقه، معمولاً آسانسورها را در نقطه مركزي ساختمان قرار ميدهند. آسانسورهاي مربوط به حمل و نقل محصولات، بايد از آسانسورهاي حمل و نقل افراد جدا باشند، اما به كارگيري آنها براي حمل مسافران در زمانهاي ترافيك زياد بايد در برنامهها به حساب آورده شوند.
بارهاي ماكزيمم براي مسافران در بلوكهاي طبقات. براي آسانسورها به شكل زير طراحي ميشود:
400 كيلوگرم «آسانسورهاي كوچك» براي استفاده مسافران فقط با ساكهاي دستي.
630 كيلوگرم «آسانسورهاي متوسط» براي استفاده مسافران با كالسكه و صندليهاي چرخدار.
1000 آسانسور «آسانسورهاي بزرگ» براي برانكار، تابوت، مبلمان و صندليهاي چرخدار.
در جلوي چاه آسانسورها و وروديها بايد فضاهايي طراحي شوند و قرار گيرند به طوري كه:
1) استفاده كنندگان بتوانند وارد آسانسورها شده يا از آن خارج شود و حتي آنهايي كه داراي ساكهاي دستي هستند، در مسير يكديگر قرار نگيرند، مگر در مواردي كه چارهاي جز اين نداشته باشند.
2) بارهاي بزرگتر اگر بخواهند حمل شوند، «مانند كالسكه، صندلي چرخدار و ساير مبلمان»، ميتوانند در داخل و يا بيرون از آسانسورها مانور دهند و موجب صدمه ديدن مردم و خراب كردن ساختمانها و داخل آسانسورها شود. ساير مصرف كنندگان نبايد بارهايي بيشتر از مقدار لازم در داخل آسانسور كنند.
براي فضاي جلوي يك آسانسور منفرد:
1) مينيمم عمق لازم بين در آسانسور و ديوار مقابل به آن، بر اساس اندازه جهت كابين آسانسور تعيين ميگردد و بايد حداقل با عمق كابين آسانسور مساوي باشد.
2) مينيمم مقدار مساحت قابل قبول. بايد حداقل مساوي باشد با حاصل عمق كابين آسانسور و عمق و پهناي چاله آسانسور، براي يك فضا در جلوي آسانسورها با درهايي مجاور يكديگر، عمق مينيمم قابل قبول ميان ديوار در چاله و ديوار مقابل در جهت عمق كابين آسانسور، بايد حداقل مساوي با عمق عميقترين كابين آسانسور باشد.
آسانسورها براي ادارات، جنگها، هتلها، آسانسورهاي تخت بيمارستاني و غيره:
ساختمان و نوع عملكرد آن، تعيينكننده نوع آسانسوري است كه بايد تعبيه گردد. آسانسورها به عنوان وسايل حمل و نقل عمومي مسافران و بيماران به كار گرفته ميشود.
ماشین های ساخت دست انسان
آسانسورها در واقع تاسيساتي مكانيكي هستند كه بايد براي مدت طولاني (از 25 تا 40 سال) سرويس بدهند و بايد طوري طراحي شوند كه حتي بعد از 10 سال، بتوانند نيازهاي افزايش يافته را نيز تامين كنند. تعمير و اصلاح تاسيساتي كه به صورت بد و نامناسب طراحي شدهاند، در برخي موارد گران بوده و يا كاملاً غيرممكن ميباشند. در طول مدت طراحي، كاربرد مورد قبول بايد كاملاً مورد آزمايش قرار گيرد. آسانسور، معمولاً به عنوان بخشي از قفسه پله قرار ميگيرد.
آناليز مصرف:
نمونههاي گوناگون و تعريف آنها:
زمان گردش، معمولاً با تعيين زماني محاسبه ميشود كه آسانسور بايد يك دور كامل را با توجه به عبور و مرور معين طي كند.
ميانگين زمان انتظار. زماني است كه بين فشار دادن دكمه و زمان رسيدن آسانسور طي ميگردد:
آسانسورهاي هيدروليك:
اين آسانسور براي حمل بارهاي سنگين و براي بالا و پايين بردن در ارتفاع كم بسيار اقتصادي بوده و براي بالابرهايي تا ارتفاع 12 متر به كار برده ميشوند. اتاق موتور آسانسور ميتواند در مكاني دورتر از چاله اصلي آسانسور قرار گيرد.
