طراحي مكان و چيدمان پله برقي
به جرئت می توان گفت که هیچ اختراعی مهم تر از پله برقی مفید و سودمندتر برای موفقیت پروژه های تجاری نیست . پله برقی بیش از 100 سال است که توسط رنو اختراع شده است . این اختراع در سال های اولین تولیدش کاربرد دیگری داشت ، ولی پس از تکامل دوره های ساخت به شکل کنونی ثابت گشته است. شکل و شمایل پله برقی و سوالاتی که در مورد آن می شود به وسیله استاندارد هایی که برای پله ثابت تعیین شده است پاسخ داده می شود.
طراحی مكان و چيدمان پله برقی
مقدمه
با خواندن این قسمت از مقاله و همچنین قسمت های بعدی که در ماه های آینده به چاپ می رسد ، می توانید مکان پله برقی در پروژه خود را بیابید و همچنین مناسب ترین پله برقی یا راهرومتحرک و چیدمان آن را نیز انتخاب نماییدو در نهایت چگونه پروژه را برای رسیدن پله برقی آماده نما یید و همچنین آن ها را با چه ضوابطی تحویل باید گرفت.
نکته مهم : تمامی مواردی که برای پله برقی در این مقاله آمده است درمورد راهرو متحرک نیز صادق است مگر آنکه بخش خاصی که توضیح جداگانه در مورد آن داده شده است.
تعریف پله برقی
وسیله ای جهت جابه جایی افراد در طبقات غیر هم سطح می باشند که نسبت به آسانسور حجم جابه جایی مسافر بیشتری را دارا می باشد و در اماکن عمومی نظیر فرودگاه ها ، مترو ، پایانه ها ، ساختمانهای تجاری ،فروشگاهای بزرگ و … بکار می روند. پله برقی وسیله ای است که در مسیر حرکت افراد پیاده جهت بالا یا پا یین بردن آن ها در دو طبقه غیر هم سطح بکار می رود و بوسیله پله که توسط نیروی محرکه برقی بحرکت در آورده می شود سبب جابجایی افراد می گرددو شامل قطعات مکان کیی ، الکتریکی و الکترونیکی می باشد.
طراحی
در این قسمت به مواردی می پردازیم که می تواند باعث انتخاب صحیح نوع پله برقی و بهترین محل نصب آن در پروژه باشد و در ابتدا باید لذوم استفاده از پله برقی را مورد بررسی قرار دهیم.
مقایسه پله برقی با پله ثابت
فروشگاه ها و اماکن تجاری مانند پاساژها ، براي جذب بيشتر مشتري و هدايت آنها به ساير طبقات معمولاً پله برقي را انتخاب و نصب مي نمايند ، تا بدينوسيله ايجاد انگيزه نموده و تعداد بيشتري مشتري به ساير طبقات مراجعه نمايند . در پله ثابت از 100 نفر مشتري كه به فروشگاه مراجعه مي نمايند 30 % آنها به طبقه اول ، 20 % به طبقه دوم ، 10 % به طبقه سوم و فقط 5% به طبقه چهارم مراجعه مي نمايند . در مقايسه پله ثابت با پله برقي از 100 نفر مشتري كه به فروشگاه مراجعه مي نمايند 86 % آنها به طبقه اول ، 72 % به طبقه دوم ، 60 % به طبقه سوم و %43 به طبقه چهارم مراجعه مي نمايند كه در صورت مقايسه با پله ثابت حدود چهار برابرمي باشد
طراحی مكان و چيدمان پله برقی
مکان پله برقی یا راهرو متحرک در پروژه
پله برقی بیشتر در مکان های باید قرار گیرد که مسافر راحت به پله برقی دسترسی داشته باشدو بدون بروز اغتشاش در مسیر حرکت عادی آن طبقه ، افراد را به سطح بالاتر یا پا یین تر منتقل نماید.با در نظر گرفتن بهترین جایگاه پله برقی در پروژه می توان موفقیت یا شکست پروژه را رقم زد. درمورد راهرو متحرک نیز باید سعی شود در مکانی طراحی گردد تا مشتریان
پس از خرید از قسمت اول به راحتی به قسمت دوم هدایت شوند.
2-راهرو متحرک طراحي مكان و چيدمان پله برقي
برای راهرو متحرک این فاصله 5 متر می باشد ، چراکه برای انتقال چرخ دستی در مراکز خرید و یا حمل چمدان در فرودگاه ها نیاز به فضای بیشتری جهت پراکنده شدن از خروجی و یا ورود به راهرو متحرک می باشد.البته میزان مساحت این فضا به طراح و مورد استفاده راهرو متحرک می باشد ولی نباید در هر صورت از 5 متر کمتر باشد.