آسانسورهاي با پيستونهاي استاندارد عملكننده مستقيم؛ ميتوانند بر اساس ظرفيت ترابري آسانسور به مقدار t20 تا مقدار ارتفاع ماكزيمم 17 متر به كار روند. در حالي كه آسانسورهاي با پيستون غيرمستقيم استاندارد، ميتوانند از t7 تا m24 بالا بروند. سرعت حركت آسانسورهاي هيدروليك 2/0 تا 8/0 متر بر ثانيه است به موتورخانه آسانسور در روي بام نياز نيست، تنوع بسياري در سيستمهاي هيدروليك وجود دارند.
پيستوني كه بيشتر مورد استفاده ميباشد، نوعي است كه در مركز قرار ميگيرد.
كنترل مقدار انقباض پيستون، بدون توجه به بار بايد به mm3 برسد. در اين صورت ورود كامل به آسانسور امكانپذير خواهد بود. ارتفاع بازشوي درهاي آسانسور بايد حدوداً 50 تا 100 ميليمتر بزرگتر از درهاي ديگر باشد. درهاي لولايي دوبل و درهاي كشوي. ميتوانند به وسيله دست كنترل شده يا با بازشوهاي مركزي و كناري به صورت تمام اتوماتيك باشند.
آسانسور كششي: ماشین های ساخت دست انسان
آسانسوري است كه حركت آن بر اثر اصطكاك بين سيم بكسل و شيار فلكه كشش، به هنگام چرخش آن، توسط سيستم محركه انجام ميشود.
ماشین های ساخت دست انسان
بالاسري:
فاصله قائم بين كف بالاترين توقف تا زير سقف چاه آسانسور را بالاسري گويند. اين فاصله براي جلوگيري از برخورد تعميركاران يا اجزاء فوقاني كابين با سقف چاه پيشبيني ميشود و اندازه آن متناسب با نوع و سرعت آسانسور از جدول استاندارد به دست ميآيد.
تابلو كنترل آسانسور:
مجموعهاي است شامل مدارهاي فرمان و قدرت كه وظيفه كنترل حركت كابين و پاسخگويي به احضار را بعهده دارد، قسمت فرمان در انواع قديمي از رلههاي متعدد و در انواع جديد عموماً از ريزپردازندهها و ساير قطعات الكترونيكي ساخته ميشود
تعمير كار:
فرد يا افراد مجاز و متخصص صاحب صلاحيت كه وظيفه سرويس و يا تعمير آسانسور را به عهده دارند.
تراز طبقه شدن:
منظور هم تراز شدن كف كابين با كف تمام شده طبقه در محل ورودي به آسانسور است.
سيستم اضافه بار:
در برخي آسانسورها براي جلوگيري از اضافه بار حسگري را به شيوههاي مختلف تعبيه ميكنند تا هنگام سوار شدن مسافر يا گذاشتن بار بيش از ظرفيت پيشبيني شده در كابين، ضمن اعلام خبر از حركت آسانسور تا تخليه بار اضافي جلوگيري شود.
ماشین های ساخت دست انسان
سيستم ترمز ايمني (سيستم پاراشوت):
سيستم مكانيكي كه ترجيحاً در قسمت زيرين يا بالاي چهارچوب (يوك) كابين يا وزنه تعادل (در صورت لزوم) قرار ميگيرد و در مواقع اضطراري با افزايش غيرعادي سرعت، فعال شده و سبب توقف كابين يا وزنه تعادل بوسيله قفل شدن كابين يا وزنه تعادل به ريلها ميشود. ترمزهاي ايمني به سه دسته تقسيم ميشوند: آني يا لحظهاي براي سرعتهاي تا 63/0 متر بر ثانيه ـ آني با ضربهگير براي سرعتهاي تا 1 متر بر ثانيه و تدريجي براي سرعتهاي بيشتر يا مساوي 1 متر بر ثانيه.
چاه:
فضايي است كه ريل و برخي تجهيزات آسانسور در آن نصب ميشوند و كابين و وزنه تعادل در اين مكان حركت مينمايند، معمولاً با ديوارهها، درهاي طبقات و درها و دريچههاي اضطراري محصور ميگردد. در آسانسورهاي نماباز قسمتي از ديوارهها ممكن است محصور نباشد.
چاهك:
فاصله قائم بين كف پايينترين تا كف چاه آسانسور (به ابعاد چاه آسانسور) را آهك ميگويند، اين اندازه مانند بالاسري از اهميت زيادي برخوردار است و از جداول استاندارد، متناسب با نوع و سرعت آسانسور انتخاب ميشود.
درهاي طبقات:
درهايي هستند كه در محل ورودي طبقات به كابين قرار ميگيرند، درهاي طبقات انواع مختلفي دارند مانند درهاي تلسكوپي (يك طرف بازشو)، درهاي سانترال (وسط بازشو)، درهاي آكاردئوني، درهاي لولايي و … انتخاب نوع و اندازه بازشوي درهاي طبقات متناسب با نوع كاربري و مطابق با استانداردهاي مربوطه صورت ميگيرد.
در كابين:
دري است كه در ورودي كابين قرار گرفته و معمولاً بطور خودكار باز و بسته ميشود. سيستم محركه باز و بسته كردن درهاي خودكار طبقات معمولاً روي در كابين وجود دارد و هنگاميكه در طبقه مورد نظر توقف ميكند همزمان با باز شدن يا بسته شدن در كابين، در خودكار طبقه نيز باز يا بسته ميشود.
ريلهاي راهنما:
اجزاي فلزي با مقطع t هستند كه براي هدايت كابين يا وزنه تعادل (در صورت وجود) بكار ميروند.
زنجير جبران (سيم بگسل جبران):
در ساختمانهاي مرتفع وقتي كه كابين در بالا و يا پايينترين طبقه قرار ميگيرد. مجموع وزن سيم بگسلها كه مقدار قابل ملاحظهاي است به يك سمت فلكه كشش منتقل ميشود و مشكلاتي مانند سرخوردن روي فلكه كشش، گرم كردن موتور، مصرف انرژي زياد را به وجود ميآورد. براي جلوگيري از اين موارد، سيم بگسل يا زنجيري، هم وزن سيم بگسلها، از تير پايين يوك كابين به تير پايين وزنه تعادل متصل ميشود كه اضافه وزن بوجود آمده بوسيله سيم بگسلها را جبران مينمايد و به آن زنجير يا سيم بگسل جبران ميگويند.
ماشین های ساخت دست انسان
ساختمان غيرمسكوني:
به ساختمانهاي تجاري، اداري، هتل، بيمارستان و آموزشي گفته ميشود.
سرعت نامي: حداكثر سرعت كابين هنگام حركت عادي را سرعت نامي ميگويند.
سيستمهاي فراخواني آسانسور:
نحوه پاسخ به احضار مسافرين در آسانسور با توجه به نوع كاربري ساختمان ميتواند متفاوت
باشد و انتخاب صحيح سيستم كنترل اهميت زادي دارد. انواع مرسوم سيستمهاي فراخواني به شرح زير ميباشد:
1ـ ساده (پوش باتن): در اين نوع، آسانسور به اولين احضار پاسخ داده و تا انجام اين فرمان، احضارهاي بعدي بيثاثير است. اين سيستم كه سادهترين است براي مكانهاي كم ترافيك، آسانسورهاي باربر و بيماربر (مخصوص حمل تخت يا برانكارد) با تعداد طبقات كم مناسب است، دكمه احضار در طبقات، تكي است.
2ـ جمعكن رو به پايين (كالكتيودان): در اين نوع، آسانسور در حين حركت از بالا به پايين به كليه احضارها پاسخ ميدهد و براي ساختمانهاي مسكوني و پرجمعيت و ساختمانهاي اداري كه در طبقات آن شركتهاي مستقل از هم قرار دارند و كم ترافيك هستند مناسب ميباشد، دگمه احضار در طبقات، تكي است.
3ـ جمعكن رو به بالا (كالكتيو آپ):
شبيه جمع كن رو به پايين است به احضارهاي از پايين به بالا پاسخ ميدهد و براي ساختمانهاي كم ترافيك به طبقه اصلي در بالا و ساير طبقات در پايين است مناسب ميباشد، دگمه احضار در طبقات، تكي است.