جیدمان پله برقی و راهرو متحرک
هر پروژه بنا به نوع کاربری و تفکر مهندسین طراح آن از کیی از انواع چیدمان استفاده می نمایند . انتخاب چیدمان و تعداد پله برقی یا راهرمتحرک در پروژه به موارد زیر بستگی دارد:
-1 کاربری ساختمان اداری، مرکز خرید ، سینما ، مترو ، فرودگاه، کی راه تراف کیی ، دو راه ترافیکی ، ساختمان یک منظوره یا چند منظوره
-2 پیک ترافیک، ساعت باز یابسته شدن ساختمان
-3 فاکتور جمعیت مستقر در واحد مساحت
-4 میزان سرعت مورد نیاز گردش مشتری در پروژه
-5 میزان تردد مطلوب در هر واحد به تشخیص طراح)پرتردد ،تردد متوسط ، کم تردد(
در زیر به تفصیل ، انواع چیدمان پله برقی را نام می بریم:
1-منفرد طراحي مكان و چيدمان پله برقي
که فقط نیاز به بالا رفتن می باشد.عموماً در مکان هایی مورد استفاده قرار می گیرد که دارای 2 طبقه بوده و تردد در کی زمان مشخص از کی سمت و در زمان مشخص دیگر از سمت مخالف صورت پذیردمانند ساعات کاری ادارجات
فاصله تا اولین مانع
1-پله برقی
در ابتدا و انتهای پله برقی فضای غیر محصور مناسبی باید در نظر گرفته شود به نحوی که مسافرین به راحتی به مسیر حرکت خود ادامه داده و از ازدحام در قسمت ورودی و خروجی جلوگیری شود . این فاصله نسبت به عرض پله برقی و چیدمان آن متفاوت می باشد . حداقل عرض این فضا باید 2/ 0 متر از فاصله بین دو دستگیره بیشتر بوده و عمق آن از انتهای دستگیره حداقل 5/ 2 متر باشد.در صورت کیه عمق 2 متر باشد حداقل عرض باید دو برابر فاصله بین دو دستگیره باشد.
2-ممتد یا پیوسته(یک مسیر ترافیکی
این پله برقی در اماکنی استفاده می شود که مشکل تأمین فضا مطرح می باشد و عموماً در ساختمان ها یا فروشگاه های کوچک که حداکثر در 3 طبقه می باشد استفاده می گردد. در این چیدمان مشتری به سرعت به طبقه بالاتر می رسد و امکان گردش در طبقات میانی پا یینتر می شود. درا ین چیدمان مسیر برگشت مسافرا ز طریق پله ثابت یا آسانسورا نجام می پذیرد.
طراحی مكان و چيدمان پله برقی
3-وقفه (یک مسیر ترافیکی) طراحي مكان و چيدمان پله برقي
این چیدمان در صورتی که برای مشتری رضایت بخش نیست ولی برای مالکان ساختمان یا فروشگاه این امکان را می دهد که مشتری از قسمت های بیشتری در طبقات بازدید انجام دهد. این نوع چیدمان برای 3 طبقه طراحی گردیده است و احتمال آنکه مشتری از طبقه سوم بازدید نماید کمتر از چیدمان ممتد است. درا ین چیدمانن یز مسیرب رگشت مسافرا ز طریقپ لهث ابت یاآ سانسورا نجام میپ ذیرد.
4-موازی(دو مسیر ترافیکی)
در این چیدمان مشتری از قسمتهای مختلف فروشگاه بازدید می نماید ولی سرعت گردش در طبقات پا یین است. عموماً مشتری به سبب خستگی از طبقات فوقانی صرفه نظر به عمل می آورد و لی می توان با ایجاد انگیزه در او را به طبقات بالاتر کشاند ، مانند احداث یک رستوران بسیار زیبا و یا شهربازی در بالاترین طبقه
5-ضربدری (دو مسیر ترافیکی)
این پله برقی در فروشگاه ها و مجتمع های تجاری قابل استفاده می باشد ، مزیت این چیدمان بر سایر چیدمان ها در این است که استفاده کنندگان قسمتهای مختلف فروشگاه را زیر نظر خواهند داشت و سرعت گردش این چیدمان بسیار بالا است. از این چیدمان در مکان هایی با ظرفیت تراف کیی بالا استفاده می شود و در صورت استفاده از این چیدمان در بیش از 3 طبقه باید امکان گردش و برگشت مسافر نیز تامین گردد.
در صورتی که از هر کدام از انواع چیدمان استفاده می شود باید اطراف منطقه باز طبقه فوقانی بنحوی محصور گردد که امکان سقوط اشیاء یا افراد منتفی گردد.رعایت ضوابط و مقررات مبحث ششم یعنی بارهای وارد بر ساختمان و سایر مباحث مقررات ملی ساختمان در ارتباط با محاسبه ، طراحی و اجرای پله برقی الزامی است.
طراحی مكان و چيدمان پله برقی
موارد استفاده راهرو متحرک
1-هایپر مارکت و مراکز خرید جهت انتقال چرخ دستی به طبقات
-2 فرودگاه ، مترو و مکانهایی که جهت انتقال مسافر در سطح صاف و هدایت وی به مکان مورد نظر استفاده می شود.
-3 در مکانهایی که آسانسور جهت انتقال معلولین به طبقات وجود ندارد.
نتیجه گیری
نیرو های استاتیکی و دینامیکی از وزن و حرکت پله برقی باید در محاسبه و طراحی سازه ساختمان درنظر گرفته شوند .تأثیرات دینام کیی ناشی از ارتعاش موتور پله برقی نیز باید در محاسبه و طراحی سازه ساختمان و سازه نگهدارنده پله برقی که از طرف شرکت سازنده ارائه می گردد در نظر گرفته شود. درصورتی که نیروهای وارده بر ساختمان بیشتر از محاسبات سازه باشد باید در مکان هایی که ت یکه گاه پله برقی یا راهرو متحرک است ستون های مجزا با تحمل بارهای تعریف شده ایجاد گردد.
اگر پله برقی پس از نصب و قرارگرفتن بر روی نشیمنگاه بدون در نظر گرفتن بارهای اعلام شده صورت پذیرد ، عواقب ناشی از این امر به عهده محاسب بوده و از عهده شرکت سازنده یا نماینده وی خارج می باشد. نکته دیگر در خصوص در نظر گرفتن بارهای اعلام شده این است که جهت انتقال پله برقی به داخل ساختمان و قرارگرفتن روی نشیمنگاه ها باید اطمینان حاصل نمود که مسیر عبوری پله برقی یا راهرو متحرک تحمل وزن آن را داشته باشد.
عادل قلی پور ، آسانسور ضد انفجار ، پایور