4ـ جمعكن انتخابي (كالكتيوسلكتيو): در اين نوع، آسانسور به احضارهاي در جهت حركت كابين پاسخ داده و در نتيجه از توقفهاي غيرضروري در پاسخ به احضارهايي كه خلاف جهت حركت كابين است جلوگيري به عمل ميآيد. در هر طبقه دو دگمه با علامت بالا و پايين (به غير از طبقات انتهايي بالا و پايين كه يك دگمه ميباشد)، وجود دارد. اين نوع كنترل براي ساختمانهاي اداري پرتافكي توصيه ميشود.
5ـ فراخواني گروهي: اگر كنترل بصورت دو تايي، سه تايي يا بيشتر باشد دو، سه يا چند آسانسور با يك فرمان كنترل شده و نزديكترين كابين هم جهت به احضار پاسخ ميدهد. در اين سيستم زمان انتظار مسافرين حداقل خواهد بود و براي برجهاي مرتفع، هتلها و موسسات بزرگ كه از چند دستگاه آسانسور نزديك به هم استفاده مينايند مناسب ميباشد.
سطح مفيد كابين: سطح مفيدي است كه براي ايستادن مسافر و يا گذاشتن بار به كار گرفته ميشود و مقدار آن متناسب با ظرفيت بار يا مسافر محاسبه ميشود.
ماشین های ساخت دست انسان
شير اطمينان:
شير هيدروليكي است كه هنگام سقوط يا افزايش ناگهاني سرعت در آسانسورهاي هيدروليك بكار ميرود و هنگام افزايش جريان روغن بيش از حد مجاز، بسته شده و از سقوط يا افزايش سرعت كابين جلوگيري مينمايد.
ضربهگير (بافر): وسيلهاي ارتجاعي است كه براي جلوگيري از اصابت كنترل نشده كابين و يا جنبشي كابين را مستهلك كند. ضربهگير لاستيكي تا سرعت 1 متر بر ثانيه، ضربهگير فنر حلقوي تا سرعت 6/1 متر بر ثانيه و ضربهگير هيدروليك براي هر سرعتي قابل استفاده است (شكل 0 ـ 1) بايد توجه داشت كه ضربه گير براي متوقف كردن كابين در سقوط آزاد طراحي نشده است.
شكل 5-1 دو نوع ضربهگير كف چاهك
طبقه اصلي ورودي: منظور طبقهايست كه ورودي افراد پياده به ساختمان از آن طريق انجام ميشود و معمولاً هم تراز خيابان است. چنانچه در ساختماني دسترسيهاي اصلي مختلفي به يك آسانسور وجود داشته باشد پايينترين آنها طبقه اصلي محسوب ميشود.
ماشین های ساخت دست انسان
طول مسير حركت:
ارتفاع بين كف طبقه اصلي ورودي تا كف بالاترين طبقه توقف آسانسور، طول مسير حركت ناميده ميشود.
كابين: جزيي از آسانسور است كه مسافر، بار يا هر دو را در خود جاي ميدهد كابين داراي كف براي ايستادن، ديوارههايي براي حفاظت مسافرين يا بار. سقف و معمولاً داراي درب ميباشد.
كابين دو درب: كابيني است كه دو درب دارد. در صورتيكه اين دو درب در دو ضلع روبرو باشند كابين دو درب روبرو و در صورتيكه در دو ضلع مجاور باشند كابين دو درب مجاور ناميده ميشود. (شكل 6-1)
كليد آتشنشان: كليدي است كه در مواقع ضروري توسط آتشنشان فعال شده و كنترل آسانسور فقط توسط آتشنشان (راهبر داخل كابين) صورت ميگيرد و به ساير احضارها پاسخ داده نميشود تا كارايي آسانسور با حذف توقفهاي غيرضروري بيشتر شود.
كنترلكننده مكانيكي سرعت (گاورنر):
وسيلهاي مكانيكي است كه از طريق سيم بگسل يا زنجير به سيستم ترمز ايمني (پاراشوت) كابين يا وزنه تعادل (در صورت وجود) وصل است تا در موقع افزايش سرعت از حد تعيين شده قفل كرده و ضمن فرمان قطع برق موتور آسانسور، سيستم ترمز ايمني را فعال نمايد.
موتورخانه: فضايي است كه موتور گيربكس يا سيستم رانش آسانسور و تابلو كنترل و غيره را در خود جاي ميدهد و ابعاد آن به ازاي ظرفيتهاي مختلف در جداول استاندارد قيد شده است. (پيوست 2)
نگهدارنده ريلها: رابطي است كه ريلها را به سازه و ديواره چاه آسانسور متصل ميكند، و براي اتصال آن از بست مخصوص و پيچ و مهره استفاده ميشود.
وزنه تعادل: وزنه يا تركيبي از وزنهها است كه براي متعادل كردن وزن كابين و بخشي از ظرفيت آسانسور بكار ميرود.
يوك كابين: قاب نگهدارندهاي است كه كف كابين، ترمزهاي ايمني، كفشكها و سيم بكسلها به آن متصل ميشوند.
شكل 6-1 كابين دو در مقابل – دو در مجاور
اطلاعات اوليه براي انتخاب آسانسور:
طراح بايد تعداد، ظرفيت و نوع (مسافربر، باربر و …) آسانسور(هاي) ساختمان را در مراحل اوليه طراحي، تعيين نموده و بر اساس اطلاعات حاصله و مقررات اين مبحث جانمايي كند. پيشبيني تمهيدات لازم متناسب با شرايط اقليمي به عهده طراح ميباشد.
در ساختمانهاي بيش از چهار طبقه با حداكثر طول مسير حركت بيش از 5/10 متر (كف ورودي اصلي تا كف آخرين توقف) تعبيه آسانسور الزامي ميباشد (معمولاً بيش از 4 طبقه).
تبصره: در ساختمانهاي غيرمسكوني طول مسير حركت از كف پايينترين طبقه تا كف بالاترين طبقه محاسبه شود (پيوست چهار).
در ساختمانهاي 8 طبقه يا با طول مسير حركت 28 متر و بيشتر بايد حداقل دو دستگاه آسانسور پيشبيني شود. حتي اگر از نظر محاسبات تعداد و ظرفيت، يكدستگاه آسانسور كفايت نمايد.
در كليه ساختمانهاي با طول مسير حركت بيش از 28 متر حداقل يك دستگاه آسانسور مناسب حمل بيمار (برانكارد بر) نيز بايد پيشبيني شود اين آسانسور بايد با علامت مخصوص قابل رويتي مشخص شده و كليه طبقات را سرويس دهد.
در ساختمانهايي كه وجود آسانسور يا آسانسورها الزامي ميباشد بايد حداقل يكي از آسانسورها قابليت حمل صندلي چرخدار را دارا باشد.
در ساختمان بيمارستانهاي بيش از يك طبقه، وجود حداقل يك دستگاه آسانسور تخت بر اجباري است در صورتيكه سطح شيبدار مناسب وجود داشته باشد اين الزام وجود ندارد. در ساختمان بيمارستانهاي درمان سرپايي و مكانهاي نگهداري سالمندان و معلولين بيش از يك طبقه، حداقل يك دستگاه آسانسور برانكارد بر الزاميست، مگر آنكه سطح شيبدار مناسب وجود داشته باشد.
در محاسبات ترافيك علاوه بر كميت، كيفيت سرويس نيز بايد مد نظر قرار گيرد، به نحوي كه حركت آسانسور از طبقه ورودي اصلي بطور متوسط هر 100 ثانيه يكبار صورت گيرد.
يادآوري: در پيوست 3 نمودارهايي جهت انتخاب آسانسور(ها) در ساختمانهاي مسكوني متعارف به عنوان راهنما آورده شده است.
طراحي و آمادهسازي محل آسانسور
جانمايي آسانسور(ها): طراح بايد محل صحيح قرارگيري آسانسور(ها) در يك ساختمان، سهولت دسترسي و رفت و آمد مسافرين و هدايت آنها به سمت آسانسور(ها) را تعيين كند.
پس از مشخص شدن تعداد و ظرفيت آسانسور(ها) طراح بايد با توجه به موارد زير مكان صحيح قرارگيري آسانسور(ها) را تعيين نمايد:
آسانسور(ها) بايد در مركز يا مراكز حركتي و ترافيكي ساختمان قرار گيرد، بطوريكه با كمترين حركت و جابجايي مسافر يا بار، بتوان از نقاط مختلف ساختمان به آنها دسترسي پيدا نمود.
حداكثر فاصله پيادهروي از در ورودي ساختمان يا در آپارتمانها براي سوار شدن به آسانسور(ها) در هر طبقه 45 متر ميباشد.
توصيه 1ـ در صورتيكه تعداد آسانسورها بي از يك دستگاه باشد ميتوان آنها را كنار يا روبروي هم جاي داد.
ماشین های ساخت دست انسان
شكل 7ـ1 (نمونههاي جانمايي آسانسورها)
آسانسورها بايد به نحوي جايگذاري شوند كه فاصله مسافران براي سوار شدن به هر كابين حداقل ممكن باشد.
توصيه 2ـ در صورتيكه تعداد آسانسورها سه دستگاه باشند بهتر است طوري تقسيم شوند كه حداقل در دو منطقه متفاوت يا در دو گروه روبروي هم قرار گيرند.
توصيه 3ـ محدوديتي در تعداد آسانسورهاي متمركز در يك منطقه وجود ندارد ولي پيشنهاد ميشود تعداد آسانسورهاي كنار هم در ساختماني مسكوني بيش از 4 دستگاه در يك رديف نباشد.
ورود و خروج افراد از آسانسور(ها) به طبقات و بالعكس بايد براحتي و بدون تداخل حركتي صورت گيرد و فضاي كافي جهت انتظار در ورودي و خروجيها در نظر گرفته شود راهروهاي مقابل آسانسورها بايد طبق ابعاد مندرج در جدول (الف) طراحي شود.
يادآوري: شكلهاي 6ـ1 (الف) و (ب) نمونههايي جهت طراحي راهروها و چيدمان آسانسورها را نشان ميدهد.
توصيه 4ـ در هتلها، بيمارستانها و ساختمانهاي مسكوني براي جلوگيري از انتقال سر و صداي ناشي از كاركرد و حركت آسانسور تمهيدات لازم پيشبيني گردد و چاه آسانسور از اطاقهاي بستري يا خواب دور باشد.
نتیجه گیری
- دیوارههای چاه باید بدون شکاف و یا حفره قابل دسترس باشند، تنها جاهای باز مجاز درهای طبقات، دریچههای بازدید و سوراخهای محل عبور سیم بکسلها و کابلهای برق و فرمان میباشند.
توضیح: با توجه به این که تکنسین آسانسور همواره تحت سرویس و نگهداری توسط فرد سرویسکار قرار دارد و این فرد در روی کابین میایستد، وجود هرگونه حفره و یا برآمدگی در دیوارههای چاه میتواند بسیار خطرناک باشد، لذا در ساخت چاه آسانسور دیواره داخلی آن باید حتما توسط مصالحی که تولید گرد و غبار نکند صاف شود.
- نباید هیچگونه دریچهای اعم از هواکش، پنجره و… جهت آشپزخانه و یا سرویسهای بهداشتی به داخل چاه آسانسور باز شود.
- هیچ وسیله و یا تجهیزاتی نباید از چاه و موتورخانه آسانسور عبور داده شود.
در طراحی سیستمهای گرمایش و سرمایش، برق ساختمان و یا فاضلاب و… محل عبور لوله ها، سیمها و کانالها باید طوری در نظر گرفته شود که از فضای چاه و موتورخانه عبور ننموده و چنانچه در فضای مجاور چاه آسانسور باشد باید با یک دیوار، به طول کامل جدا گردد و دسترسی به آن نیز باید از محلی به جز چاه آسانسور صورت پذیرد.
چاه آسانسور باید دارای روشنایی مناسب در هر طبقه و در محل مناسب برای دید کافی بوده و هوای آن قابل تهویه باشد.
در مواقع سرویس و بازرسی آسانسور، باید در داخل چاه آسانسور نور کافی وجود داشته باشد که این روشنایی را میتوان با نصب چراغهای تونلی به ازای هر طبقه ۱ عدد و ترجیحا در ۵۰ سانتیمتری کف و سقف چاه نیز هر کدام یک عدد و در جایی که تداخلی با تجهیزات متحرک چاه آسانسور یعنی کابین و وزنه تعادل نداشته باشد نصب نمود. معمولا گوشههای عقبی چاه مکان مناسبی جهت نصب چراغ هاست (شکل a). پیشنهاد میگردد با هماهنگی شرکت آسانسور علاوه بر تعبیه کلید روشنایی در موتورخانه آسانسور یک لید نیز در داخل چاهک آسانسور (Pit) کار گذاشته شود. برق روشنایی نباید با قطع کلید اصلی تابلوی سه فاز آسانسور قطع گردد.